Orzeczenie · 2024-04-24

II CSKP 2059/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-04-24
SNinneprawo fundacjiWysokanajwyższy
fundacjenadzóruchwałacele statutoweśrodki publiczneKRSskarpa kasacyjnaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła wniosku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uchylenie uchwały zarządu Fundacji F. w W. (dalej „F.”) w sprawie połączenia tej fundacji z inną fundacją. Minister argumentował, że uchwała jest rażąco sprzeczna z celami statutowymi F. oraz przepisami prawa, w tym z ustawą o fundacjach i ustawą o finansach publicznych, wskazując na obejście zakazu tworzenia fundacji ze środków publicznych. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżoną uchwałę, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację fundacji. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną fundacji F. w W. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchylenie uchwały fundacji jest możliwe nawet po jej prawomocnym wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego. Podkreślono, że taka możliwość jest niezbędna do realizacji nadzoru publicznego i zapobiegania sytuacji, w której wadliwe uchwały prowadziłyby do bezkarnego zakończenia bytu prawnego fundacji. Sąd Najwyższy potwierdził, że uchwała była rażąco sprzeczna z celem statutowym fundacji, który obejmował działanie jako jednostka doradcza i wykonawcza dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a jej połączenie z inną fundacją pozbawiło Ministerstwo tego narzędzia. Oddalono również zarzuty dotyczące nieważności postępowania, w tym kwestie zdolności sądowej Ministra i składu sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Możliwość zaskarżenia uchwały fundacji po jej wykreśleniu z KRS, interpretacja celów statutowych fundacji, stosowanie przepisów o tworzeniu fundacji ze środków publicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej fundacji i nadzoru ministra.

Zagadnienia prawne (3)

Czy możliwe jest uchylenie uchwały zarządu fundacji na podstawie art. 13 ustawy o fundacjach po prawomocnym wykreśleniu fundacji z Krajowego Rejestru Sądowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie uchwały zarządu fundacji jest możliwe również po prawomocnym wykreśleniu jej z rejestru, gdyż ograniczenie tego uprawnienia prowadziłoby do iluzoryczności nadzoru publicznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że prawo ministra do zaskarżenia uchwały fundacji ma charakter samodzielny i nie jest ograniczone terminem ani uwarunkowane statusem prawnym fundacji. Przyjęcie odmiennego stanowiska czyniłoby uprawnienie nadzorcze iluzorycznym, zwłaszcza gdy fundacja nie miała możliwości wykazania wadliwości uchwały w postępowaniu rejestrowym.

Czy uchwała zarządu fundacji o połączeniu z inną fundacją, której statut nie przewiduje celu działania jako jednostka doradcza dla ministra, jest rażąco sprzeczna z celem statutowym fundacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka uchwała jest rażąco sprzeczna z celem statutowym fundacji, który obejmował działanie jako jednostka doradcza i wykonawcza dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że cel fundacji obejmował działanie jako jednostka doradcza i wykonawcza dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a połączenie z fundacją, która nie miała takiego celu, pozbawiło resort narzędzia realizacji jego zadań, co stanowiło rażącą sprzeczność z celem statutowym.

Czy uchwała zarządu fundacji, która doprowadziła do połączenia majątku fundacji utworzonego ze środków publicznych z inną fundacją, narusza zakaz tworzenia fundacji ze środków publicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka uchwała jest rażąco sprzeczna z art. 45 ustawy o finansach publicznych, zakazującym tworzenia ze środków publicznych fundacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że majątek fundacji, utworzony ze środków publicznych, został wniesiony do nowej fundacji, co stanowiło próbę obejścia zakazu tworzenia fundacji ze środków publicznych i przejęcia kontroli nad tymi środkami przez prywatne podmioty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Strony

NazwaTypRola
F. w W.instytucjawnioskodawca
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsiorgan_państwowywnioskodawca
Skarb Państwa - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsiorgan_państwowyuczestnik
F. w W.1instytucjauczestnik

Przepisy (10)

Główne

u.F. art. 13

Ustawa o fundacjach

Minister sprawujący nadzór nad fundacją ma uprawnienie do zaskarżenia uchwały zarządu fundacji, jeśli jest ona rażąco sprzeczna z celem fundacji, postanowieniami statutu lub przepisami prawa. Uprawnienie to nie jest ograniczone terminem i może być realizowane nawet po wykreśleniu fundacji z KRS.

u.f.p. art. 45

Ustawa o finansach publicznych

Zakazuje tworzenia fundacji ze środków publicznych na podstawie ustawy o fundacjach.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 64 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zdolności sądowej.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia pozwu w przypadku braku zdolności sądowej.

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania apelacji.

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku.

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Dyrektywy wykładni oświadczenia woli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość uchylenia uchwały fundacji nawet po jej wykreśleniu z KRS. • Uchwała była rażąco sprzeczna z celem statutowym fundacji. • Uchwała naruszała zakaz tworzenia fundacji ze środków publicznych. • Minister posiadał legitymację czynną do złożenia wniosku.

Odrzucone argumenty

Brak zdolności sądowej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z uwagi na wykreślenie fundacji z KRS. • Nieważność postępowania z powodu nieprawidłowego składu sądu pierwszej instancji. • Uchwała nie była sprzeczna z celem statutowym fundacji. • Sąd rejestrowy powinien był ocenić wadliwość uchwały w postępowaniu o wykreślenie fundacji.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie uchwały jest możliwe również po prawomocnym wykreśleniu jej z rejestru • czyniłoby to uprawnieninie iluzorycznym • rażąco sprzeczna z celem fundacji • obejście zakazu tworzenia fundacji ze środków publicznych

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Możliwość zaskarżenia uchwały fundacji po jej wykreśleniu z KRS, interpretacja celów statutowych fundacji, stosowanie przepisów o tworzeniu fundacji ze środków publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej fundacji i nadzoru ministra.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nadzoru nad fundacjami i możliwości obejścia prawa poprzez połączenie fundacji. Pokazuje, jak sądy interpretują cele statutowe i przepisy dotyczące środków publicznych.

Fundacja po śmierci: Sąd Najwyższy rozstrzyga, czy można uchylić uchwałę po wykreśleniu z rejestru.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst