Orzeczenie · 2010-09-14

II FSK 651/09Diety kierowców podróż służbowa interpretacja podatkowa

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2010-09-14

NSAPodatkoweWysokansa

podatek dochodowydietykierowcypodróż służbowazwolnienie podatkowenieosobowy płatnikordynacja podatkowakodeks pracyuchwała SN

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, który uchylił decyzje organów podatkowych odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 2006 r., która określiła odpowiedzialność podatkową A. K. jako płatnika za niepobrany podatek dochodowy od osób fizycznych od kwot wypłacanych kierowcom jako 'diety'. Organy podatkowe uznały, że wypłacane kwoty nie były dietami w rozumieniu przepisów o podróżach służbowych i powinny podlegać opodatkowaniu. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że mogło dojść do rażącego naruszenia prawa. NSA, analizując skargę kasacyjną, uznał ją za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że sprawa była prowadzona w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej), co oznacza węższy zakres kontroli niż w postępowaniu zwykłym. NSA wskazał, że WSA nieprawidłowo ocenił kwestię rażącego naruszenia prawa, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08). Uchwała ta stanowi, że kierowca transportu międzynarodowego, wykonujący pracę w ramach umówionej pracy i na określonym obszarze, nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 k.p., a otrzymane należności nie podlegają zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a u.p.d.o.f. NSA uznał, że WSA skupił się na wykładni prawa materialnego, zamiast na prawidłowej ocenie przesłanek z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia podróży służbowej w kontekście pracowników mobilnych (kierowców) oraz stosowanie przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowców transportu międzynarodowego i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kwoty wypłacane kierowcom, nazwane 'dietami', mogą być traktowane jako zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a u.p.d.o.f., jeśli nie są związane z podróżą służbową w rozumieniu art. 775 § 1 k.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli kierowca transportu międzynarodowego odbywa podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym obszarze jako miejscu świadczenia pracy, nie jest to podróż służbowa, a otrzymane należności nie podlegają zwolnieniu podatkowemu.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale SN II PZP 11/08, która rozróżnia podróż służbową od stałego przemieszczania się pracowników mobilnych w ramach wykonywania obowiązków. Podkreślono, że dla kierowców transportu międzynarodowego podróż jest normalnym wykonywaniem pracy, a nie incydentalnym zjawiskiem charakterystycznym dla podróży służbowej.

Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, może oprzeć się na stanie faktycznym odbiegającym od ustaleń organu wydającego decyzję ostateczną?

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy powinien rozpoznać zarzuty strony na bazie tego samego stanu faktycznego, co organ pierwszej instancji.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej oparł się na stanie faktycznym odbiegającym od ustaleń organu pierwszej instancji, co stanowiło uchybienie, choć niekoniecznie rażące naruszenie prawa w kontekście całego postępowania.

Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z powodu braku udokumentowania wydatków na diety stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli organ pierwszej instancji nie zajmował się kwestią udokumentowania, a jedynie zasadnością przyznawania diet?

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie powinien tworzyć nowego stanu faktycznego, ale ocenić zarzut rażącego naruszenia prawa na podstawie ustaleń organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej nieuprawnienie oparł swoje stanowisko na braku udokumentowania wydatków, podczas gdy organ pierwszej instancji przesądził, że kierowcom w ogóle nie należą się diety. Ta kwestia nie była przedmiotem zainteresowania organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu.

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 16 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Diety wypłacane kierowcom transportu międzynarodowego, którzy odbywają podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym obszarze jako miejscu świadczenia pracy, nie są podróżą służbową w rozumieniu art. 775 § 1 k.p. i nie podlegają zwolnieniu podatkowemu.

Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 2 i 3

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w tym wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

k.p. art. 775 § § 1

Ustawa - Kodeks pracy

Definiuje podróż służbową jako wykonywanie na polecenie pracodawcy zadań służbowych poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 207 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 1

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a