II CKN 1067/98Nieruchomość nie jest gospodarstwem rolnym bez dzialalnosci wytworczej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia prawa służebności mieszkania po zniesieniu współwłasności. Powód twierdził, że przedmiotem podziału majątku wspólnego było gospodarstwo rolne, co miało implikować jego prawo do zamieszkiwania. Sąd Wojewódzki w Ł. oddalił apelację powoda, uznając, że nieruchomość o powierzchni 82 arów, na której znajdował się dom i budynki gospodarcze, nie stanowiła gospodarstwa rolnego. Uzasadnienie opierało się na analizie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 461 i 553 kc) oraz definicji gospodarstwa rolnego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 czerwca 2000 r. oddalił kasację powoda. Sąd Najwyższy podkreślił, że definicja gospodarstwa rolnego wymaga kumulatywnego stosowania kryteriów z art. 461 i 553 kc, w tym zdatności gruntu do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Działalność ta musi być celowa, zorganizowana i zawodowa, a nie jedynie przypadkowa lub na potrzeby własnego zaopatrzenia czy osobistych upodobań. Obszar liczony w metrach kwadratowych, przeznaczony na cele estetyczne lub zaspokojenie emocjonalnych potrzeb właściciela, nie spełnia tych kryteriów. Sąd uznał, że wskazana nieruchomość nie była gospodarstwem rolnym, a zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego były nieuzasadnione. Sąd odrzucił również argumentację powoda dotyczącą definicji gospodarstwa rolnego z ustawy o podatku rolnym, wskazując, że ma ona zastosowanie jedynie w postępowaniu administracyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów uznania nieruchomości za gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, zwłaszcza w kontekście podziału majątku i służebności.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów obowiązujących w momencie jego wydania. Definicje prawne mogły ulec zmianie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieruchomość o powierzchni 82 arów, na której znajduje się dom i budynki gospodarcze, a która jest częściowo użytkowana na cele mieszkaniowe, hobbystyczne (hodowla kwiatów, warzyw, lisów, świń na własne potrzeby) oraz posiada zalesiony obszar, może być uznana za gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka nieruchomość nie może być uznana za gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Definicja gospodarstwa rolnego wymaga kumulatywnego stosowania kryteriów z art. 461 i 553 kc, w tym zdatności gruntu do prowadzenia zorganizowanej, celowej i zawodowej działalności wytwórczej w rolnictwie. Działalność na potrzeby własnego zaopatrzenia lub osobistych upodobań, a także obszar liczony w metrach kwadratowych, nie spełniają tych wymogów. Nieruchomość musi być jednostką produkcyjną, zajmującą się stale i zawodowo wytwarzaniem dóbr, z uwzględnieniem reguł opłacalności.
Czy definicja gospodarstwa rolnego zawarta w ustawie o podatku rolnym ma zastosowanie w postępowaniu cywilnym przy ustalaniu charakteru nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, definicja gospodarstwa rolnego zawarta w ustawie o podatku rolnym jest stworzona dla celów podatkowych i ma zastosowanie jedynie w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Skutki cywilnoprawne ustalenia, czy przedmiotem rozstrzygnięcia jest gospodarstwo rolne, stanowią przedmiot orzekania w procesie cywilnym. Definicja z ustawy o podatku rolnym jest specyficzna dla celów podatkowych i nie może być bezpośrednio stosowana w sprawach cywilnych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. R. | osoba_fizyczna | powód |
| M. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 218 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy podziału majątku wspólnego i możliwości ustalenia prawa służebności mieszkania.
k.c. art. 461
Kodeks cywilny
Definiuje nieruchomość rolną od strony przydatności do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.
k.c. art. 553
Kodeks cywilny
Zawiera niedookreślone pojęcie zorganizowanej całości gospodarczej jako gospodarstwa rolnego.
Pomocnicze
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni przepisów, w tym zasady, że prawo nie działa wstecz.
k.p.c. art. 2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalenia, czy jednostka gospodarcza jest gospodarstwem rolnym w kontekście postępowania cywilnego.
u.p.r. art. 1 § ust. 1
Ustawa o podatku rolnym
Definicja gospodarstwa rolnego dla celów podatku rolnego.
u.p.r. art. 21 § ust. 1 pkt 28
Ustawa o podatku rolnym
Definicja gospodarstwa rolnego dla celów podatku rolnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nie spełnia definicji gospodarstwa rolnego ze względu na brak zorganizowanej, celowej i zawodowej działalności wytwórczej. • Obszar nieruchomości liczony w metrach kwadratowych nie jest wystarczający do prowadzenia działalności gospodarczej w rolnictwie. • Działalność na potrzeby własnego zaopatrzenia lub osobistych upodobań nie stanowi podstawy do uznania nieruchomości za gospodarstwo rolne. • Definicja gospodarstwa rolnego z ustawy o podatku rolnym ma zastosowanie jedynie w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne w dacie ustania małżeństwa. • Sąd cywilny powinien stosować definicję gospodarstwa rolnego z ustawy o podatku rolnym.
Godne uwagi sformułowania
nie dopełnione pojęcie zorganizowanej całości gospodarczej • niepełny sposób od strony przydatności do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie • nie można zaliczyć efektów rzeczowych powstających w znikomej ilości na tzw. samozaopatrzenie, albo dla zaspokojenia osobistych upodobań uprawnionego do gruntu • jednostkę produkcyjną, zajmującą się stale i zawodowo wytwarzaniem dóbr • nie mogą to być obszary zbyt małe, gdyż działalność gospodarcza musi być poddana regułom socjalnym, zwłaszcza opłacalności
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Elżbieta Skowrońska – Bocian
sędzia
Zbigniew Strus
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów uznania nieruchomości za gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, zwłaszcza w kontekście podziału majątku i służebności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów obowiązujących w momencie jego wydania. Definicje prawne mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podziału majątku i definicji gospodarstwa rolnego, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy subtelnych różnic między użytkowaniem prywatnym a działalnością gospodarczą jest wartościowe.
“Czy Twój ogródek to już gospodarstwo rolne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.