Orzeczenie · 2025-11-18

II FSK 217/23Oddalenie skargi kasacyjnej interpretacja podatkowa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-18
NSAPodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula GAAROrdynacja podatkowaryczałt od przychodów ewidencjonowanychdzierżawaznak towarowynieruchomościspółka komandytowo-akcyjnakorzyść podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) odmawiające wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 14b § 5b, który stanowi podstawę do odmowy wydania interpretacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego mogą stanowić czynność podlegającą klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Op). NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że dla odmowy wydania interpretacji wystarczające jest 'uzasadnione przypuszczenie' o możliwości zastosowania art. 119a Op, a organ interpretacyjny nie musi mieć pewności ani prowadzić pełnego postępowania dowodowego. Wystarczy wskazanie na potencjalnie sztuczny charakter czynności i możliwą korzyść podatkową. Sąd wskazał, że przedstawiona przez skarżącego konstrukcja dzierżawy znaku towarowego i nieruchomości na rzecz spółki komandytowo-akcyjnej, której jest komplementariuszem, mogła prowadzić do nieuzasadnionej korzyści podatkowej poprzez zastosowanie niższych stawek ryczałtu oraz sztuczne generowanie kosztów. NSA uznał, że skarżący nie przedstawił skutecznych argumentów podważających stanowisko organu i sądu pierwszej instancji, a pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej były nieusprawiedliwione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wydania interpretacji podatkowej w przypadku podejrzenia unikania opodatkowania (art. 14b § 5b Op w zw. z art. 119a Op) oraz zakresu 'uzasadnionego przypuszczenia'.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego konstrukcji prawnej, ale ogólne zasady interpretacji art. 14b § 5b Op mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Dyrektor KIS może odmówić wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, powołując się na uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność podlegającą klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Op)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Dyrektor KIS może odmówić wydania interpretacji, jeśli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność podlegającą art. 119a Op. Wystarczające jest wskazanie na potencjalnie sztuczny charakter czynności i możliwą korzyść podatkową, bez konieczności prowadzenia pełnego postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Dla odmowy wydania interpretacji wystarczające jest 'uzasadnione przypuszczenie' o możliwości zastosowania art. 119a Op. Organ interpretacyjny nie musi mieć pewności ani prowadzić pełnego postępowania dowodowego. Wystarczy wskazanie na potencjalnie sztuczny charakter czynności i możliwą korzyść podatkową. Organ może uwzględniać także okoliczności z innych wniosków podatnika.

Czy konstrukcja prawna polegająca na dzierżawie nieruchomości i znaku towarowego przez spółkę komandytowo-akcyjną od jej komplementariusza, prowadząca do opodatkowania niższymi stawkami ryczałtu, może być uznana za sztuczną i zmierzającą do osiągnięcia korzyści podatkowej w rozumieniu art. 119a Op?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka konstrukcja może być uznana za sztuczną i zmierzającą do osiągnięcia korzyści podatkowej, jeśli jej głównym celem jest uniknięcie opodatkowania, a sposób działania jest sztuczny.

Uzasadnienie

Przedstawiona konstrukcja dzierżawy mogła prowadzić do nieuzasadnionej korzyści podatkowej poprzez zastosowanie niższych stawek ryczałtu oraz sztuczne generowanie kosztów. Działania te mogą być postrzegane jako sprzeczne z przedmiotem i celem ustawy podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora KIS o odmowie wydania interpretacji podatkowej.

Przepisy (24)

Główne

Op art. 14b § 5b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1.

Op art. 119a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definiuje czynność jako nie skutkującą osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli jej głównym lub jednym z głównych celów było osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

Pomocnicze

Op art. 14b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 169 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § 5c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ppsa art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 207 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja art. 45 § 1

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 20

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 37 § 1

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.d.o.f. art. 8.5

Ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 12.5

Ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 15 marca 1994 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektor KIS zasadnie odmówił wydania interpretacji podatkowej, ponieważ istniało uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność podlegającą klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Op).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 14b § 1 Op poprzez zaaprobowanie stanowiska Dyrektora KIS wskazującego na zaistnienie przesłanki uzasadniającej odmowę wydania interpretacji. • Naruszenie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 3 Op poprzez zaaprobowanie stanowiska Dyrektora KIS polegającego na zaniechaniu wezwania do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień. • Naruszenie art. 14b § 5b pkt 1 i art. 14b § 5c Op w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 47 KPP poprzez zaaprobowanie stanowiska organu, który arbitralnie i nieuzasadniony przyjął, że może znaleźć zastosowanie art. 119a § 1 Op. • Naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Op poprzez naruszenie zasady legalizmu oraz praworządności. • Naruszenie art. 121 § 1 oraz art. 120 Op w zw. art. 32 oraz art. 37 ust. 1 Konstytucji poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie art. 2 Konstytucji poprzez zaaprobowanie niezgodnego z prawem stanowiska DKIS. • Naruszenie art. 7 Konstytucji poprzez naruszenie zasady praworządności. • Naruszenie art. 20 Konstytucji poprzez zaaprobowanie ograniczeń swobody w prowadzeniu działalności gospodarczej. • Naruszenie art. 145 § 1 i 151 ppsa poprzez oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

dla odmowy wydania interpretacji kluczowe znaczenie ma zaistnienie wskazanej w tej regulacji przesłanki w postaci "uzasadnionego przypuszczenia" • nie jest przy tym konieczne, aby organ interpretacyjny miał pewność, czy też dysponował dowodami na zaistnienie określonych okoliczności • sformułowanie ustawowe mówiące o "uzasadnionym przypuszczeniu" jest terminem nieostrym i jako takie w istocie stanowi dla organu interpretacyjnego klauzulę generalną, która wymaga w każdym przypadku wypełnienia jej treścią • przypuszczenie uzasadnione to zatem takie, któremu towarzyszą motywy świadczące o wystąpieniu tego stanu • korzyść podatkowa, jaką osiągnie wnioskodawca i spółka w wyniku realizacji czynności opisanych we wnioskach o interpretacje indywidualne, może być postrzegana jako sprzeczna z przedmiotem oraz celem zarówno ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, jak i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący

Artur Kot

sprawozdawca

Maciej Jaśniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wydania interpretacji podatkowej w przypadku podejrzenia unikania opodatkowania (art. 14b § 5b Op w zw. z art. 119a Op) oraz zakresu 'uzasadnionego przypuszczenia'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego konstrukcji prawnej, ale ogólne zasady interpretacji art. 14b § 5b Op mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia unikania opodatkowania i granic interpretacji podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i doradców podatkowych.

“Czy organ podatkowy może odmówić interpretacji, jeśli podejrzewa unikanie opodatkowania? NSA wyjaśnia granice 'uzasadnionego przypuszczenia'.”

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst