II FSK 1260/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz podatnika I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą straty i dochodów z innych źródeł w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Rzecznik zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną wykładnię art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie art. 55 Prawa Przedsiębiorców), która ogranicza czas kontroli u mikroprzedsiębiorców do 12 dni roboczych. Według Rzecznika, przepis ten powinien być interpretowany jako 12 kolejnych dni roboczych, co w tej sprawie skutkowałoby przekroczeniem terminu do wszczęcia postępowania podatkowego. NSA odrzucił tę argumentację, wskazując, że wykładnia celowościowa i systemowa przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących czynności kontrolnych uniemożliwia przyjęcie takiej interpretacji, gdyż przeprowadzenie kontroli w tak krótkim, ciągłym okresie jest niewykonalne. Podatnik I. K. podnosił zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zasady zaufania do organów, wyjaśniania stanu faktycznego, oceny dowodów oraz szacowania podstawy opodatkowania, a także zarzut naruszenia terminu do wszczęcia postępowania. Kwestionował również sposób uzasadnienia wyroku WSA. NSA uznał te zarzuty za bezzasadne, stwierdzając, że skarga kasacyjna w dużej mierze powielała argumentację ze skargi do WSA, a nowe zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. były nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały oceny dowodów, a interpretacja przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania była prawidłowa. W konsekwencji obie skargi kasacyjne zostały oddalone, a podatnik I. K. został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących czasu trwania kontroli u mikroprzedsiębiorców oraz zasad prowadzenia kontroli podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o kontroli w kontekście mikroprzedsiębiorców i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych kategorii podatników lub rodzajów kontroli.
Zagadnienia prawne (4)
Jak należy interpretować przepis ograniczający czas trwania kontroli u mikroprzedsiębiorców do 12 dni roboczych w roku kalendarzowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten należy interpretować jako sumę dni, w których faktycznie wykonywano czynności kontrolne, a nie jako 12 kolejnych dni roboczych. Taka interpretacja jest zgodna z celami kontroli podatkowej i możliwościami jej przeprowadzenia.
Uzasadnienie
NSA odrzucił interpretację Rzecznika o 12 kolejnych dniach roboczych, wskazując na niemożliwość przeprowadzenia czynności kontrolnych w tak krótkim, ciągłym okresie. Podkreślono, że wykładnia celowościowa i systemowa przepisów Ordynacji podatkowej wspiera interpretację, że chodzi o faktyczny czas trwania czynności kontrolnych.
Czy wszczęcie postępowania podatkowego po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli, przy błędnej interpretacji czasu jej trwania, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli interpretacja czasu trwania kontroli przyjęta przez organ była prawidłowa, a termin do wszczęcia postępowania nie został przekroczony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skoro interpretacja czasu trwania kontroli była prawidłowa, to termin do wszczęcia postępowania podatkowego nie został naruszony, a tym samym zarzut naruszenia art. 165b Ordynacji podatkowej był bezzasadny.
Czy organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały oceny dowodów w sprawie ustalenia straty i dochodów z innych źródeł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a ocena dowodów mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podatkowe ustaliły istotne okoliczności sprawy, przeprowadziły dowody i dokonały ich wszechstronnej oceny, nie dopatrując się naruszeń przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego i oceny dowodów.
Czy naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) nastąpiło poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika?
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwości w sprawie wynikały z subiektywnego odczucia podatnika, a nie z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy podatkowe nie opierały ustaleń na braku posiadania przez podatnika dokumentacji, której nie miał obowiązku przechowywać, a wątpliwości wynikały z odczuć podatnika.
Przepisy (17)
Główne
u.s.d.g. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Czas trwania kontroli u mikroprzedsiębiorców w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać 12 dni roboczych. NSA zinterpretował to jako sumę dni faktycznie wykonywanych czynności, a nie 12 kolejnych dni roboczych.
P.p. art. 55 § 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo Przedsiębiorców
Obecnie obowiązujący przepis, analogiczny do art. 83 ust. 1 u.s.d.g.
Ordynacja podatkowa art. 165b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący terminu do wszczęcia postępowania podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 26 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określenie podstawy opodatkowania.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej, obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Ordynacja podatkowa art. 23 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące szacowania podstawy opodatkowania.
Ordynacja podatkowa art. 23 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące szacowania podstawy opodatkowania.
Ordynacja podatkowa art. 23 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące szacowania podstawy opodatkowania.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność gospodarcza.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności gospodarczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa interpretacja przepisu o 12 dniach roboczych kontroli u mikroprzedsiębiorców. • Organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały oceny dowodów. • Termin do wszczęcia postępowania podatkowego nie został przekroczony.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 83 ust. 1 u.s.d.g. przez WSA. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśniania stanu faktycznego, oceny dowodów i szacowania podstawy opodatkowania. • Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. • Nienależyte uzasadnienie wyroku WSA (art. 141 § 4 P.p.s.a.). • Pominięcie obowiązku oceny całego materiału dowodowego przez WSA (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych • czas kontroli obejmuje okres od jej wszczęcia do zakończenia • kontrola zostaje zakończona w dniu doręczenia protokołu kontroli • przeprowadzenie kontroli podatkowej u mikroprzedsiębiorców w czasie postulowanym przez Rzecznika, tj. kolejnych przypadających po sobie 12 dni roboczych, jest w oczywisty sposób niewykonalne i wręcz niemożliwe • skarga kasacyjna jako szczególny, sformalizowany i samodzielny środek zaskarżenia nie jest kolejnym środkiem odwoławczym • nie sposób przyjąć, że ów abstrakcyjnie pojmowany ustawodawca tworzy przepisy, które w oczywisty sposób są niemożliwe do realizacji
Skład orzekający
Jerzy Płusa
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Artur Kot
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu trwania kontroli u mikroprzedsiębiorców oraz zasad prowadzenia kontroli podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o kontroli w kontekście mikroprzedsiębiorców i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych kategorii podatników lub rodzajów kontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla mikroprzedsiębiorców – ograniczenia czasu kontroli podatkowej. Interpretacja NSA ma istotne znaczenie dla tej grupy podatników.
“Mikroprzedsiębiorco, Twoja kontrola podatkowa nie może trwać wiecznie! NSA wyjaśnia, co oznaczają "12 dni roboczych".”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.