II FSK 311/11Wystąpienie wspólnika bez wynagrodzenia podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił indywidualną interpretację podatkową. Spór dotyczył momentu powstania przychodu podatkowego u wspólników spółki jawnej, gdy inny wspólnik występuje ze spółki bez wynagrodzenia i bez zwrotu wkładu. Podatnik uważał, że przychód nie powstaje w momencie wystąpienia wspólnika, a dopiero w przyszłości, gdy pozostali wspólnicy sami będą występować za wynagrodzeniem. Minister Finansów twierdził, że rezygnacja występującego wspólnika ze swoich roszczeń stanowi nieodpłatne świadczenie dla pozostałych wspólników, generujące przychód. Sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska podatnika, wskazując, że spółka jawna ma odrębny majątek, a brak zwrotu wkładu i majątku nie oznacza natychmiastowego przysporzenia majątkowego dla pozostałych wspólników. NSA w wyroku z 16 maja 2012 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że art. 65 § 1 K.s.h. nie ma zastosowania, gdy umowa spółki wyłącza takie rozliczenia. Sąd podkreślił, że przychód powstaje z kwot należnych, które stają się wymagalne, co w tej sytuacji następuje dopiero w momencie wystąpienia wspólnika za wynagrodzeniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu powstania przychodu podatkowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia, zwłaszcza w kontekście wyłączenia stosowania art. 65 § 1 K.s.h. przez umowę spółki.
Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu, gdy umowa spółki reguluje te kwestie odmiennie niż przepisy kodeksowe. Konieczność analizy konkretnych zapisów umowy spółki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu generuje przychód podatkowy dla wspólników pozostających w spółce w momencie wystąpienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przychód podatkowy nie powstaje w momencie wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia. Powstaje on dopiero w momencie, gdy wspólnicy pozostający w spółce sami występują za wynagrodzeniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 65 § 1 K.s.h. nie ma zastosowania, gdy umowa spółki wyłącza rozliczenia. Brak zwrotu wkładu i majątku nie jest natychmiastowym przysporzeniem majątkowym dla pozostałych wspólników. Przychód powstaje z kwot należnych, które stają się wymagalne.
Czy rezygnacja występującego wspólnika ze swoich roszczeń stanowi nieodpłatne świadczenie dla wspólników pozostających w spółce, podlegające opodatkowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa spółki wyłącza takie rozliczenia, nie ma podstaw do uznania tego za nieodpłatne świadczenie generujące przychód w momencie wystąpienia wspólnika.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wywód organu oparty był na błędnym założeniu o istnieniu zobowiązania wynikającego z art. 65 § 1 K.s.h., które zostało zwolnione. W sytuacji wyłączenia tego przepisu przez umowę spółki, nie dochodzi do zwolnienia ze zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Kwota staje się należna z chwilą, gdy roszczenie o tę kwotę stało się wymagalne.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 50
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wolny od podatku dochodowego jest przychód uzyskany z tytułu wniesienia wkładu do spółki handlowej lub jego zwrotu, a także z tytułu wystąpienia z takiej spółki albo likwidacji spółki, w części odpowiadającej wysokości wniesionego wkładu.
k.s.h. art. 65 § § 1
Kodeks spółek handlowych
W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. Przepis ten ma charakter względnie obowiązujący i może być zmodyfikowany umową spółki.
k.s.h. art. 8 § ust. 1
Kodeks spółek handlowych
Spółka jawna może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu nie generuje przychodu dla pozostałych wspólników w momencie wystąpienia, ponieważ nie następuje natychmiastowe przysporzenie majątkowe. • Przepis art. 65 § 1 K.s.h. jest względnie obowiązujący i może być wyłączony umową spółki, co oznacza, że brak zwrotu wkładu i majątku nie jest równoznaczny ze zwolnieniem z zobowiązania w rozumieniu podatkowym. • Przychód podatkowy powstaje z kwot należnych, które stają się wymagalne, co w analizowanej sytuacji następuje dopiero w momencie wystąpienia wspólnika za wynagrodzeniem.
Odrzucone argumenty
Rezygnacja występującego wspólnika z roszczeń o wypłatę udziału stanowi nieodpłatne świadczenie dla pozostałych wspólników, podlegające opodatkowaniu jako przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f.).
Godne uwagi sformułowania
nie generuje dla pozostających w spółce wspólników podlegającego opodatkowaniu przychodu • nie uzyskuje przecież żadnego konkretnego i wymiernego przysporzenia majątkowego • kwota pieniężna będąca przychodem wynikającym z rozliczenia udziału kapitałowego pozostałych w spółce wspólników stanie się należna dopiero w momencie występowania ze spółki za wynagrodzeniem.
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Anna Dumas
sprawozdawca
Danuta Małysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania przychodu podatkowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia, zwłaszcza w kontekście wyłączenia stosowania art. 65 § 1 K.s.h. przez umowę spółki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu, gdy umowa spółki reguluje te kwestie odmiennie niż przepisy kodeksowe. Konieczność analizy konkretnych zapisów umowy spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego dla wspólników spółek osobowych, wyjaśniając kiedy faktycznie powstaje przychód w specyficznych sytuacjach, co ma duże znaczenie praktyczne.
“Kiedy wspólnik wychodzi ze spółki "na czysto"? NSA wyjaśnia, kiedy powstaje przychód podatkowy.”
Dane finansowe
WPS: 197 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.