II FSK 3034/18Zwrot zajętych swiadczen wychowawczych obowiązek organu egzekucyjnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Olsztynie, który uwzględnił skargę K. S. na czynność egzekucyjną. Kwestią sporną było zajęcie przez organ egzekucyjny kwoty 1.006,92 zł z rachunku bankowego zobowiązanej, która stanowiła świadczenie wychowawcze i zgodnie z art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) nie podlegała egzekucji. Organ egzekucyjny argumentował, że odpowiedzialność za weryfikację pochodzenia środków i ewentualne wyłączenie ich spod egzekucji spoczywa na banku, a nie na organie egzekucyjnym. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy o ograniczeniach egzekucji mają charakter bezwzględnie obowiązujący i organ egzekucyjny nie może ignorować faktu, że środki pochodzą ze świadczenia wychowawczego, nawet jeśli wpłynęły na zwykły rachunek bankowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że art. 54a Prawa bankowego jest adresowany również do organów egzekucyjnych, a na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek wyjaśnienia, jeszcze przed zajęciem rachunku bankowego, czy nie znajdują się na nim środki niepodlegające egzekucji. Błędnie zajęte i przekazane środki podlegają zwrotowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie obowiązku organu egzekucyjnego do weryfikacji pochodzenia środków przed zajęciem rachunku bankowego oraz zasad zwrotu błędnie zajętych świadczeń wyłączonych z egzekucji.
Dotyczy głównie egzekucji administracyjnej świadczeń wychowawczych, ale zasady interpretacji przepisów o wyłączeniu egzekucji mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zweryfikowania, czy środki na zajmowanym rachunku bankowym nie podlegają egzekucji, zanim dokona zajęcia, w szczególności gdy dotyczą świadczeń wychowawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma obowiązek wyjaśnienia, jeszcze przed zajęciem rachunku bankowego, czy na tym rachunku nie znajdują się środki niepodlegające egzekucji.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa bankowego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. v) u.Pr.b. oraz art. 36 § 1 i § 1c) w związku z art. 67a § 2 u.p.e.a., nakładają na organ egzekucyjny obowiązek uzyskania informacji od banku lub innych podmiotów w celu ustalenia charakteru środków na rachunku bankowym przed dokonaniem zajęcia. Bank nie ma kompetencji decyzyjnych w zakresie egzekucji, a jego rola sprowadza się do wykonania zawiadomienia o zajęciu lub zasygnalizowania przeszkód w jego realizacji, jeśli są mu znane. Obowiązek ustalenia, czy środki podlegają egzekucji, spoczywa na organie egzekucyjnym.
Czy środki pieniężne pochodzące ze świadczeń wychowawczych, które wpłynęły na zwykły rachunek bankowy, podlegają egzekucji administracyjnej, jeśli bank przekazał je organowi egzekucyjnemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki pieniężne pochodzące ze świadczeń wychowawczych nie podlegają egzekucji administracyjnej, a ich błędne zajęcie i przekazanie przez bank na rachunek organu egzekucyjnego podlega zwrotowi na rachunek zobowiązanego.
Uzasadnienie
Art. 10 § 4 u.p.e.a. wyraźnie stanowi, że świadczenia wychowawcze nie podlegają egzekucji. Fakt, że środki te wpłynęły na zwykły rachunek bankowy i zostały przekazane przez bank organowi egzekucyjnemu, nie zmienia ich charakteru i nie czyni ich dopuszczalnymi do egzekucji. Organ egzekucyjny nie może zasłaniać się niewiedzą lub obciążać banku odpowiedzialnością za błędne zajęcie, gdyż sam ma obowiązek weryfikacji.
Czy przepis art. 54a Prawa bankowego jest adresowany również do administracyjnych organów egzekucyjnych, czy tylko do banków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 54a Prawa bankowego jest adresowany nie tylko do banków, ale również do administracyjnych organów egzekucyjnych.
