Orzeczenie · 2013-04-12

II FSK 1707/11Uchylenie wyroku odpowiedzialność członka zarządu zaległości podatkowe 15

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2013-04-12
NSAPodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowazaległości podatkoweosoba trzeciaczłonek zarząduOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweprawo do regresuNaczelny Sąd AdministracyjnyWojewódzki Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. w sprawie odpowiedzialności L. K. jako członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia. Organy podatkowe ustaliły, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej, a L. K. nie wykazał okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność. Sąd pierwszej instancji uznał te ustalenia za prawidłowe. Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuchylenie decyzji mimo błędnych ustaleń organów i nieprowadzenia postępowania wobec wszystkich osób mogących ponosić odpowiedzialność. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za częściowo zasadną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowym zarzutem, który doprowadził do uchylenia wyroku, było naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 i art. 116a Ordynacji podatkowej, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania wobec wszystkich 10 członków zarządu, podczas gdy organy podatkowe i WSA ograniczyły się do analizy postępowań wobec 9 członków. NSA podkreślił, że zgodnie z uchwałą I FPS 4/08, organ podatkowy ma obowiązek prowadzić postępowanie wobec wszystkich osób mogących ponosić odpowiedzialność, aby zapewnić prawo do regresu. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tej kwestii, mimo że protokół z Walnego Zebrania Członków wskazywał na obecność dziesiątego członka zarządu, M.W., wobec którego nie wydano decyzji. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej uznano za niezasadne, w tym dotyczące dopuszczalności prowadzenia odrębnych postępowań wobec poszczególnych członków zarządu oraz naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie obowiązku prowadzenia postępowania wobec wszystkich potencjalnych dłużników w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe oraz znaczenie prawa do regresu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia, ale zasady dotyczące prowadzenia postępowań i prawa do regresu mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia postępowania wobec wszystkich osób mogących ponosić odpowiedzialność, aby zapewnić im prawo do regresu.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę I FPS 4/08, stwierdził, że prowadzenie postępowania wobec wszystkich potencjalnych dłużników jest konieczne dla ochrony ich prawa do regresu, które jest immanentnym aspektem odpowiedzialności solidarnej. Brak takiego postępowania wobec wszystkich osób może uniemożliwić realizację tego prawa.

Czy prowadzenie odrębnych postępowań wobec poszczególnych członków zarządu, zamiast jednego wspólnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, prowadzenie odrębnych postępowań jest dopuszczalne, pod warunkiem, że obejmują one wszystkich zobowiązanych.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że choć pożądane jest prowadzenie jednego postępowania, to przepisy procesowe dopuszczają prowadzenie odrębnych postępowań, o ile obejmą one wszystkich potencjalnie odpowiedzialnych członków zarządu. Kluczowe jest objęcie wszystkich osób postępowaniem, a nie forma jego prowadzenia.

Czy odmowa przeprowadzenia dowodów uzupełniających na rozprawie, które mogłyby spowodować nadmierne przedłużenie postępowania, jest zasadna?

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa przeprowadzenia dowodów uzupełniających jest zasadna, jeśli ich przeprowadzenie spowodowałoby nadmierne przedłużenie postępowania, a sąd powinien wówczas uchylić decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji zasadnie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, gdyż ich realizacja wymagałaby odroczenia rozprawy i nadmiernie przedłużyłaby postępowanie. W takich sytuacjach sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Przepisy (19)

Główne

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116a

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 376

Kodeks cywilny

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 133 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 166 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 107 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 91

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 123 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 240 § 1 pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania wobec wszystkich osób mogących ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe Towarzystwa, co jest sprzeczne z uchwałą I FPS 4/08 i narusza prawo do regresu. • Nieodniesienie się przez Sąd I instancji do kwestii nieobjęcia postępowaniem wszystkich członków zarządu, mimo istnienia dowodów wskazujących na istnienie dziesiątego członka zarządu (M.W.) wobec którego nie prowadzono postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie dopuszczalności prowadzenia odrębnych postępowań wobec poszczególnych członków zarządu. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczący niewskazania w uzasadnieniu wyroku przyczyn nieuwzględnienia wniosków dowodowych. • Zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. dotyczący odmowy przeprowadzenia dowodów uzupełniających na rozprawie.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe oraz Sąd I instancji, pominęły konieczność ustalenia i wykazania w zebranym w sprawie materiale dowodowym, że postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości Towarzystwa [...] toczyły się wobec wszystkich członków zarządu. • przepis art. 116 §1 Ordynacji podatkowej nakłada obowiązek na organ podatkowy prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. • tylko w takim przypadku osoba, która faktycznie wykonała zobowiązanie za podatnika, zyskuje realną gwarancję realizacji swego prawa podmiotowego do regresu, stanowiącego wszak immanentny aspekt reżimu odpowiedzialności solidarnej (vide: art. 376 k.c.). • Organ podatkowy nie ma jakiegokolwiek dyskrecjonalnej możliwości wyboru osoby, wobec której wszczyna postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Stefan Babiarz

sędzia

Grażyna Nasierowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku prowadzenia postępowania wobec wszystkich potencjalnych dłużników w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe oraz znaczenie prawa do regresu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia, ale zasady dotyczące prowadzenia postępowań i prawa do regresu mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za długi podatkowe i prawa do regresu, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i osób pełniących funkcje zarządcze. Wyjaśnia istotne zasady proceduralne w prawie podatkowym.

“Czy możesz być odpowiedzialny za długi firmy, jeśli nie prowadzono postępowań wobec wszystkich członków zarządu?”

Dane finansowe

WPS: 547 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst