Orzeczenie · 2016-09-23

II CZ 88/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-09-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
zażalenieSąd Najwyższysąd drugiej instancjinierozpoznanie istoty sprawyuchylenie wyrokupostępowanie dowodowekontrola instancyjnak.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 marca 2016 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwany zarzucił sądowi drugiej instancji naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 386 § 4 k.p.c. i art. 382 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 278 k.p.c., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a jego celem jest kontrola prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji. Przedmiotem badania Sądu Najwyższego jest jedynie istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego, a nie merytoryczna ocena sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozważanej sprawie wystąpiło nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, który zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu. Sąd Okręgowy prawidłowo zatem uchylił wyrok, uznając potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego i dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, co zapobiegło pozbawieniu stron możliwości kontroli instancyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji; interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zażalenie do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania może obejmować merytoryczną ocenę sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie to służy jedynie kontroli formalnych, procesowych podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, a nie stanowi substytutu skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że celem zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Odmienne stanowisko oznaczałoby przyzwolenie na obejście przepisów o skardze kasacyjnej.

Kiedy występuje nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nierozpoznanie istoty sprawy występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy oznacza brak zbadania przez sąd pierwszej instancji materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych. W analizowanej sprawie sąd pierwszej instancji zaniechał poczynienia istotnych ustaleń faktycznych, co uzasadniało uchylenie jego wyroku przez sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
pozwany (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznapowód
P. […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Występuje nierozpoznanie istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.o.ś.

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej wykładni przepisów tej ustawy pozostały poza zakresem kontroli Sądu Najwyższego w ramach zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty pozwanego dotyczące błędnej wykładni przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i uchwały sejmiku.

Godne uwagi sformułowania

celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania • Przedmiotem badania Sądu Najwyższego jest zatem jedynie istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego • Stanowisko odmienne oznaczałoby przyzwolenie, by zażalenie to stanowiło substytut skargi kasacyjnej • nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu

Skład orzekający

Anna Kozłowska

przewodniczący

Monika Koba

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji; interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym oraz precyzuje pojęcie nierozpoznania istoty sprawy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Kiedy Sąd Najwyższy może badać merytorykę sprawy? Kluczowe zasady kontroli zażaleń.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst