Orzeczenie · 2013-05-14

II FSK 1820/11Oddalenie skargi kasacyjnej postępowanie egzekucyjne 77

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2013-05-14
NSAPodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnatytuł wykonawczyupomnieniepodatek VATterminyuchylenie postanowieniaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą sporu było wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 czerwca 2000 r., który został doręczony skarżącej 14 czerwca 2000 r. A. D. wniosła o umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w tym art. 15 (sporządzenie tytułu przed upływem terminu po upomnieniu), art. 26 § 5 (nieprawidłowa wykładnia momentu wszczęcia egzekucji) oraz art. 29 § 1 pkt 3 (brak wskazania podstawy prawnej w tytule wykonawczym). Sąd pierwszej instancji uznał skargę za zasadną, wskazując na kluczowe znaczenie dowodów złożonych w toku postępowania, które wykazały, że organ egzekucyjny przesłał nowe upomnienie, wskazując inną kwotę należności głównej, oraz że wystawiono drugi tytuł wykonawczy. Sąd uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 26a u.p.e.a. i wskazał, że tytuł wykonawczy został wystawiony przedwcześnie, jednakże samo to uchybienie nie mogło prowadzić do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., gdyż upomnienie zostało doręczone, a cel jego wysłania został spełniony. Sąd podzielił również pogląd organu odwoławczego co do wystarczającego wskazania podstawy prawnej w tytule wykonawczym oraz co do kwoty egzekwowanej należności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące przedwczesnego wystawienia tytułu wykonawczego są bezzasadne, ponieważ mimo naruszenia art. 15 u.p.e.a., cel upomnienia został spełniony, a prawa zobowiązanego zachowane. Sąd podkreślił, że art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. dotyczy sytuacji braku doręczenia upomnienia, a nie jego przedwczesnego wystawienia. NSA odniósł się również do kwestii aktualizacji tytułu wykonawczego, uznając, że jest ona dopuszczalna w sytuacji wydania decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie w innej wysokości, a przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w tym zakresie są zgodne z celem ustawy. Sąd uznał, że proponowane przez stronę skarżącą rozwiązanie (umorzenie i ponowne wszczęcie postępowania) raziłoby sztucznością i mogłoby prowadzić do bezskuteczności egzekucji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania egzekucyjnego, obowiązku doręczenia upomnienia, dopuszczalności aktualizacji tytułu wykonawczego oraz wymogów formalnych tytułu wykonawczego w sprawach podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i rozporządzeń wykonawczych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego, przed upływem terminu siedmiodniowego od doręczenia upomnienia, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego samo w sobie nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., jeśli upomnienie zostało doręczone, a cel jego wysłania został spełniony.

Uzasadnienie

Przepis art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnosi się do sytuacji niedoręczenia upomnienia, a nie do jego przedwczesnego wystawienia. W przypadku doręczenia upomnienia, nawet jeśli tytuł wykonawczy został wystawiony przed upływem terminu, cel upomnienia (ostrzeżenie zobowiązanego i próba dobrowolnego spełnienia obowiązku) został spełniony, a prawa zobowiązanego zachowane.

Czy wskazanie w tytule wykonawczym jedynie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bez wskazania konkretnego przepisu, stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji, gdy podatek VAT jest oparty na zasadzie samoobliczania, wskazanie jako podstawy prawnej jedynie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, że w przypadku podatku VAT, którego zasady rozliczania wynikają z ustawy, wystarczające jest wskazanie samej ustawy jako podstawy prawnej w tytule wykonawczym, bez konieczności powoływania konkretnego przepisu.

Czy dopuszczalna jest aktualizacja tytułu wykonawczego w trakcie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy wydana zostanie decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w innej wysokości niż wynikająca z deklaracji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, aktualizacja tytułu wykonawczego jest dopuszczalna i konieczna w sytuacji wydania decyzji wymiarowej, która zmienia wysokość zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące aktualizacji tytułu wykonawczego są zgodne z celem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Aktualizacja zapobiega sztuczności i potencjalnej bezskuteczności egzekucji, która mogłaby wyniknąć z konieczności umorzenia postępowania i ponownego jego wszczęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. D. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (9)

Główne

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obowiązek przesłania upomnienia przed wszczęciem egzekucji, z siedmiodniowym terminem na dobrowolne spełnienie obowiązku. Wystawienie tytułu wykonawczego przed upływem tego terminu jest naruszeniem, ale niekoniecznie podstawą do umorzenia postępowania, jeśli cel upomnienia został spełniony.

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymogi dotyczące treści tytułu wykonawczego, w tym wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.

u.p.e.a. art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym pkt 7 dotyczący niedoręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 26a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Warunki wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji podatkowej.

u.p.e.a. art. 3 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ogólne zasady postępowania egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny.

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podstawa prawna egzekwowanego zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 26 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie nie miał zastosowania ze względu na datę wejścia w życie.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 9 § § 1

Reguluje kwestię aktualizacji tytułu wykonawczego w przypadku zmiany wysokości zobowiązania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA uznał zasadność skargi ze względu na konieczność wyjaśnienia kwestii związanych z aktualizacją tytułu wykonawczego i prowadzeniem dwóch postępowań egzekucyjnych.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia art. 15 u.p.e.a. (przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego) zostały uznane za nieuzasadnione w kontekście art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. • Argumenty dotyczące braku podstaw prawnych do aktualizacji tytułu wykonawczego zostały odrzucone.

Godne uwagi sformułowania

przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego samo w sobie nie mogło prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego • cel upomnienia został wypełniony, a prawa zobowiązanego zachowane • aktualizacja tytułu wykonawczego jest dopuszczalna • rozwiązanie wymagające umorzenia postępowania egzekucyjnego i ponownego wszczęcia tego postępowania razi sztucznością

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sędzia

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczęcia postępowania egzekucyjnego, obowiązku doręczenia upomnienia, dopuszczalności aktualizacji tytułu wykonawczego oraz wymogów formalnych tytułu wykonawczego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i rozporządzeń wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które mogą mieć znaczenie dla wielu podatników i prawników zajmujących się windykacją należności publicznoprawnych.

Czy przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego zawsze oznacza umorzenie egzekucji? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4 065 724 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst