Orzeczenie · 2025-11-28

II CSKP 1443/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-11-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższyskład orzekającyKonstytucja RPEKPCniezależność sędziowskanieprzenoszalność sędziówprawo do sąduustawa o Sądzie Najwyższym

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, musiał najpierw zbadać prawidłowość własnego składu orzekającego. Kluczowym problemem okazało się wyznaczenie sędzi Jolanty Frańczak do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego na czas określony, na podstawie art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, bez jej zgody. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten, w zakresie w jakim pozwala na takie wyznaczenie, jest niezgodny z art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także z art. 6 ust. 1 EKPC. Podkreślono, że specjalizacja sędziów w Sądzie Najwyższym jest kluczowa dla sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i prawa do sądu. W związku z tym, skład sądu został uznany za nieprawidłowy. Sąd Najwyższy postanowił przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej, aby ten wystąpił do Pierwszego Prezesa SN z wnioskiem o wyznaczenie sędzi Jolanty Frańczak do rozpoznania tej konkretnej sprawy za jej zgodą. Sędzia Frańczak wyraziła zgodę na posiedzeniu, jednakże nie była ona wystarczająca do uznania składu sądu za prawidłowy, ze względu na niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę wyznaczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wadliwości składu Sądu Najwyższego w przypadku naruszenia przepisów o wyznaczaniu sędziów do orzekania w innych izbach, zwłaszcza bez ich zgody.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby Sądu Najwyższego na podstawie art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, w zakresie w jakim pozwala na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, jest zgodny z Konstytucją RP i EKPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także z art. 6 ust. 1 EKPC.

Uzasadnienie

Wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej, zasadę nieprzenoszalności sędziów, zasadę poprawnej legislacji oraz prawo do sądu, ponieważ podważa kompetencyjność sądu i stabilność zawodową sędziego.

Czy skład orzekający Sądu Najwyższego, w którym orzeka sędzia wyznaczony do innej izby bez jego zgody, jest prawidłowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki skład orzekający jest nieprawidłowy.

Uzasadnienie

Nieważność postępowania w postępowaniu kasacyjnym następuje w przypadku sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa, co obejmuje również sytuację, gdy sędziowie nie posiadają prawidłowego umocowania do orzekania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Postanowienie

Strony

NazwaTypRola
T.B.osoba_fizycznaskarżący
A.B.osoba_fizycznaskarżący
D. spółka jawna w S.spółkapowód

Przepisy (9)

Główne

uSN art. 35 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis ten, w zakresie w jakim upoważnia Pierwszego Prezesa SN do wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody na czas określony oraz nakłada obowiązek podejmowania czynności po upływie okresu wyznaczenia, jest niezgodny z Konstytucją RP i EKPC.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady nieprzenoszalności sędziów.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie zasady poprawnej legislacji.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie prawa do sądu.

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyznaczenie sędziego do innej izby bez jego zgody narusza Konstytucję RP i EKPC. • Skład orzekający, w którym orzeka sędzia wyznaczony niezgodnie z prawem, jest nieprawidłowy. • Specjalizacja sędziów w Sądzie Najwyższym jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym [...] z [...] Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności • sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa pociąga za sobą nieważność postępowania w postępowaniu kasacyjnym • nie ma również żadnych wątpliwości, że Sąd Najwyższy w składzie ukształtowanym do rozpoznania skargi ma obowiązek skontrolowania prawidłowości jego własnego składu, by nie doprowadzić do orzekania w warunkach nieważności postępowania.

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Monika Koba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości składu Sądu Najwyższego w przypadku naruszenia przepisów o wyznaczaniu sędziów do orzekania w innych izbach, zwłaszcza bez ich zgody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby Sądu Najwyższego na podstawie art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych Sądu Najwyższego, konstytucyjności przepisów i prawa do sądu, co jest niezwykle istotne dla prawników i obywateli.

Sąd Najwyższy: Wyznaczenie sędziego do innej izby bez zgody jest niezgodne z Konstytucją!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst