II FSK 1167/18Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Podatnik P. I. złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania podatkowego (m.in. art. 191, 187 O.p.) oraz przepisów prawa materialnego (m.in. art. 2 pkt 27b u.p.t.u., art. 7, 32 Konstytucji RP, art. 23 O.p., art. 2 u.s.d.g., art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.). Kwestionował sposób ustalenia podstawy opodatkowania i nieuwzględnienie poniesionych wydatków na środki transportu jako kosztów uzyskania przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi spełniać rygorystyczne wymogi formalne, w tym prawidłowe określenie i uzasadnienie zarzutów. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał istnienia istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy, a wiele zarzutów było nieuzasadnionych lub nie spełniało wymogów formalnych (np. zarzut naruszenia przepisu procesowego jako naruszenia prawa materialnego, brak uzasadnienia). Sąd wskazał, że definicja działalności gospodarczej na potrzeby u.p.d.o.f. jest autonomiczna i nie stosuje się definicji z u.s.d.g. Ponadto, NSA zwrócił uwagę na brak dowodów na poniesienie wydatków, co uniemożliwiało zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów, oraz na fakt, że prowadzenie działalności gospodarczej nie jest uzależnione od faktycznego osiągnięcia zysku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności dotyczące uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w konkretnej sprawie podatkowej, ale jego wnioski dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej mają uniwersalne zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzut naruszenia przepisu procesowego (np. art. 191 O.p.) może być skutecznie podniesiony jako naruszenie prawa materialnego w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisu procesowego nie może być skutecznie podniesiony jako naruszenie prawa materialnego w skardze kasacyjnej. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, natomiast naruszenie przepisów postępowania wymaga wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 174 P.p.s.a. wyraźnie rozróżnia naruszenie prawa materialnego od naruszenia przepisów postępowania. Zarzut naruszenia przepisu procesowego musi być oparty na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i wymaga wykazania wpływu na wynik sprawy.
Czy skarżący wykazał istotny wpływ zarzucanych uchybień proceduralnych na wynik sprawy w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy zarzucanymi uchybieniami procesowymi a wydanym orzeczeniem, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samo przytoczenie formuły o naruszeniu nie jest wystarczające.
Czy wydatki na zakup środków transportu, ich naprawę i rejestrację, poniesione przez osobę fizyczną, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie zostały udokumentowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki te nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli nie zostały należycie udokumentowane.
Uzasadnienie
NSA powołał się na stanowisko organów podatkowych i WSA, zgodnie z którym tylko wydatki udokumentowane mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Skarżący nie przedłożył stosownych dowodów, a zarzuty naruszenia przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów (art. 22 u.p.d.o.f.) nie zostały skutecznie postawione.
Czy definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej ma zastosowanie do celów podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla potrzeb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca zawarł własną definicję działalności gospodarczej, która ma pierwszeństwo przed definicją z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że w stosunkach prawno-podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych stosuje się definicję z tej ustawy (art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.), a nie z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja działalności gospodarczej, która obejmuje prowadzenie działalności zarobkowej, zorganizowanej i ciągłej, niezależnie od rezultatu.
u.p.d.o.f. art. 22
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania).
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej i ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 24
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek posiadania dowodów na poniesienie wydatków.
u.p.d.o.f. art. 24a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek posiadania dowodów na poniesienie wydatków.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny materiału dowodowego.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 23 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określanie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
O.p. art. 23 § § 2
Ordynacja podatkowa
Możliwość odstąpienia od określenia podstawy opodatkowania w drodze szacowania.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 45 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.d.g. art. 2
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
u.p.t.u. art. 2 § pkt 27b lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w P.p.s.a. • Skarżący nie wykazał istnienia istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy. • Zarzuty naruszenia przepisów procesowych jako naruszenia prawa materialnego są nieskuteczne. • Wydatki nieudokumentowane nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. • Definicja działalności gospodarczej na potrzeby u.p.d.o.f. jest autonomiczna.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 191 O.p. poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez błędne zastosowanie. • Naruszenie art. 2 pkt 27b u.p.t.u. • Naruszenie art. 7 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 120 O.p. w zw. z art. 32 ust 2 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 23 § 1 pkt 1 w zw. z art 23 § 4 O.p. • Naruszenie art. 2 u.s.d.g. w zw. z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. • Naruszenie art. 5a pkt 6 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8d u.p.d.o.f. • Naruszenie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 20 oraz art. 21 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. • Ze względu na redakcję skargi kasacyjnej, celowe jest przypomnienie podstawowych wymogów, jakie powinna ona spełniać. • Zrównanie tych pojęć powoduje niejasność, na czym konkretnie wytknięte naruszenia polegają. • Nie można zwalczać ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji za miarodajne za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego. • Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. • Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. • O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Działalność zarobkowa, aczkolwiek zastrzec należy, że z przepisu tego wprost wynika, iż o zarobkowym charakterze działalności gospodarczej nie decyduje faktyczne osiągnięcie zysku, ponieważ mowa w nim o prowadzeniu działalności gospodarczej bez względu na rezultat.
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności dotyczące uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w konkretnej sprawie podatkowej, ale jego wnioski dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej mają uniwersalne zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jest interesujące ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i błędów popełnianych przez strony, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak łatwo można stracić szansę na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez niedociągnięcia formalne.
“Błędy formalne w skardze kasacyjnej: jak stracić szansę na sprawiedliwość?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.