Orzeczenie · 2025-11-04

II FSK 1566/24Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-04
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITulga mieszkaniowacele mieszkaniowesprzedaż nieruchomościumowa deweloperskatermin wydatkowaniazwolnienie podatkoweprawo materialneinterpretacja przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 i 25a ustawy o PIT, polegającą na przyjęciu, że zwolnieniu podatkowemu podlegają kwoty wydatkowane na cele mieszkaniowe po terminie, nawet bez nabycia własności nieruchomości w ustawowym terminie. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wskazał na wady formalne zarzutów skargi kasacyjnej, w tym brak precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów oraz pominięcie kontekstu prawnego związanego z ustawą COVID-19. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym wpłaty na umowę deweloperską stanowią wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a Dyrektorowi IAS zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego z tytułu wydatków na cele mieszkaniowe, w szczególności w kontekście umów deweloperskich i terminów wydatkowania środków.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie, ale może być specyficzne dla stanu faktycznego sprawy (np. wpłaty na umowę deweloperską).

Zagadnienia prawne (3)

Czy wydatki na cele mieszkaniowe, poniesione po terminie przewidzianym w ustawie o PIT, mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego, nawet jeśli własność nieruchomości nie została nabyta w tym terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wpłaty na umowę deweloperską stanowią wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f., a przepisy dotyczące nabycia własności dotyczą innych przypadków niż budowa własnego lokalu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym wpłaty na umowę deweloperską są traktowane jako wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego. Podkreślono, że warunek nabycia własności, o którym mowa w art. 21 ust. 25a u.p.d.o.f., dotyczy przypadków wymienionych w lit. a)-c) ust. 25, a nie lit. d).

Czy uzasadnienie wyroku Sądu I instancji narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania na naruszenie przepisów ustawy COVID-19 oraz niejasne powiązanie przepisów prawa materialnego?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jest wadliwy, ponieważ nie wyjaśniono związku między wskazanymi przepisami, a samo odwołanie do innego wyroku, choć nie w pełni trafne, nie czyni uzasadnienia wadliwym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarga kasacyjna nie wyjaśniła w sposób należyty związku między zarzucanym naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. a art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz przepisami prawa materialnego. Wskazano, że odwołanie się do innego wyroku, choć nie w pełni trafne, nie stanowiło istotnej wady uzasadnienia.

Czy skład sądu orzekającego w sprawie był zgodny z prawem, uwzględniając kwestie związane z powołaniem sędziów na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa?

Odpowiedź sądu

Nie rozstrzygnięto bezpośrednio w głównym uzasadnieniu, jednak zdanie odrębne podnosi poważne wątpliwości co do konstytucyjności składu sądu i procedury powoływania sędziów.

Uzasadnienie

Sędzia Jan Grzęda zgłosił zdanie odrębne, podnosząc zarzut nieważności postępowania z uwagi na wadliwość sposobu powołania sędziów na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, która według niego nie stanowi organu gwarantującego niezależność sądów i niezawisłość sędziów, co jest sprzeczne z Konstytucją RP, EKPC i prawem UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

Przepisy (33)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy zwolnienia podatkowego na cele mieszkaniowe.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa cele mieszkaniowe, na które można wydać środki ze sprzedaży nieruchomości, aby skorzystać ze zwolnienia.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa warunek nabycia własności w przypadku niektórych celów mieszkaniowych.

u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 1 lit d)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy wydatków na budowę własnego lokalu mieszkalnego.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 26

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dopełnia przepisy dotyczące zwolnienia wydatków na budowę własnego lokalu mieszkalnego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Ustawa wprowadzająca okresy zawieszenia związane z pandemią COVID-19.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)

Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a)

Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 pkt 5

Podstawa do ustalenia opłat za czynności radców prawnych.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 173

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezależność i odrębność władzy sądowniczej.

Konstytucja RP art. 186

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Krajowa Rada Sądownictwa jako organ stojący na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Konstytucja RP art. 187

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skład Krajowej Rady Sądownictwa.

Konstytucja RP art. 10 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada podziału i równowagi władz.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Powoływanie sędziów przez Prezydenta RP na wniosek KRS.

Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Uprawnienie Prezydenta RP do powoływania sędziów.

Konstytucja RP art. 144 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymóg kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów dla aktów urzędowych Prezydenta RP.

Konstytucja RP art. 126 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prezydent RP wykonuje zadania w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw art. 9a

Regulacje dotyczące wyboru członków KRS przez Sejm.

EKPC art. 6 ust. 1

Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia sprawy.

KPP UE art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Wartości Unii Europejskiej, w tym państwo prawne i poszanowanie praw człowieka.

TUE art. 19 ust. 1 akapit drugi

Traktat o Unii Europejskiej

Obowiązek państw członkowskich ustanowienia środków niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej.

P.p.s.a. art. 272 § § 2a i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wznowienia postępowania w związku z rozstrzygnięciami międzynarodowych trybunałów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpłaty na umowę deweloperską stanowią wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. • Warunek nabycia własności w art. 21 ust. 25a u.p.d.o.f. dotyczy przypadków z lit. a)-c) ust. 25, a nie lit. d).

Odrzucone argumenty

Zwolnienie podatkowe nie przysługuje, jeśli własność nieruchomości nie została nabyta w ustawowym terminie. • Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, w tym odwołanie do ustawy COVID-19.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej stanowiącej sformalizowany środek zaskarżenia, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej. • W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest powszechnie pogląd, że kwoty wpłacone deweloperowi (w ramach umowy deweloperskiej), a z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, stanowią wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący sprawozdawca

Jan Grzęda

zdanie odrebne

Andrzej Melezini

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego z tytułu wydatków na cele mieszkaniowe, w szczególności w kontekście umów deweloperskich i terminów wydatkowania środków."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie, ale może być specyficzne dla stanu faktycznego sprawy (np. wpłaty na umowę deweloperską).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej ulgi podatkowej, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia wątpliwości dotyczące terminów i form wydatkowania środków. Dodatkowo, zdanie odrębne podnosi istotne kwestie ustrojowe dotyczące niezależności sądownictwa.

“Ulga mieszkaniowa po terminie? NSA wyjaśnia, kiedy można skorzystać ze zwolnienia podatkowego.”

Zdanie odrębne

Jan Grzęda

Sędzia Jan Grzęda zgłosił zdanie odrębne, kwestionując konstytucyjność składu sądu orzekającego ze względu na wadliwy sposób powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa, która według niego nie spełnia wymogów niezależności i bezstronności, co narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPC i prawo UE. Podniósł również kwestię braku wniosku KRS o powołanie sędziego WSA w Warszawie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst