Orzeczenie · 2022-01-27

II DSG 10/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-01-27
SNinneodpowiedzialność zawodowa adwokatówŚrednianajwyższy
etyka adwokackaodpowiedzialność dyscyplinarnaprawo o adwokaturzepostępowanie przed Sądem Najwyższymskarga kasacyjnanaruszenie obowiązkówpomoc prawnakonflikt interesów

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę wniesioną przez obwinionego adwokata K.S. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 29 października 2020 r. Sprawa dotyczyła zarzutów naruszenia zasad etyki adwokackiej i Prawa o adwokaturze. Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej pierwotnie uznał adwokata K.S. za winnego zarzucanego mu czynu z punktu 1, wymierzając karę upomnienia, zobowiązując do przeproszenia klienta i uniewinniając od zarzutów z punktów 2 i 3, a postępowanie co do zarzutu z punktu 4 umorzył. Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury, rozpoznając odwołania, zmienił orzeczenie w punkcie 1, wymierzając karę nagany, a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. Jednocześnie uchylił punkt 2 orzeczenia w zakresie uniewinnienia od zarzutu z pkt 2 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a w zakresie uniewinnienia od zarzutu z pkt 3 utrzymał je w mocy. Adwokat K.S. zaskarżył orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w części dotyczącej uchylenia uniewinnienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając rażące naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 539a § 3 k.p.k., uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy, wskazując na konieczność przeprowadzenia przewodu w całości, w tym odebrania wyjaśnień od obwinionego i ponownego przesłuchania pokrzywdzonych, a także uwzględniając istotną okoliczność zlecania obsługi prawnej przez pokrzywdzonych, która została pominięta przez sąd pierwszej instancji. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej od orzeczeń uchylających wyrok i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania, a także przesłanek uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargowej w sprawach dyscyplinarnych adwokatów, ale zasady dotyczące uchylenia wyroku mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (5)

Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 437 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy, wskazując na konieczność przeprowadzenia przewodu w całości i uwzględniając istotne okoliczności pominięte przez sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zidentyfikował potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym przesłuchania świadków i obwinionego, a także uwzględnił istotne fakty dotyczące zlecania obsługi prawnej przez pokrzywdzonych, które zostały pominięte przez sąd pierwszej instancji. Te przesłanki uzasadniały uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k.

Czy adwokat naruszył zasady etyki zawodowej poprzez brak informowania klienta o przebiegu sprawy, brak pouczenia o możliwości zaskarżenia orzeczeń i brak złożenia środka odwoławczego?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygał bezpośrednio tego zarzutu, ale uznał, że sąd odwoławczy miał podstawy do ponownego rozpoznania sprawy w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy skupił się na kwestii proceduralnej uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy, a nie na merytorycznym rozstrzygnięciu zarzutów dyscyplinarnych. Uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił potrzebę ponownego rozpoznania sprawy w kontekście zarzutów z punktu 2.

Czy adwokat naruszył zasady etyki zawodowej poprzez świadczenie pomocy prawnej stronom o sprzecznych interesach?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygał bezpośrednio tego zarzutu, ale uznał, że sąd odwoławczy miał podstawy do ponownego rozpoznania sprawy w tym zakresie.

Uzasadnienie

Podobnie jak w przypadku poprzedniego zagadnienia, Sąd Najwyższy skupił się na procedurze uchylenia wyroku, a nie na merytorycznym rozstrzygnięciu zarzutu dotyczącego konfliktu interesów.

Czy adwokat naruszył zasady etyki zawodowej poprzez zarzucanie sędziemu stronniczości w oparciu o nieprawdziwe okoliczności i posługiwanie się dokumentami z innego postępowania?

Odpowiedź sądu

Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej uniewinnił adwokata od tego zarzutu, a Wyższy Sąd Dyscyplinarny utrzymał to uniewinnienie w mocy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie ingerował w uniewinnienie od zarzutu z punktu 3, ponieważ skarga dotyczyła jedynie części orzeczenia uchylającej uniewinnienie w innym punkcie.

Czy adwokat naruszył przepisy prawa poprzez uporczywe uchylanie się od płacenia podatku VAT?

Odpowiedź sądu

Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej umorzył postępowanie w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozpatrywał tego zarzutu, ponieważ skarga dotyczyła innej części orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić skargę
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
adw. K. S.osoba_fizycznaobwiniony
J. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
T. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
W. H.osoba_fizycznapokrzywdzony
Spółka R. Sp. z o.o.spółkapodmiot, któremu świadczono pomoc prawną
biuro doradcze [...] A.innepodmiot, któremu świadczono pomoc prawną
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (21)

Główne

k.p.k. art. 539a § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy wnoszenia skargi od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy, w tym konieczność przeprowadzenia przewodu w całości.

k.p.k. art. 539e § 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje orzekanie przez Sąd Najwyższy w przedmiocie skargi.

Prawo o adwokaturze art. 80

Ustawa Prawo o adwokaturze

Określa odpowiedzialność dyscyplinarną adwokatów.

Prawo o adwokaturze art. 81 § 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Określa kary dyscyplinarne.

Prawo o adwokaturze art. 81 § 3a

Ustawa Prawo o adwokaturze

Reguluje obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego.

Prawo o adwokaturze art. 88 § 2

Ustawa Prawo o adwokaturze

Reguluje umorzenie postępowania.

ZEA art. 1 § 1-3

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Ogólne zasady etyki adwokackiej.

ZEA art. 4

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Zasady dotyczące prowadzenia kancelarii i współpracy.

ZEA art. 6

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Obowiązek rzetelnego informowania klienta.

ZEA art. 8

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej i lojalności wobec klienta.

ZEA art. 11

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Zasady dotyczące wypowiedzi publicznych i w postępowaniu sądowym.

ZEA art. 17

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Zasady dotyczące składania środków odwoławczych.

ZEA art. 22 § 1

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Zasady dotyczące reprezentowania stron o sprzecznych interesach.

ZEA art. 27 § 1

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Zasady dotyczące formułowania zarzutów wobec sędziów.

ZEA art. 49

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Obowiązek należytej staranności w prowadzeniu sprawy.

ZEA art. 56

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Obowiązek informowania klienta o przebiegu sprawy.

ZEA art. 57

Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

Obowiązek pouczania klienta o możliwościach prawnych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia.

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje umorzenie postępowania.

k.w. art. 57 § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy uchylania się od obowiązku zapłaty podatku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., wskazując na konieczność przeprowadzenia przewodu w całości. • Sąd odwoławczy uwzględnił istotne okoliczności pominięte przez sąd pierwszej instancji, co uzasadniało uchylenie wyroku.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez sąd odwoławczy przepisu art. 437 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. • Toczące się przed Sądem Najwyższym postępowanie wywołane wniesieniem skargi ma na celu jedynie stwierdzenie, czy uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w art. 539a § 3 k.p.k. oraz czy takie rozstrzygnięcie było w konkretnej sprawie konieczne. • jedną z przesłanek uchylenia wyroku jest konieczność przeprowadzenia przewodu w całości. • Sąd I instancji całkowicie pominął w dokonanych ustaleniach istotną z punktu widzenia możliwości przypisania obwinionemu winy okoliczność, że pokrzywdzeni zlecali obwinionemu obsługę prawną, co na płaszczyźnie procesowej doprowadziło do błędniej oceny dowodów skutkującej nieprawidłowymi ustaleniami faktycznymi.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący, sprawozdawca

Jarosław Duś

członek

Piotr Sławomir Niedzielak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej od orzeczeń uchylających wyrok i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania, a także przesłanek uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargowej w sprawach dyscyplinarnych adwokatów, ale zasady dotyczące uchylenia wyroku mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy postępowania dyscyplinarnego adwokata, co jest interesujące dla prawników z tej branży. Kluczowe jest tu jednak rozstrzygnięcie proceduralne dotyczące podstaw uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.

Sąd Najwyższy o podstawach uchylenia wyroku w sprawie dyscyplinarnej adwokata.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst