II DIZ 55/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2021 r., która odmówiła zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Z. J. za czyny z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 235 kk, 236 kk i 271 § 1 kk. Zarzuty wobec prokuratora dotyczyły rzekomego zatajenia dowodów niewinności H. K., dowolnej oceny materiału dowodowego oraz skierowania poświadczającego nieprawdę aktu oskarżenia. Sąd Najwyższy w pierwszej instancji odmówił zezwolenia, wskazując na prekluzyjny charakter terminu do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. Pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 127a § 1 kpk, poprzez niezastosowanie zawieszenia biegu terminu w związku z wnioskiem o pomoc prawną. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za częściowo zasadny, wskazując na błąd sądu pierwszej instancji w ocenie terminu. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy, po merytorycznym rozpoznaniu wniosku, stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia podejrzenia popełnienia przez prokuratora Z. J. zarzucanych mu przestępstw. Sąd podkreślił, że prokurator działał w granicach przyznanych mu uprawnień, a wskazane rozbieżności interpretacyjne co do oceny dowodów nie wynikały z subiektywnego ukierunkowania jego czynności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących immunitetu prokuratorskiego, zakresu kognicji sądu w postępowaniu o uchylenie immunitetu, a także stosowania art. 127a § 1 kpk w kontekście wniosków o pomoc prawną.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, gdzie kluczowe jest ustalenie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, a nie merytoryczne rozstrzyganie sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej został złożony z zachowaniem terminu, uwzględniając zawieszenie biegu terminu na czas rozpatrzenia wniosku o pomoc prawną?
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożony przed upływem terminu do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia powoduje zawieszenie biegu tego terminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie pominął art. 127a § 1 kpk, który przewiduje zawieszenie terminu do dokonania czynności procesowej na czas rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy prawnej. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika złożony po wydaniu postanowienia o utrzymaniu w mocy decyzji prokuratora, ale przed upływem terminu do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, skutkował zawieszeniem tego terminu.
Czy zgromadzony materiał dowodowy dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia przez prokuratora Z. J. przestępstw z art. 231 § 1 kk, 235 kk, 236 kk i 271 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia podejrzenia popełnienia przez prokuratora Z. J. zarzucanych mu przestępstw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby prokurator zataił dowody niewinności, dokonał dowolnej oceny dowodów w sposób wyczerpujący znamiona art. 235 kk, dopuścił się fałszywego oskarżenia (art. 271 § 1 kk) lub nadużył funkcji prokuratorskich (art. 231 § 1 kk). Prokurator działał w granicach swobody decyzyjnej, a wskazane rozbieżności interpretacyjne nie wynikały z subiektywnego ukierunkowania jego czynności. Ponadto, czynności prokuratora były wielokrotnie kontrolowane przez przełożonych i sądy.
Jaki jest zakres kognicji sądu dyscyplinarnego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd dyscyplinarny bada wyłącznie, czy zgromadzony materiał dowodowy dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora, a nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie uchylenia immunitetu prokuratorskiego jest incydentalne i skupia się wyłącznie na ustaleniu, czy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Sąd nie kontroluje innych postępowań ani nie rozstrzyga kwestii już rozpoznanych merytorycznie, z którymi wnioskujący się nie zgadza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. J. | osoba_fizyczna | prokurator |
| H. K. | osoba_fizyczna | podejrzany/oskarżony/pokrzywdzony/wnioskodawca |
| pełnomocnik wnioskodawcy | inne | pełnomocnik |
| Skarb Państwa | instytucja | koszty postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 55 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia po odmowie wszczęcia śledztwa przez prokuratora.
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Niedopełnienie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza publicznego.
k.k. art. 235
Kodeks karny
Fałszowanie dowodów.
k.k. art. 236
Kodeks karny
Zatajenie dowodów niewinności.
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
Poświadczenie nieprawdy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 127a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Termin do dokonania czynności procesowej ulega zawieszeniu na czas rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy prawnej.
k.p.k. art. 463 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość uwzględnienia zażalenia przez prokuratora.
k.p.k. art. 465 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje skutki uwzględnienia zażalenia.
k.p.k. art. 330 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość zaskarżenia postanowienia prokuratora.
P.o.p. art. 135 § § 5
Prawo o prokuraturze
Zakres kognicji sądu dyscyplinarnego w sprawach prokuratorów.
Konst. RP art. 32 § ust. 1 zdanie pierwsze
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na popełnienie przez prokuratora zarzucanych mu przestępstw. • Prokurator działał w granicach przyznanych mu uprawnień. • Wskazane rozbieżności interpretacyjne co do oceny dowodów nie wynikały z subiektywnego ukierunkowania czynności prokuratorskich. • Czynności prokuratora były wielokrotnie kontrolowane przez przełożonych i sądy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pełnomocnika wnioskodawcy dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 127a § 1 kpk, choć częściowo zasadne, nie doprowadziły do zmiany rozstrzygnięcia. • Argumentacja wnioskodawcy nie uzasadniała popełnienia przez prokuratora zarzucanych mu czynów.
Godne uwagi sformułowania
zadaniem postępowania w przedmiocie uchylenia immunitetu jest więc dogłębne sprawdzenie czy za sformułowanymi zarzutami nie kryją się de facto intencje mierzące w gwarantowaną prawem niezależność zawodową konkretnego prokuratora • funkcja ochronna immunitetu rośnie • Chroni bowiem funkcjonariusza i jego czynności przed nieuprawnioną ingerencją ze strony organów państwa lub osób trzecich. • postępowanie w przedmiocie uchylenia immunitetu prokuratorskiego ukierunkowane jest wyłącznie na „rozważenie tego, czy powołany we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie (…) do odpowiedzialności karnej za konkretne, wskazane przestępstwo, zgromadzony dotąd w sprawie materiał dowodowy, dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia (…) przestępstwa” • nie jest zadaniem sądu rozpoznającego tę sprawę kontrolowanie innych postępowań, w tym określonych wyników postępowania przygotowawczego.
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący
Adam Tomczyński
sprawozdawca
Konrad Wytrykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu prokuratorskiego, zakresu kognicji sądu w postępowaniu o uchylenie immunitetu, a także stosowania art. 127a § 1 kpk w kontekście wniosków o pomoc prawną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, gdzie kluczowe jest ustalenie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, a nie merytoryczne rozstrzyganie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy immunitetu prokuratorskiego i potencjalnej odpowiedzialności karnej prokuratora, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na rolę prokuratora w systemie prawnym i potrzebę ochrony jego niezależności, ale także zapewnienia odpowiedzialności.
“Czy prokurator może być bezkarny? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice immunitetu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.