II FSK 687/16Podatek dochodowy przedawnienie przychód koszty szkolenia nauki jazdy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Skarżąca M. W. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie, która określiła jej zobowiązanie podatkowe w wysokości 165 590 zł. Główne zarzuty dotyczyły przedawnienia zobowiązania podatkowego, nieprawidłowego ustalenia momentu powstania przychodu z tytułu usług szkoleniowych nauki jazdy oraz nieprawidłowego ustalenia kosztów uzyskania przychodów (w tym odpisów amortyzacyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę skarżącej, uznając m.in., że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego, a także podzielając stanowisko organów podatkowych co do momentu powstania przychodu i kosztów uzyskania przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zajął się przede wszystkim zarzutem przedawnienia. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p.), bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, jeżeli podatnik został o tym zawiadomiony. W niniejszej sprawie NSA uznał, że takie zawiadomienie zostało skutecznie doręczone skarżącej, a bieg terminu przedawnienia został zawieszony. Sąd odwołał się do uchwały NSA w składzie 7 sędziów (I FPS 1/18), która potwierdzała, że zawiadomienie na podstawie art. 70c O.p. jest wystarczające do stwierdzenia zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W kwestii momentu powstania przychodu, NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że datą powstania przychodu jest zawsze dzień wykonania usługi, nawet jeśli faktura została wystawiona lub należność uregulowana wcześniej. NSA wyjaśnił, że zgodnie z przepisem, datą powstania przychodu jest dzień wykonania usługi, ale nie później niż dzień wystawienia faktury lub uregulowania należności. Mimo tej błędnej wykładni, NSA uznał, że nie miała ona wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca nie przedłożyła dowodów potwierdzających otrzymanie wpłat w latach poprzedzających 2008 r. na poczet kursów zakończonych w 2008 r. Brak dokumentacji (dowodów KP, książki ewidencji osób szkolonych) uniemożliwił prawidłowe ustalenie przychodów, co uzasadniało zastosowanie metody szacowania przez organy podatkowe. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając rozstrzygnięcie za prawidłowe, mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście postępowań karnoskarbowych oraz momentu powstania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatniczki prowadzącej działalność szkoleniową i stosowania przepisów w konkretnym stanie faktycznym. Interpretacja art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f. jest kluczowa dla branży usługowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega skutecznemu zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej, jeśli podatnik został zawiadomiony o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, ale nie przedstawiono mu zarzutów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bieg terminu przedawnienia ulega skutecznemu zawieszeniu, jeśli podatnik został zawiadomiony o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, a okoliczności sprawy wskazują na związek tego postępowania z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Zawiadomienie na podstawie art. 70c O.p. jest wystarczające.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na uchwale 7 sędziów (I FPS 1/18), stwierdził, że zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70c O.p. jest wystarczające do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, nawet jeśli postępowanie karne skarbowe nie przekształciło się w fazę in personam (przedstawienie zarzutów). Kluczowe jest, aby podatnik posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu.
Jaki jest moment powstania przychodu z tytułu wykonania usługi szkoleniowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 14 ust. 1c ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Datą powstania przychodu jest dzień wykonania usługi, ale nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.
Uzasadnienie
NSA skorygował wykładnię WSA, wskazując, że art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f. stanowi, iż datą powstania przychodu jest dzień wykonania usługi, ale jeśli przed tym dniem wystawiono fakturę lub uregulowano należność, to właśnie te wcześniejsze zdarzenia wyznaczają datę powstania przychodu.
Czy odpisy amortyzacyjne od budynku wykorzystywanego częściowo do działalności gospodarczej, a częściowo na cele mieszkaniowe, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpisy amortyzacyjne mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko od tej części budynku, która jest faktycznie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
NSA potwierdził ustalenia organów podatkowych, że skarżąca wykorzystywała do działalności gospodarczej jedynie parter i piwnicę budynku, podczas gdy piętro stanowiło powierzchnię mieszkalną. W związku z tym odpisy amortyzacyjne od całej nieruchomości zostały uznane za nieprawidłowo zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w części dotyczącej części mieszkalnej.
Czy organ podatkowy ma prawo zastosować metodę szacowania przychodu, jeśli podatnik nie przedłożył wymaganej dokumentacji księgowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli podatnik prowadzi księgi nierzetelnie lub nie prowadzi ich wcale, a organy podatkowe nie mogą ustalić przychodów na podstawie dowodów, mają prawo zastosować metodę szacowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo przeanalizowały dostępne metody szacowania i zasadnie zastosowały metodę autorską, ponieważ skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów (dowodów KP, książki ewidencji osób szkolonych), co uniemożliwiło ustalenie przychodów na podstawie ksiąg.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychód z działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za datę powstania przychodu uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 7 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Dalszy bieg terminu przedawnienia następuje od dnia następnego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o wymienione wyżej przestępstwo lub wykroczenie.
u.p.d.o.f. art. 22a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Środki trwałe podlegające amortyzacji.
u.p.d.o.f. art. 22f § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odpisy amortyzacyjne od lokali mieszkalnych nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 6 § ust. 4 pkt 2
Obowiązek prowadzenia książki ewidencji osób szkolonych.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 10 § ust. 1
Moment wykonania usługi szkoleniowej.
K.k.s. art. 56 § § 2
Ustawa - Kodeks karny skarbowy
Przestępstwo skarbowe polegające na zaniżeniu lub nieujawnieniu podstawy opodatkowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do podjęcia działań mających na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji organu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
O.p. art. 23 § § 1 pkt 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Określenie zobowiązania podatkowego w drodze szacowania.
O.p. art. 23 § § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Metody szacowania podstawy opodatkowania.
O.p. art. 23 § § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zastosowanie metody autorskiej szacowania.
O.p. art. 23 § § 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Cel szacowania podstawy opodatkowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. • Prawidłowe ustalenie momentu powstania przychodu z tytułu usług szkoleniowych, mimo błędnej wykładni przez WSA. • Uzasadnione zastosowanie metody szacowania przychodu z uwagi na brak wymaganej dokumentacji przez podatniczkę. • Prawidłowe ustalenie kosztów uzyskania przychodów, w tym ograniczenie odpisów amortyzacyjnych do części budynku wykorzystywanej w działalności gospodarczej.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zarzut nieprawidłowego ustalenia momentu powstania przychodu przez organy podatkowe i WSA. • Zarzut nieprawidłowego ustalenia kosztów uzyskania przychodów. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe... • Zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c O.p. informujące, że z określonym co do daty dniem, na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. • Za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h i 1i, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień: 1) wystawienia faktury albo 2) uregulowania należności. • Ryzyko to jednak obciąża podatnika, który z przyczyn od niego zależnych prowadzi ewidencję w sposób nierzetelny lub nie prowadzi jej wcale.
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Stanisław Bogucki
sędzia
Marek Olejnik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście postępowań karnoskarbowych oraz momentu powstania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatniczki prowadzącej działalność szkoleniową i stosowania przepisów w konkretnym stanie faktycznym. Interpretacja art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f. jest kluczowa dla branży usługowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych (przedawnienie) i materialnych (moment powstania przychodu) w podatku dochodowym, z praktycznym znaczeniem dla wielu przedsiębiorców, zwłaszcza tych świadczących usługi. Wyjaśnienie interpretacji kluczowych przepisów jest cenne.
“Czy Twoje zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu? NSA wyjaśnia kluczowe zasady zawieszania biegu terminu!”
Dane finansowe
WPS: 165 590 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.