Orzeczenie · 2026-06-02

II FSK 148/26Koszty uzyskania przychodu przekształcenie spółki kapitałowej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-02
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITkoszty uzyskania przychoduprzekształcenie spółkispółka z o.o.spółka akcyjnawartość bilansowakoszt historycznyzbycie akcjipodatek kapitałowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia akcji objętych wskutek przekształcenia spółki z o.o. w spółkę akcyjną jest wartość bilansowa spółki z dnia ustania jej bytu prawnego. Sąd pierwszej instancji powołał się na jednolitą linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą wartość historycznych wydatków na udziały w spółce z o.o. ulega "dezaktualizacji" w momencie przekształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora IAS, uznał ją za zasadną. Sąd NSA stwierdził, że art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. odnosi się do wydatków faktycznie poniesionych na objęcie lub nabycie udziałów/akcji i nie przewiduje ustalania kosztów na podstawie wartości bilansowej spółki. Przekształcenie spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową nie wiąże się z poniesieniem przez wspólnika nowych wydatków ani powstaniem nowego kosztu podatkowego. Zasada kontynuacji oznacza zachowanie ciągłości prawnej i obowiązków, w tym poniesionych przez wspólnika nakładów finansowych. NSA podkreślił, że wartość bilansowa jest kategorią rachunkową, a nie wydatkiem, i jej utożsamianie z kosztem uzyskania przychodu prowadziłoby do zatarcia granicy między sytuacją majątkową spółki a sytuacją podatkową wspólnika. Sąd NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie kosztów uzyskania przychodu ze zbycia akcji powstałych w wyniku przekształcenia spółki kapitałowej, interpretacja art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. w kontekście przekształceń spółek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie przekształcenia spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową. Nie dotyczy przekształceń spółek osobowych w kapitałowe, gdzie zasady mogą być inne.

Zagadnienia prawne (1)

Jak należy ustalić koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji spółki akcyjnej powstałej w wyniku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w szczególności czy kosztem jest wartość bilansowa spółki z dnia przekształcenia, czy historyczne wydatki na objęcie udziałów w spółce przekształcanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia akcji powstałych z przekształcenia spółki z o.o. są wyłącznie historyczne wydatki poniesione na objęcie udziałów w spółce z o.o., a nie wartość bilansowa spółki z dnia przekształcenia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. odnosi się do faktycznie poniesionych wydatków, a nie wartości bilansowej. Przekształcenie spółki kapitałowej nie generuje nowego kosztu podatkowego po stronie wspólnika, a zasada kontynuacji utrzymuje historyczną wartość wydatków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i oddalono skargę.

Przepisy (19)

Główne

u.p.d.o.f. art. 23 § 1 pkt 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo akcji, przy czym wydatki te stają się kosztem uzyskania przychodów z chwilą odpłatnego zbycia tych udziałów albo akcji. Interpretacja NSA wskazuje, że kosztem są wyłącznie historyczne wydatki, a nie wartość bilansowa spółki z dnia przekształcenia.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.r.

Ustawa o rachunkowości

Wspomniana w kontekście wartości bilansowej jako kategorii rachunkowej.

k.s.h. art. 577 § 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy przekształcenia jednej spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową.

k.s.h. art. 552

Kodeks spółek handlowych

Z dniem przekształcenia spółka przekształcana przestaje istnieć.

k.s.h. art. 553 § 1

Kodeks spółek handlowych

Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej (zasada kontynuacji).

k.s.h. art. 553 § 3

Kodeks spółek handlowych

Wspólnicy spółki przekształcanej uczestniczący w przekształceniu stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej.

O.p. art. 93a § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy sukcesji praw i obowiązków podatkowych.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kosztem uzyskania przychodu ze zbycia akcji powstałych z przekształcenia spółki z o.o. są historyczne wydatki na objęcie udziałów, a nie wartość bilansowa spółki z dnia przekształcenia. • Przekształcenie spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową nie powoduje powstania nowego kosztu podatkowego po stronie wspólnika. • Zasada kontynuacji oznacza zachowanie ciągłości prawnej i obowiązków, w tym poniesionych przez wspólnika nakładów finansowych.

Odrzucone argumenty

Kosztem uzyskania przychodu ze zbycia akcji powstałych z przekształcenia spółki z o.o. jest wartość bilansowa spółki z dnia przekształcenia. • Wartość historycznych wydatków na udziały w spółce z o.o. ulega "dezaktualizacji" w momencie przekształcenia.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób utożsamiać w takim przypadku wydatku z wartością bilansową majątku spółki istniejącą na określony dzień • wartość bilansowa jest bowiem kategorią rachunkową, odzwierciedlającą sytuację majątkową osoby prawnej. Nie oznacza ona poniesienia przez wspólnika jakiegokolwiek nowego ciężaru ekonomicznego. • zasada kontynuacji przemawia za zachowaniem historycznej wartości wydatków poniesionych przez wspólnika na nabycie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. • nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że metoda bilansowa stanowi prawidłowy sposób ustalenia kosztów uzyskania przychodów w okolicznościach niniejszej sprawy.

Skład orzekający

Artur Kot

sędzia

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów uzyskania przychodu ze zbycia akcji powstałych w wyniku przekształcenia spółki kapitałowej, interpretacja art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. w kontekście przekształceń spółek."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie przekształcenia spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową. Nie dotyczy przekształceń spółek osobowych w kapitałowe, gdzie zasady mogą być inne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przekształceniami spółek, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę biznesową i doradztwo podatkowe.

“Przekształcasz spółkę? Uważaj na koszty uzyskania przychodu – NSA wyjaśnia, co się liczy!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst