II FSK 1820/11Oddalenie skargi kasacyjnej postępowanie egzekucyjne 77
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą sporu było wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 czerwca 2000 r., który został doręczony skarżącej 14 czerwca 2000 r. A. D. wniosła o umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w tym art. 15 (sporządzenie tytułu przed upływem terminu po upomnieniu), art. 26 § 5 (nieprawidłowa wykładnia momentu wszczęcia egzekucji) oraz art. 29 § 1 pkt 3 (brak wskazania podstawy prawnej w tytule wykonawczym). Sąd pierwszej instancji uznał skargę za zasadną, wskazując na kluczowe znaczenie dowodów złożonych w toku postępowania, które wykazały, że organ egzekucyjny przesłał nowe upomnienie, wskazując inną kwotę należności głównej, oraz że wystawiono drugi tytuł wykonawczy. Sąd uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 26a u.p.e.a. i wskazał, że tytuł wykonawczy został wystawiony przedwcześnie, jednakże samo to uchybienie nie mogło prowadzić do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., gdyż upomnienie zostało doręczone, a cel jego wysłania został spełniony. Sąd podzielił również pogląd organu odwoławczego co do wystarczającego wskazania podstawy prawnej w tytule wykonawczym oraz co do kwoty egzekwowanej należności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące przedwczesnego wystawienia tytułu wykonawczego są bezzasadne, ponieważ mimo naruszenia art. 15 u.p.e.a., cel upomnienia został spełniony, a prawa zobowiązanego zachowane. Sąd podkreślił, że art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. dotyczy sytuacji braku doręczenia upomnienia, a nie jego przedwczesnego wystawienia. NSA odniósł się również do kwestii aktualizacji tytułu wykonawczego, uznając, że jest ona dopuszczalna w sytuacji wydania decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie w innej wysokości, a przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w tym zakresie są zgodne z celem ustawy. Sąd uznał, że proponowane przez stronę skarżącą rozwiązanie (umorzenie i ponowne wszczęcie postępowania) raziłoby sztucznością i mogłoby prowadzić do bezskuteczności egzekucji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania egzekucyjnego, obowiązku doręczenia upomnienia, dopuszczalności aktualizacji tytułu wykonawczego oraz wymogów formalnych tytułu wykonawczego w sprawach podatkowych.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i rozporządzeń wykonawczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego, przed upływem terminu siedmiodniowego od doręczenia upomnienia, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego samo w sobie nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., jeśli upomnienie zostało doręczone, a cel jego wysłania został spełniony.
Uzasadnienie
Przepis art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnosi się do sytuacji niedoręczenia upomnienia, a nie do jego przedwczesnego wystawienia. W przypadku doręczenia upomnienia, nawet jeśli tytuł wykonawczy został wystawiony przed upływem terminu, cel upomnienia (ostrzeżenie zobowiązanego i próba dobrowolnego spełnienia obowiązku) został spełniony, a prawa zobowiązanego zachowane.
Czy wskazanie w tytule wykonawczym jedynie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bez wskazania konkretnego przepisu, stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji, gdy podatek VAT jest oparty na zasadzie samoobliczania, wskazanie jako podstawy prawnej jedynie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, że w przypadku podatku VAT, którego zasady rozliczania wynikają z ustawy, wystarczające jest wskazanie samej ustawy jako podstawy prawnej w tytule wykonawczym, bez konieczności powoływania konkretnego przepisu.
Czy dopuszczalna jest aktualizacja tytułu wykonawczego w trakcie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy wydana zostanie decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w innej wysokości niż wynikająca z deklaracji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, aktualizacja tytułu wykonawczego jest dopuszczalna i konieczna w sytuacji wydania decyzji wymiarowej, która zmienia wysokość zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące aktualizacji tytułu wykonawczego są zgodne z celem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Aktualizacja zapobiega sztuczności i potencjalnej bezskuteczności egzekucji, która mogłaby wyniknąć z konieczności umorzenia postępowania i ponownego jego wszczęcia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek przesłania upomnienia przed wszczęciem egzekucji, z siedmiodniowym terminem na dobrowolne spełnienie obowiązku. Wystawienie tytułu wykonawczego przed upływem tego terminu jest naruszeniem, ale niekoniecznie podstawą do umorzenia postępowania, jeśli cel upomnienia został spełniony.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi dotyczące treści tytułu wykonawczego, w tym wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.
u.p.e.a. art. 59 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym pkt 7 dotyczący niedoręczenia upomnienia.
u.p.e.a. art. 26a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Warunki wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji podatkowej.
u.p.e.a. art. 3 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ogólne zasady postępowania egzekucyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny.
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podstawa prawna egzekwowanego zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 26 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie nie miał zastosowania ze względu na datę wejścia w życie.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 9 § § 1
Reguluje kwestię aktualizacji tytułu wykonawczego w przypadku zmiany wysokości zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA uznał zasadność skargi ze względu na konieczność wyjaśnienia kwestii związanych z aktualizacją tytułu wykonawczego i prowadzeniem dwóch postępowań egzekucyjnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia art. 15 u.p.e.a. (przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego) zostały uznane za nieuzasadnione w kontekście art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. • Argumenty dotyczące braku podstaw prawnych do aktualizacji tytułu wykonawczego zostały odrzucone.
Godne uwagi sformułowania
przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego samo w sobie nie mogło prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego • cel upomnienia został wypełniony, a prawa zobowiązanego zachowane • aktualizacja tytułu wykonawczego jest dopuszczalna • rozwiązanie wymagające umorzenia postępowania egzekucyjnego i ponownego wszczęcia tego postępowania razi sztucznością
Skład orzekający
Bogdan Lubiński
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sędzia
Bartosz Wojciechowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania egzekucyjnego, obowiązku doręczenia upomnienia, dopuszczalności aktualizacji tytułu wykonawczego oraz wymogów formalnych tytułu wykonawczego w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą mieć znaczenie dla wielu podatników i prawników zajmujących się windykacją należności publicznoprawnych.
“Czy przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego zawsze oznacza umorzenie egzekucji? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4 065 724 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.