II CSKP 85/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powodów A. i S.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił ich powództwo o zapłatę lub ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF zawartej z Bankiem S.A. w W. Powodowie argumentowali, że działali jako konsumenci i zostali wprowadzeni w błąd co do kosztów kredytu oraz ryzyka walutowego. Sąd Okręgowy uznał, że powódka działała jako konsumentka i zakwestionował niektóre postanowienia umowy jako abuzywne, co skutkowało ustaleniem nieważności umowy w stosunku do niej. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, uznając powoda za przedsiębiorcę, a powódkę nie za konsumentkę, co wykluczyło zastosowanie przepisów o klauzulach niedozwolonych. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Ustalono, że powodowie zaciągnęli kredyt w celu sfinansowania działalności gospodarczej polegającej na zakupie i wynajmie nieruchomości, a zatem nie działali jako konsumenci. W związku z tym nie można było oceniać postanowień umowy w świetle przepisów o klauzulach niedozwolonych. Sąd Najwyższy podkreślił, że umowa kredytu indeksowanego jest dopuszczalna i zgodna z prawem, a powodowie byli świadomi ryzyka walutowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu konsumenta w przypadku kredytów hipotecznych związanych z działalnością gospodarczą, ocena ważności i abuzywności umów kredytów indeksowanych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zakupu nieruchomości na wynajem i prowadzenia działalności gospodarczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba fizyczna, która zaciągnęła kredyt hipoteczny indeksowany do waluty obcej w celu zakupu nieruchomości przeznaczonej na wynajem i prowadzenie działalności gospodarczej, może być uznana za konsumenta w rozumieniu przepisów o ochronie konsumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli cel gospodarczy jest dominujący lub istotny, a cel konsumpcyjny marginalny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, analizując cel umowy kredytowej w kontekście zarejestrowanej działalności gospodarczej powoda i przeznaczenia nabywanej nieruchomości. Stwierdzono, że cel gospodarczy był dominujący, co wykluczało status konsumenta.
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawarta przez osobę fizyczną niebędącą konsumentem, może być uznana za nieważną lub zawierać klauzule niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa jest zgodna z prawem bankowym i cywilnym, a strony były świadome ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że umowa kredytu indeksowanego jest dopuszczalnym wariantem kredytu bankowego, a indeksacja do waluty obcej nie zmienia waluty kredytu. Powodowie byli świadomi ryzyka walutowego i zaakceptowali mechanizmy indeksacji, co wykluczało abuzywność i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.
Czy błędne poinformowanie o całkowitym koszcie kredytu (ckk) lub rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania (rrso) może stanowić podstawę do uchylenia się od skutków oświadczenia woli ze względu na błąd?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli te wskaźniki nie stanowią treści stosunku umownego lub błąd nie jest istotny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że ckk i rrso nie są treścią stosunku umownego w rozumieniu art. 84 § 1 k.c. Ponadto, nawet gdyby uznać je za przedmiot błędu, to nie byłby on istotny, gdyż nie uwzględniają ryzyka kursowego i zmiennego oprocentowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta i kryteria oceny związku czynności prawnej z działalnością gospodarczą.
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Definicja i konstrukcja umowy kredytu bankowego.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Ocena postanowień umowy jako niedozwolonych (abuzywnych) w stosunkach z konsumentami.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów i jej granice.
u.p.n.p.r. art. 5-6
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
Praktyki wprowadzające w błąd.
u.o.i.f. art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Definicja instrumentu finansowego (swap).
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie działali jako konsumenci, lecz jako przedsiębiorcy. • Umowa kredytu indeksowanego jest zgodna z prawem i nie zawiera klauzul niedozwolonych. • Ryzyko walutowe było znane i zaakceptowane przez powodów.
Odrzucone argumenty
Powodowie działali jako konsumenci. • Umowa zawierała klauzule niedozwolone (abuzywne). • Brak wystarczającej informacji o ryzyku walutowym i kosztach kredytu. • Umowa powinna być uznana za nieważną lub sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. • Umowa kredytu indeksowanego jest instrumentem finansowym (swap).
Godne uwagi sformułowania
status osoby fizycznej jako konsumenta wyznaczany jest w ramach konkretnej czynności prawnej dokonywanej z przedsiębiorcą z uwzględnieniem jej rodzaju i celu. • nie decyduje o nim to, czy dana osoba prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową, lecz to, czy czynność zdziałana z przedsiębiorcą pozostaje w bezpośrednim związku z jej działalnością. • powodowie zaciągnęli kredyt w celu zaspokojenia swoich potrzeb konsumpcyjnych w całości albo przynajmniej jakieś istotnej części. Przeciwnie, cel konsumpcyjny, o ile w ogóle był przez powodów uwzględniany w chwili zawarcia umowy kredytu, to miał znaczenie marginalne i pozostawał w sferze planów.
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Władysław Pawlak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu konsumenta w przypadku kredytów hipotecznych związanych z działalnością gospodarczą, ocena ważności i abuzywności umów kredytów indeksowanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakupu nieruchomości na wynajem i prowadzenia działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i statusu konsumenta, z rozbudowaną analizą Sądu Najwyższego, która może być przydatna dla wielu osób.
“Kredyt frankowy na firmę? Sąd Najwyższy rozstrzyga, czy to jeszcze konsument!”
Dane finansowe
WPS: 1 550 802,63 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.