II CZ 88/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 marca 2016 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwany zarzucił sądowi drugiej instancji naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 386 § 4 k.p.c. i art. 382 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 278 k.p.c., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a jego celem jest kontrola prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji. Przedmiotem badania Sądu Najwyższego jest jedynie istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego, a nie merytoryczna ocena sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozważanej sprawie wystąpiło nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, który zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu. Sąd Okręgowy prawidłowo zatem uchylił wyrok, uznając potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego i dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, co zapobiegło pozbawieniu stron możliwości kontroli instancyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji; interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zażalenie do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania może obejmować merytoryczną ocenę sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie to służy jedynie kontroli formalnych, procesowych podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, a nie stanowi substytutu skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że celem zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Odmienne stanowisko oznaczałoby przyzwolenie na obejście przepisów o skardze kasacyjnej.
Kiedy występuje nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nierozpoznanie istoty sprawy występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy oznacza brak zbadania przez sąd pierwszej instancji materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych. W analizowanej sprawie sąd pierwszej instancji zaniechał poczynienia istotnych ustaleń faktycznych, co uzasadniało uchylenie jego wyroku przez sąd drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| P. […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Występuje nierozpoznanie istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.o.ś.
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej wykładni przepisów tej ustawy pozostały poza zakresem kontroli Sądu Najwyższego w ramach zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanego dotyczące błędnej wykładni przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i uchwały sejmiku.
Godne uwagi sformułowania
celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania • Przedmiotem badania Sądu Najwyższego jest zatem jedynie istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego • Stanowisko odmienne oznaczałoby przyzwolenie, by zażalenie to stanowiło substytut skargi kasacyjnej • nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący
Monika Koba
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji; interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym oraz precyzuje pojęcie nierozpoznania istoty sprawy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Kiedy Sąd Najwyższy może badać merytorykę sprawy? Kluczowe zasady kontroli zażaleń.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.