Uzasadnienie
Wykładnia systemowa i konstytucyjna zasada równości wobec prawa wskazują, że przepisy dotyczące wyłączenia pewnych świadczeń spod egzekucji powinny być stosowane jednolicie zarówno w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komorników sądowych, jak i przez organy administracyjne. Brak bezpośredniego powołania art. 10 § 4 u.p.e.a. w art. 54a P.b. nie oznacza, że przepis ten nie dotyczy egzekucji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (37)
Główne
u.Pr.b. art. 54a
Ustawa – Prawo bankowe
u.p.e.a. art. 105 § ust. 1 pkt 2 lit. v)
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 36 § § 1 i § 1c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67a § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 10 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.Pr.b. art. 54
Ustawa – Prawo bankowe
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
p.p.s.a. art. 145 § § 1 punkt 1 lit. c)
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 80
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.c. art. 833 § § 6
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 18
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 6
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.Pr.b. art. 49 § ust. 4
Ustawa – Prawo bankowe
u.p.e.a. art. 80 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 81 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.c. art. 892
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny ma obowiązek zweryfikowania pochodzenia środków na rachunku bankowym przed dokonaniem zajęcia, w tym ustalenia, czy nie są to świadczenia wyłączone z egzekucji. • Świadczenia wychowawcze, zgodnie z art. 10 § 4 u.p.e.a., nie podlegają egzekucji administracyjnej, nawet jeśli wpłynęły na zwykły rachunek bankowy. • Art. 54a Prawa bankowego jest adresowany również do organów egzekucyjnych, a nie tylko do banków.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność za weryfikację pochodzenia środków i wyłączenie ich spod egzekucji spoczywa wyłącznie na banku. • Organ egzekucyjny nie ma obowiązku badania pochodzenia środków na rachunku bankowym, a jedynie bank ma taką możliwość. • Zajęcie rachunku bankowego było dopuszczalne, a ewentualne naruszenie przepisów o wyłączeniu świadczeń z egzekucji powinno być dochodzone od banku na drodze cywilnej.
Godne uwagi sformułowania
Na organie egzekucyjnym – zgodnie z art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. v) u.Pr.b. oraz art. 36 § 1 i § 1c) w związku z art. 67a § 2 u.p.e.a. ciąży obowiązek wyjaśnienia, jeszcze przed zajęciem rachunku bankowego, czy na tym rachunku bankowym nie znajdują się środki niepodlegające egzekucji, o których mowa w art. 10 § 4 u.p.e.a. • Bezpodstawnie zajęte i przekazane przez bank na rachunek organu egzekucyjnego środki pieniężne niepodlegające egzekucji zgodnie z art. 10 § 4 u.p.e.a., podlegają zwrotowi na rachunek bankowy zobowiązanego, z którego zostały przekazane organowi egzekucyjnemu. • Art. 54a Prawa bankowego jest adresowany nie tylko do banków, ale i do organów egzekucyjnych. • Bank nie ma kompetencji decyzyjnych w zakresie egzekucji z rachunku bankowego. Jego rola sprowadza się jedynie do wykonania zawiadomienia (...) o zajęciu lub zasygnalizowania organowi egzekucyjnemu przeszkód w jego realizacji.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Stefan Babiarz
sprawozdawca
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie obowiązku organu egzekucyjnego do weryfikacji pochodzenia środków przed zajęciem rachunku bankowego oraz zasad zwrotu błędnie zajętych świadczeń wyłączonych z egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy głównie egzekucji administracyjnej świadczeń wychowawczych, ale zasady interpretacji przepisów o wyłączeniu egzekucji mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony świadczeń socjalnych przed egzekucją administracyjną i jasno określa obowiązki organów egzekucyjnych, co jest istotne dla wielu obywateli.
“Organ egzekucyjny musi sprawdzać, czy zajmuje świadczenia wychowawcze! Błędnie pobrane pieniądze wrócą do Ciebie.”
Dane finansowe
WPS: 92 175,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.