Orzeczenie · 2022-01-25

II FSK 1197/19Ustalenie wartości początkowej kamienicy podatek dochodowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-01-25
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITśrodki trwałewartość początkowakamienicaryczałtwykaz środków trwałychinterpretacja indywidualnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę podatniczki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór koncentrował się wokół możliwości ustalenia wartości początkowej części mieszkalnej kamienicy w wartości rynkowej, zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o PIT. Skarżąca zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. oraz naruszenie zasady równości i in dubio pro tributario. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że sposób ustalenia wartości początkowej środka trwałego przez podatnika, określony w art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f., stanowi wyjątek od zasady ogólnej. Kluczowe znaczenie ma kontekst normatywny, w tym obowiązek prowadzenia wykazu środków trwałych przez podatników opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, wynikający z ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym i rozporządzenia wykonawczego. Sąd wskazał, że przepisy te nie mogą być relatywizowane, a ich przestrzeganie jest istotne, zwłaszcza przy zmianie formy opodatkowania na zasady ogólne, zgodnie z art. 22n ust. 5 u.p.d.o.f. Brak wcześniejszego ujęcia środka trwałego w wymaganym wykazie uniemożliwia zastosowanie korzystniejszych zasad ustalenia wartości początkowej. NSA uznał, że nie wykazano tożsamości ani zbliżonych uwarunkowań prawnych i faktycznych w przywoływanych przez skarżącą innych orzeczeniach, co wykluczało zarzut naruszenia zasady równości. Nie stwierdzono również niedających się usunąć wątpliwości prawnych co do treści przepisu, co wykluczało zastosowanie zasady in dubio pro tributario.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. w kontekście obowiązku prowadzenia wykazu środków trwałych przez podatników ryczałtowych oraz konsekwencji jego braku przy zmianie formy opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika opodatkowanego ryczałtem, który nie prowadził wymaganego wykazu środków trwałych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, który nie prowadził wymaganego wykazu środków trwałych, może ustalić wartość początkową części mieszkalnej kamienicy w wartości rynkowej zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o PIT, zwłaszcza przy zmianie formy opodatkowania na zasady ogólne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik taki nie może ustalić wartości początkowej w wartości rynkowej, gdyż brak prowadzenia wymaganego wykazu środków trwałych uniemożliwia zastosowanie tego przepisu, a także art. 22n ust. 5 u.p.d.o.f. przy zmianie formy opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. stanowi wyjątek od zasady ogólnej i wymaga przestrzegania obowiązków ewidencyjnych. Brak wymaganego wykazu środków trwałych przez podatnika ryczałtowego, mimo obowiązku jego prowadzenia, uniemożliwia skorzystanie z tej preferencji, a także wpływa na możliwość uwzględnienia odpisów amortyzacyjnych przy zmianie formy opodatkowania.

Czy naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 2 i 32 Konstytucji RP) następuje, gdy interpretacja przepisów ustawy o PIT przez organy podatkowe i sądy administracyjne jest odmienna od stanowiska prezentowanego w innych interpretacjach w podobnych sprawach?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący nie wykaże tożsamości lub zbliżonych uwarunkowań prawnych i faktycznych sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, aby przywoływane przez nią inne wypowiedzi sądów lub organów dotyczyły tożsamych lub zbliżonych okoliczności faktycznych i prawnych, co uniemożliwia zasadne dowodzenie naruszenia zasady równości.

Czy w przypadku niejasności co do wykładni art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. w konkretnej sprawie, należy zastosować zasadę in dubio pro tributario (art. 2a Ordynacji podatkowej)?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie istnieją niedające się usunąć wątpliwości prawne co do treści przepisu w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd nie stwierdził istnienia niedających się usunąć wątpliwości prawnych co do treści przepisu w kontekście przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, co wykluczyło potrzebę zastosowania zasady in dubio pro tributario.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. S. od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22g § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Umożliwia ustalenie wartości początkowej środka trwałego w wartości rynkowej, ale wymaga przestrzegania obowiązków ewidencyjnych i kontekstu prawnego.

u.p.d.o.f. art. 22n § 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

W razie zmiany formy opodatkowania, uwzględnia się w ewidencji środków trwałych odpisy amortyzacyjne przypadające za okres opodatkowania w formie zryczałtowanego podatku dochodowego.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22g § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ma zastosowanie do stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku o interpretację.

rozporządzenie MF art. 14 § 3

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Nakazuje dokonywanie zapisów w wykazie środków trwałych najpóźniej w miesiącu przyjęcia ich do używania.

u.p.d.o.f. art. 22h § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Umożliwia dokonywanie odpisów amortyzacyjnych także w przypadku ujawnionych środków trwałych i wartości materialnych i prawnych, które nie były dotychczas objęte ewidencją.

u.p.d.o.f. art. 22n § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy ujawnienia środka trwałego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

P.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.p.d. art. 15 § 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Obowiązek prowadzenia wykazu środków trwałych przez podatników opodatkowanych ryczałtem.

Ordynacja podatkowa art. 2a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada in dubio pro tributario.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżąca nie będzie uprawniona do ustalenia wartości początkowej części mieszkalnej kamienicy w wartości rynkowej. • Naruszenie art. 22g ust. 3 w zw. z ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie § 14 ust. 3 rozporządzenia MF w zw. z art. 22h ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 22n ust. 4 w zw. z art. 22h ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady równości. • Naruszenie art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. w zw. z art. 2a Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 84, w zw. z art. 217 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady in dubio pro tributario.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu w niniejszej sprawie tkwi w wykładni art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. • Określony w ww. przepisie sposób ustalenia wartości początkowej środka trwałego, poprzez dokonanie wyceny przez samego podatnika (...) stanowi wyjątek od zasady określonej w ust. 1 tego artykułu. • Stanowcze, jednoznaczne brzmienie przytoczonych wyżej przepisów stwarza po stronie podatnika opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jasno sformułowany obowiązek ich przestrzegania, który nie może być relatywizowany. • Przepis ten w takim kształcie zakłada jednak respektowanie przez podatników zryczałtowanego podatku dochodowego nałożonych na nich obowiązków prawnych, w tym także obowiązku prowadzenia stosownego wykazu oraz zamieszczania w nim wymaganych danych dotyczących środków trwałych - w przeciwnym bowiem przypadku jego zastosowanie nie byłoby możliwe.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący

Antoni Hanusz

sędzia

Sylwester Golec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. w kontekście obowiązku prowadzenia wykazu środków trwałych przez podatników ryczałtowych oraz konsekwencji jego braku przy zmianie formy opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika opodatkowanego ryczałtem, który nie prowadził wymaganego wykazu środków trwałych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z ustalaniem wartości początkowej środków trwałych i obowiązkami ewidencyjnymi, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Niedopełnienie obowiązku ewidencyjnego zamyka drogę do korzystniejszego opodatkowania – NSA wyjaśnia zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst