# Czy kredytobiorca prowadzący działalność gospodarczą jest konsumentem w sprawach CHF? *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/chf-niewaznosc-status-konsumenta* ## TL;DR Zasadniczo nie — kredytobiorca prowadzący działalność gospodarczą nie jest konsumentem w rozumieniu [art. 22(1) k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-221), jeśli umowa kredytu CHF była bezpośrednio związana z tą działalnością. Nawet częściowy związek z działalnością gospodarczą wyklucza ochronę konsumencką i zastosowanie art. 385(1) k.c.. Nowe zjawisko orzecznicze: klauzule walutowe mogą być nieważne również w relacjach niekonsumenckich — na podstawie [art. 58 § 2 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-58) i art. 353(1) k.c.. --- ## 1. Kiedy przedsiębiorca traci status konsumenta? Kluczowe jest kryterium funkcjonalne — nie sam fakt wpisu do CEIDG, lecz bezpośredni związek czynności prawnej z działalnością gospodarczą. SN wielokrotnie podkreślał, że „Status strony czynności jako konsumenta nie podlega ocenie in abstracto, lecz w relacji do konkretnej czynności prawnej" ([II CSKP 1262/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-1262-24/oddalenie-skargi-kasacyjnej-kredyt-indeksowany-konsument-420701)). Potwierdził to wyrok „status osoby fizycznej jako konsumenta wyznaczany jest w ramach konkretnej czynności prawnej dokonywanej z przedsiębiorcą z uwzględnieniem jej rodzaju i celu" ([II CSKP 85/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-85-24/oddalenie-skargi-kasacyjnej-kredyt-indeksowany-chf-282942)). Decyduje przeznaczenie pożyczonego kapitału, a nie formalny status przedsiębiorcy. ## 2. Czynność mieszana — częściowy związek z działalnością Jeśli kredyt służy częściowo celom gospodarczym, a częściowo konsumpcyjnym, bezpośredni związek z działalnością wyklucza status konsumenta. W wyroku „związek takiej czynności choć tylko w pewnym zakresie, ale o charakterze bezpośrednim z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową, przesądza o braku znamion obrotu konsumenckiego" ([II CSKP 362/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-362-22/brak-statusu-konsumenta-przy-kredycie-zwiazanym-z-dzialalnoscia-gospodarcza-380867)). Podobnie w [II CSKP 23/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-23-24/brak-statusu-konsumenta-kredyt-hipoteczny-indeksowany-chf-403350), gdzie ponad 60% środków przeznaczono na działalność — SN oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając brak statusu konsumenta. Wyrok [II CSKP 1352/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-1352-22/kredyt-indeksowany-przedsiebiorca-konsument-ochrona-257891) potwierdza, że zakup lokali na wynajem w ramach działalności gospodarczej wyklucza ochronę konsumencką. ## 3. Małżonek przedsiębiorcy we wspólności ustawowej Jeśli jeden z małżonków jest przedsiębiorcą, a drugi nie, lecz pozostają we wspólności ustawowej — oboje tracą status konsumenta. SN w [II CSKP 362/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-362-22/brak-statusu-konsumenta-przy-kredycie-zwiazanym-z-dzialalnoscia-gospodarcza-380867) stwierdził, że „powódka zaciągając to zobowiązanie, nie może uzyskać takiego statusu z uwagi na łączący ją z powodem ustój wspólności ustawowej" ([II CSKP 362/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-362-22/brak-statusu-konsumenta-przy-kredycie-zwiazanym-z-dzialalnoscia-gospodarcza-380867)). Ten sam wniosek potwierdził wyrok [II CSKP 23/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-23-24/brak-statusu-konsumenta-kredyt-hipoteczny-indeksowany-chf-403350) — wspólność majątkowa sprawia, że czynność prawna małżonków jest traktowana jednolicie. ## 4. Brak ochrony z art. 385(1) k.c. — ale nowe otwarcie Brak statusu konsumenta oznacza, że art. 385(1) k.c. nie ma zastosowania. SN w [II CSKP 2309/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-2309-22/kredyt-walutowy-przedsiebiorca-abuzywnosc-382622) orzekł kategorycznie: „Abuzywność danego postanowienia umownego może być stwierdzona jedynie w stosunkach konsument - przedsiębiorca" ([II CSKP 2309/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-2309-22/kredyt-walutowy-przedsiebiorca-abuzywnosc-382622)). Jednak przełomowe orzeczenia otwierają nową drogę: klauzule walutowe mogą być nieważne również w relacjach profesjonalnych. W [II CSKP 964/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-964-23/kredyt-indeksowany-klauzule-niewazne-relacje-profesjonalne-2122203) SN uchylił wyrok SA, stwierdzając, że „koliduje on z zasadami słuszności kontraktowej także w relacjach profesjonalnych (art. 58 § 2 w związku z art. 353(1) k.c.)" ([II CSKP 964/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-964-23/kredyt-indeksowany-klauzule-niewazne-relacje-profesjonalne-2122203)). Najnowszy wyrok [II CSKP 643/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-643-25/niedozwolone-klauzule-kredytowe-miedzy-przedsiebiorcami-317166) idzie jeszcze dalej: „Postanowienia umowne pozwalające bankowi na jednostronne ustalanie kursu waluty indeksacji [...] nie jest możliwa do pogodzenia z zasadami słuszności kontraktowej i wybiega poza granice swobody umów także w stosunkach między przedsiębiorcami" ([II CSKP 643/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-643-25/niedozwolone-klauzule-kredytowe-miedzy-przedsiebiorcami-317166)). ## 5. Przedwczesne odmówienie statusu konsumenta SN wskazuje, że sądy nie mogą automatycznie odmawiać statusu konsumenta tylko dlatego, że kredytobiorca figuruje w CEIDG. W [II CSKP 218/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-218-24/status-konsumenta-kredyt-hipoteczny-abuzywnosc-klauzul-3100342) SN uchylił wyrok, podkreślając, że „automatycznie przyjęcie, że powód zawarł umowę kredytu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej jest niedopuszczalne" ([II CSKP 218/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-218-24/status-konsumenta-kredyt-hipoteczny-abuzywnosc-klauzul-3100342)). Wymagana jest szczegółowa analiza celu umowy — czy cel gospodarczy był dominujący, czy marginalny. ## 6. Przedsiębiorca a quasi-konsumencka ochrona z art. 385(5) k.c.) Od 1 stycznia 2021 r. art. 385(5) k.c. rozszerza ochronę z art. 385(1) k.c.–art. 385(3) k.c. na osobę fizyczną zawierającą umowę bezpośrednio związaną z działalnością gospodarczą, gdy z treści umowy wynika, że nie ma ona dla niej charakteru zawodowego. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania do umów kredytowych zawartych przed tą datą — a większość spraw CHF dotyczy umów z lat 2006–2009. --- **Źródła:** II CSKP 1262/24 (SN, 10.1.2025); II CSKP 85/24 (SN, 8.3.2024); II CSKP 362/22 (SN, 18.5.2022); II CSKP 23/24 (SN, 4.7.2024); II CSKP 1352/22 (SN, 12.12.2023); II CSKP 2309/22 (SN, 22.5.2024); II CSKP 964/23 (SN, 6.9.2024); II CSKP 643/25 (SN, 12.9.2025); II CSKP 218/24 (SN, 13.3.2024); art. 22(1), art. 385(1), art. 385(5), art. 58 § 2, art. 353(1) k.c. ## Źródła (orzeczenia) - [II CSKP 1262/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-1262-24/oddalenie-skargi-kasacyjnej-kredyt-indeksowany-konsument-420701) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-01-10 > „Status strony czynności jako konsumenta nie podlega ocenie in abstracto , lecz w relacji do konkretnej czynności prawnej" - [II CSKP 85/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-85-24/oddalenie-skargi-kasacyjnej-kredyt-indeksowany-chf-282942) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-03-08 > „status osoby fizycznej jako konsumenta wyznaczany jest w ramach konkretnej czynności prawnej dokonywanej z przedsiębiorcą z uwzględnieniem jej rodzaju i celu" - [II CSKP 362/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-362-22/brak-statusu-konsumenta-przy-kredycie-zwiazanym-z-dzialalnoscia-gospodarcza-380867) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-05-18 > „związek takiej czynności choć tylko w pewnym zakresie, ale o charakterze bezpośrednim z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową, przesądza o braku znamion obrotu konsumenckiego" - [II CSKP 23/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-23-24/brak-statusu-konsumenta-kredyt-hipoteczny-indeksowany-chf-403350) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-07-04 - [II CSKP 1352/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-1352-22/kredyt-indeksowany-przedsiebiorca-konsument-ochrona-257891) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-12-12 - [II CSKP 2309/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-2309-22/kredyt-walutowy-przedsiebiorca-abuzywnosc-382622) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-05-22 > „abuzywność danego postanowienia umownego może być stwierdzona jedynie w stosunkach konsument - przedsiębiorca" - [II CSKP 964/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-964-23/kredyt-indeksowany-klauzule-niewazne-relacje-profesjonalne-2122203) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-09-06 > „koliduje on z zasadami słuszności kontraktowej także w relacjach profesjonalnych (art. 58 § 2 w związku z art. 353 1 k.c.)" - [II CSKP 643/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-643-25/niedozwolone-klauzule-kredytowe-miedzy-przedsiebiorcami-317166) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-09-12 > „Postanowienia umowne pozwalające bankowi na jednostronne określanie kursu waluty indeksacji, po którym następuje przeliczenie sumy wypłacanego kredytu i rat kapitałowo-odsetkowych powodują, że rozmiar zadłużenia kredytobiorcy staje się zależ" - [II CSKP 218/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cskp-218-24/status-konsumenta-kredyt-hipoteczny-abuzywnosc-klauzul-3100342) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-03-13 > „. Jednak automatycznie przyjęcie, ‎ że powód zawarł umowę kredytu w zakresie prowadzonej działalności ‎ gospodarczej jest ni" ## Przepisy - [art. 22(1) k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-221) — Kodeks cywilny - art. 385(1) k.c. — Kodeks cywilny - [art. 58 § 2 k.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-cywilny/art-58) — Kodeks cywilny - art. 353(1) k.c. — Kodeks cywilny - art. 385(5) k.c. — Kodeks cywilny - art. 385(3) k.c. — Kodeks cywilny --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt