Orzeczenie · 2012-05-16

II FSK 311/11Wystąpienie wspólnika bez wynagrodzenia podatek dochodowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2012-05-16
NSAPodatkoweWysokansa
spółka jawnawspólnikwystąpienie ze spółkiprzychód podatkowynieodpłatne świadczeniepodatek dochodowyinterpretacja indywidualnaKSHPIT

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił indywidualną interpretację podatkową. Spór dotyczył momentu powstania przychodu podatkowego u wspólników spółki jawnej, gdy inny wspólnik występuje ze spółki bez wynagrodzenia i bez zwrotu wkładu. Podatnik uważał, że przychód nie powstaje w momencie wystąpienia wspólnika, a dopiero w przyszłości, gdy pozostali wspólnicy sami będą występować za wynagrodzeniem. Minister Finansów twierdził, że rezygnacja występującego wspólnika ze swoich roszczeń stanowi nieodpłatne świadczenie dla pozostałych wspólników, generujące przychód. Sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska podatnika, wskazując, że spółka jawna ma odrębny majątek, a brak zwrotu wkładu i majątku nie oznacza natychmiastowego przysporzenia majątkowego dla pozostałych wspólników. NSA w wyroku z 16 maja 2012 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że art. 65 § 1 K.s.h. nie ma zastosowania, gdy umowa spółki wyłącza takie rozliczenia. Sąd podkreślił, że przychód powstaje z kwot należnych, które stają się wymagalne, co w tej sytuacji następuje dopiero w momencie wystąpienia wspólnika za wynagrodzeniem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja momentu powstania przychodu podatkowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia, zwłaszcza w kontekście wyłączenia stosowania art. 65 § 1 K.s.h. przez umowę spółki.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu, gdy umowa spółki reguluje te kwestie odmiennie niż przepisy kodeksowe. Konieczność analizy konkretnych zapisów umowy spółki.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu generuje przychód podatkowy dla wspólników pozostających w spółce w momencie wystąpienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przychód podatkowy nie powstaje w momencie wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia. Powstaje on dopiero w momencie, gdy wspólnicy pozostający w spółce sami występują za wynagrodzeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 65 § 1 K.s.h. nie ma zastosowania, gdy umowa spółki wyłącza rozliczenia. Brak zwrotu wkładu i majątku nie jest natychmiastowym przysporzeniem majątkowym dla pozostałych wspólników. Przychód powstaje z kwot należnych, które stają się wymagalne.

Czy rezygnacja występującego wspólnika ze swoich roszczeń stanowi nieodpłatne świadczenie dla wspólników pozostających w spółce, podlegające opodatkowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli umowa spółki wyłącza takie rozliczenia, nie ma podstaw do uznania tego za nieodpłatne świadczenie generujące przychód w momencie wystąpienia wspólnika.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wywód organu oparty był na błędnym założeniu o istnieniu zobowiązania wynikającego z art. 65 § 1 K.s.h., które zostało zwolnione. W sytuacji wyłączenia tego przepisu przez umowę spółki, nie dochodzi do zwolnienia ze zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Kwota staje się należna z chwilą, gdy roszczenie o tę kwotę stało się wymagalne.

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 50

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wolny od podatku dochodowego jest przychód uzyskany z tytułu wniesienia wkładu do spółki handlowej lub jego zwrotu, a także z tytułu wystąpienia z takiej spółki albo likwidacji spółki, w części odpowiadającej wysokości wniesionego wkładu.

k.s.h. art. 65 § § 1

Kodeks spółek handlowych

W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. Przepis ten ma charakter względnie obowiązujący i może być zmodyfikowany umową spółki.

k.s.h. art. 8 § ust. 1

Kodeks spółek handlowych

Spółka jawna może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu nie generuje przychodu dla pozostałych wspólników w momencie wystąpienia, ponieważ nie następuje natychmiastowe przysporzenie majątkowe. • Przepis art. 65 § 1 K.s.h. jest względnie obowiązujący i może być wyłączony umową spółki, co oznacza, że brak zwrotu wkładu i majątku nie jest równoznaczny ze zwolnieniem z zobowiązania w rozumieniu podatkowym. • Przychód podatkowy powstaje z kwot należnych, które stają się wymagalne, co w analizowanej sytuacji następuje dopiero w momencie wystąpienia wspólnika za wynagrodzeniem.

Odrzucone argumenty

Rezygnacja występującego wspólnika z roszczeń o wypłatę udziału stanowi nieodpłatne świadczenie dla pozostałych wspólników, podlegające opodatkowaniu jako przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f.).

Godne uwagi sformułowania

nie generuje dla pozostających w spółce wspólników podlegającego opodatkowaniu przychodu • nie uzyskuje przecież żadnego konkretnego i wymiernego przysporzenia majątkowego • kwota pieniężna będąca przychodem wynikającym z rozliczenia udziału kapitałowego pozostałych w spółce wspólników stanie się należna dopiero w momencie występowania ze spółki za wynagrodzeniem.

Skład orzekający

Tomasz Zborzyński

przewodniczący

Anna Dumas

sprawozdawca

Danuta Małysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania przychodu podatkowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia, zwłaszcza w kontekście wyłączenia stosowania art. 65 § 1 K.s.h. przez umowę spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu, gdy umowa spółki reguluje te kwestie odmiennie niż przepisy kodeksowe. Konieczność analizy konkretnych zapisów umowy spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego dla wspólników spółek osobowych, wyjaśniając kiedy faktycznie powstaje przychód w specyficznych sytuacjach, co ma duże znaczenie praktyczne.

“Kiedy wspólnik wychodzi ze spółki "na czysto"? NSA wyjaśnia, kiedy powstaje przychód podatkowy.”

Dane finansowe

WPS: 197 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst