Orzeczenie · 2020-11-18

II DO 99/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-11-18
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówWysokanajwyższy
immunitetsędziaodpowiedzialność karnapostępowanie karneprawo ustrojoweSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnazażaleniewgląd do akt

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońców sędziego A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2020 r., które odmówiło przyjęcia zażalenia na postanowienie z dnia 23 lipca 2020 r. Postanowieniem z 23 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy odmówił sędziemu A. S. i jej obrońcom wglądu do dokumentów załączonych do wniosku prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie jej do odpowiedzialności karnej, jednocześnie udostępniając treść samego wniosku. Obrońcy zaskarżyli to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, w tym prawa do rzetelnego procesu i możliwości zapoznania się z dowodami. Następnie, zarządzeniem z 20 sierpnia 2020 r., odmówiono przyjęcia tego zażalenia, uznając je za niedopuszczalne. Obrońcy wnieśli kolejne zażalenie na to zarządzenie, argumentując, że powinien mieć zastosowanie art. 159 k.p.k. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Uzasadnił to tym, że przepisy art. 80 § 2f i § 2g Prawa o ustroju sądów powszechnych, regulujące postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej i kontrolę zastrzeżeń prokuratora, mają charakter kompletny i wyłączają możliwość stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego, w tym art. 159 k.p.k. Sąd podkreślił, że postępowanie immunitetowe jest specyficzne i odrębne od postępowania dyscyplinarnego, a decyzja sądu dyscyplinarnego w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do dokumentów zastępuje i wyłącza możliwość wniesienia odrębnego zażalenia. W związku z tym, zażalenie obrońców zostało słusznie uznane za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego, w szczególności procedury kontroli zastrzeżeń prokuratora o nieudostępnianiu akt w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury immunitetowej sędziów, nie ma bezpośredniego zastosowania w innych postępowaniach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, w którym prokurator zastrzegł nieudostępnianie dokumentów, przysługuje stronom zażalenie na postanowienie sądu dyscyplinarnego odmawiające wglądu do tych dokumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczące kontroli zastrzeżenia prokuratora w przedmiocie nieudostępniania dokumentów sędziemu, którego dotyczy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, mają charakter kompletny i wyłączają możliwość wniesienia odrębnego zażalenia na postanowienie sądu dyscyplinarnego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Przepisy art. 80 § 2f i § 2g Prawa o ustroju sądów powszechnych regulują specyficzny tryb kontroli zastrzeżenia prokuratora przez sąd dyscyplinarny. Ta samodzielna regulacja zastępuje i wyłącza możliwość stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego, w tym art. 159 k.p.k., który przewiduje zażalenie na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym. Decyzja sądu dyscyplinarnego w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do dokumentów jest ostateczna w tym zakresie.

Czy w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące zażaleń?

Odpowiedź sądu

Tak, w zakresie nieuregulowanym przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisy Kodeksu postępowania karnego mają odpowiednie zastosowanie. Jednakże, w kwestii kontroli zastrzeżenia prokuratora o nieudostępnianiu dokumentów, przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych stanowią samodzielną regulację wyłączającą stosowanie art. 159 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd o odpowiednim stosowaniu przepisów k.p.k. w postępowaniu immunitetowym, jednakże podkreślił, że specyficzna regulacja zawarta w art. 80 Prawa o ustroju sądów powszechnych, dotycząca kontroli zastrzeżeń prokuratora, ma pierwszeństwo i wyłącza stosowanie ogólnych przepisów k.p.k. w tym konkretnym zakresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Prokurator Prokuratury Krajowej

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznasędzia
Obrońcy sędziego A. S.inneobrońca
Prokurator Prokuratury Krajowej Wydziału Spraw Wewnętrznychorgan_państwowywnioskodawca
SSO W. D.osoba_fizycznaobrońca
adw. A. B.osoba_fizycznaobrońca
adw. J. J.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (9)

Główne

p.u.s.p. art. 80 § § 2f

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Prokurator może złożyć zastrzeżenie o nieudostępnianiu dokumentów załączonych do wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

p.u.s.p. art. 80 § § 2g

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd dyscyplinarny kontroluje zastrzeżenie prokuratora o nieudostępnianiu dokumentów i decyduje, czy odmówić sędziemu wglądu. Ta kontrola zastępuje możliwość wniesienia odrębnego zażalenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 159

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten, dotyczący zażalenia na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy kwestia ta jest uregulowana w specyficzny sposób w Prawie o ustroju sądów powszechnych.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje odmówić przyjęcia środka odwoławczego, który jest niedopuszczalny z mocy ustawy.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do utrzymania w mocy zaskarżonego zarządzenia.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany przez obrońców w kontekście prawa do rzetelnego procesu.

Konstytucja art. 41 § ust. 2 zd. pierwsze

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany przez obrońców w kontekście prawa do wolności i ochrony przed arbitralnym pozbawieniem wolności.

Konstytucja art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany przez obrońców w kontekście prawa do obrony.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa nadużycia władzy, zarzucanego sędziemu A. S.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczące kontroli zastrzeżenia prokuratora o nieudostępnianiu dokumentów są kompletne i wyłączają stosowanie art. 159 k.p.k. • Postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest specyficzne i odrębne od postępowania dyscyplinarnego. • Decyzja sądu dyscyplinarnego w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do dokumentów zastępuje i wyłącza możliwość wniesienia odrębnego zażalenia.

Odrzucone argumenty

Na postanowienie odmawiające wglądu do dokumentów powinno mieć zastosowanie art. 159 k.p.k. w zw. z art. 128 p.u.s.p. • Postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej powinno być prowadzone z odpowiednim zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania karnego, w tym dotyczących zażaleń.

Godne uwagi sformułowania

norma wynikająca z przepisów art. 80 § 2f i § 2g p.u.s.p., ma charakter kompletny i brak jest podstaw do odpowiedniego stosowania przepisu art. 159 k.p.k. • Postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego odpowiedzialności karnej, nie jest postępowaniem dyscyplinarnym, ale incydentalnym rodzajem postępowania • dodatkowa kontrola zastrzeżenia prokuratora, które podlegało weryfikacji przez sąd dyscyplinarny i znalazło odzwierciedlenie w treści postanowienia z dnia 23 lipca 2020 r. nie ma ani racjonalnego, ani ustawowego uzasadnienia. • Sąd dyscyplinarny, podejmując decyzję w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do dokumentów dołączonych do wniosku, nie jest związany zastrzeżeniem prokuratora i nie dokonuje automatycznej legitymizacji tej decyzji

Skład orzekający

Piotr Niedzielak

przewodniczący

Mariusz Łodko

sprawozdawca

Paweł Zubert

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego, w szczególności procedury kontroli zastrzeżeń prokuratora o nieudostępnianiu akt w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury immunitetowej sędziów, nie ma bezpośredniego zastosowania w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i ograniczeń w dostępie do akt, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i ustrojowym. Pokazuje złożoność procedur związanych z odpowiedzialnością sędziów.

Immunitet sędziego: Czy można odmówić wglądu do akt sprawy karnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst