Orzeczenie · 2026-04-29

II FSK 411/26Odrzucenie skargi kasacyjnej niedopuszczalnosc postępowania 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-29
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITskarga kasacyjnapostępowanie sądowoadministracyjneelektroniczne doręczeniae-PUAPprawo do sąduodrzucenie skargiNSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) w Katowicach od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach. WSA uchylił swoje wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi I. L. na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga wniesiona elektronicznie przez system inny niż e-PUAP, ale przekazana przez organ do sądu, jest skuteczna, a odmienna wykładnia naruszałaby konstytucyjną zasadę prawa do sądu. Dyrektor IAS w swojej skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 179a, art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 54 § 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a także art. 45 Konstytucji RP. Twierdził, że WSA błędnie przyjął oczywistą zasadność skargi kasacyjnej i nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące wnoszenia skargi elektronicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie sprawy, postanowił odrzucić skargę kasacyjną Dyrektora IAS. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 179a p.p.s.a., WSA może uchylić zaskarżone postanowienie i ponownie rozpoznać sprawę, jeśli podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Jednakże, w przypadku gdy skarga kasacyjna nie przysługuje, zastosowanie ma art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a., a od postanowienia WSA uchylającego wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi przysługuje zażalenie, a nie skarga kasacyjna. NSA stwierdził, że wniesienie skargi kasacyjnej na postanowienie WSA uchylające postanowienie o odrzuceniu skargi doprowadziło do sytuacji z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., czyli sprawa była już w toku, co czyniło wniesienie kolejnej skargi niedopuszczalnym. Sąd podkreślił, że nawet błędne pouczenie przez sąd pierwszej instancji o przysługującym prawie do wniesienia skargi kasacyjnej nie może tworzyć prawa do jej wniesienia, jeśli nie wynika to z przepisów ustawy. W związku z tym, NSA odrzucił skargę kasacyjną i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności wnoszenia skarg kasacyjnych, w szczególności w kontekście postanowień uchylających wcześniejsze rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi oraz skutków błędnego pouczenia o środkach odwoławczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnoszeniem skargi kasacyjnej na postanowienie WSA uchylające postanowienie o odrzuceniu skargi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga wniesiona przez system elektroniczny inny niż e-PUAP, ale przekazana przez organ do sądu, jest skuteczna?

Odpowiedź sądu

Tak, skarga wniesiona przez system służący do komunikacji elektronicznej z organami państwowymi w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) jest skuteczna wobec sądu, jeśli organ przekazał ją do tego sądu właściwą drogą.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że taka skarga jest skuteczna, a odmienna wykładnia naruszałaby konstytucyjną zasadę prawa do sądu. NSA jednak odrzucił skargę kasacyjną z innych powodów proceduralnych.

Czy od postanowienia WSA uchylającego postanowienie o odrzuceniu skargi przysługuje skarga kasacyjna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia WSA uchylającego wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi nie przysługuje skarga kasacyjna, lecz zażalenie.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że postanowienie WSA uchylające postanowienie o odrzuceniu skargi nie kończy postępowania w sprawie i przysługuje od niego zażalenie na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 1 tej ustawy. Wniesienie skargi kasacyjnej w takiej sytuacji stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (sprawa w toku).

Czy błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych tworzy prawo do wniesienia środka, który nie przysługuje na podstawie ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych nie może powodować, że przysługuje jej inny środek odwoławczy niż wynika to z przepisów ustawy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że nieprawidłowe pouczenie nie czyni wniesionego środka odwoławczego skutecznym, jeśli nie wynika to z przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Administracji Skarbowej została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że sprawa była już w toku.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 179a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie tej zasady następuje poprzez błędną wykładnię przepisów proceduralnych, która ogranicza prawo obywatela do sądu.

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniesienie skargi kasacyjnej na postanowienie WSA uchylające postanowienie o odrzuceniu skargi stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdyż sprawa jest już w toku.

Odrzucone argumenty

Argumenty Dyrektora IAS dotyczące błędnego zastosowania art. 179a, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 54 § 1a p.p.s.a. przez WSA oraz naruszenia zasady prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

nie budzi bowiem wątpliwości to, że skarga wniesiona w ten sposób przez skarżącą została następnie przekazana przez organ odwoławczy wraz z odpowiedzią na skargę i pozostałymi dokumentami tut. Sądowi na jego elektroniczną skrzynkę podawczą. • odmienna wykładnia art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 54 § 1a p.p.s.a. naruszałaby przyjętą w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę prawa do sądu. • Celem ww. rozwiązania ustawowego jest skrócenie czasu trwania postępowania. • Wniesienie skargi kasacyjnej na postanowienie z 24 listopada 2025 r. doprowadziło do wystąpienia sytuacji z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sprawa była w toku i nie została prawomocnie osądzona, zatem niedopuszczalne było wnoszenie kolejnej skargi kasacyjnej. • Błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych nie może jednak powodować, że przysługuje jej inny środek odwoławczy niż wynika to z przepisów ustawy.

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności wnoszenia skarg kasacyjnych, w szczególności w kontekście postanowień uchylających wcześniejsze rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi oraz skutków błędnego pouczenia o środkach odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnoszeniem skargi kasacyjnej na postanowienie WSA uchylające postanowienie o odrzuceniu skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym interpretacji przepisów o wnoszeniu skarg elektronicznych i dopuszczalności środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? NSA wyjaśnia pułapki proceduralne.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst