II Ca 663/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na działce rolnej, na której posadowione były linie energetyczne średniego napięcia. Sąd Rejonowy w Myśliborzu oddalił wniosek, opierając się na zarzucie zasiedzenia służebności gruntowej przez poprzednika prawnego przedsiębiorcy energetycznego. Sąd Rejonowy ustalił, że linie powstały w latach 1965 i 1978, a nieruchomość należała wówczas do Skarbu Państwa. Przyjął, że poprzednik prawny przedsiębiorcy działał w dobrej wierze i zasiedzenie nastąpiło z dniem 13 grudnia 2002 roku. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację wnioskodawców, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy wadliwie ocenił moment rozpoczęcia biegu zasiedzenia i moment oceny dobrej/złej wiary. Podkreślono, że do dnia 31 stycznia 1989 roku, kiedy obowiązywał art. 128 kc, nie mogło dojść do zasiedzenia służebności, gdy Skarb Państwa był jednocześnie właścicielem gruntu i infrastruktury. Bieg zasiedzenia mógł rozpocząć się dopiero po zbyciu nieruchomości przez Skarb Państwa w 1982 roku, a ocena dobrej/złej wiary powinna być dokonana na ten moment. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na konieczność analizy umowy sprzedaży z 1982 roku i ewentualnych zarządzeń dotyczących cen sprzedaży nieruchomości rolnych, a także na potrzebę przesłuchania wnioskodawców. Ponadto, Sąd Okręgowy wskazał na konieczność zbadania, czy w 2002 roku nie doszło do administracyjnego uregulowania prawa do korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wykluczyłoby zasiedzenie. W przypadku braku podstaw do zasiedzenia i braku uregulowania administracyjnego, sąd miał zbadać przesłanki ustanowienia służebności przesyłu, w tym wysokość wynagrodzenia i zakres obciążenia nieruchomości, uwzględniając jej przeznaczenie na cele zalesienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności w kontekście nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i momentu oceny dobrej/złej wiary, a także wpływu administracyjnego uregulowania prawa korzystania z nieruchomości na zasiedzenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z własnością Skarbu Państwa i późniejszym zbyciem nieruchomości, a także kwestii administracyjnego uregulowania prawa korzystania z nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca energetyczny nabył przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treści służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd niższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wadliwie ocenił moment rozpoczęcia biegu zasiedzenia i ocenę dobrej/złej wiary poprzednika prawnego przedsiębiorcy. Bieg zasiedzenia mógł rozpocząć się dopiero po zbyciu nieruchomości przez Skarb Państwa w 1982 roku, a ocena dobrej/złej wiary powinna być dokonana na ten moment. Konieczne jest zbadanie administracyjnego uregulowania prawa do korzystania z nieruchomości.
W którym momencie należy oceniać dobrą lub złą wiarę posiadacza służebności przesyłu dla celów zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Oceny dobrej lub złej wiary posiadacza służebności przesyłu dla celów zasiedzenia należy dokonywać na moment objęcia służebności w posiadanie, a w przypadku nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, bieg zasiedzenia mógł rozpocząć się dopiero po jej zbyciu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił moment rozpoczęcia biegu zasiedzenia i moment oceny dobrej/złej wiary. W przypadku nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, do dnia 31 stycznia 1989 roku nie mogło dojść do zasiedzenia służebności. Bieg zasiedzenia mógł rozpocząć się dopiero po zbyciu nieruchomości w 1982 roku, a ocena dobrej/złej wiary powinna być dokonana na ten moment.
Czy administracyjne uregulowanie prawa do korzystania z nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami wyklucza możliwość zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy wskazał, że jeśli doszło do wydania decyzji administracyjnej regulującej prawo do korzystania z nieruchomości na cele infrastruktury elektroenergetycznej przed datą zasiedzenia, to w zakresie nią unormowanym nie mogłoby dojść do zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił konieczność zbadania, czy w 2002 roku nie doszło do administracyjnego uregulowania prawa do korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wykluczyłoby zasiedzenie. Instytucje te są konkurencyjne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | uczestnik |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Określa przesłanki ustanowienia na rzecz przedsiębiorcy energetycznego prawa służebności przesyłu na nieruchomości, na której znajduje się infrastruktura elektroenergetyczna stanowiąca własność tego przedsiębiorstwa.
k.c. art. 305² § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalenia odpowiedniego wynagrodzenia dla właściciela nieruchomości za ustanowienie służebności przesyłu.
Pomocnicze
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie lat trzydziestu, jeżeli posiadacz jest w złej wierze.
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Własność państwowa przysługuje niepodzielnie państwu, a państwowe osoby prawne wykonują w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej (przepis obowiązujący do 31.01.1989 r.).
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd drugiej instancji nie wydaje postanowienia co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o świadczenie pieniężne stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których przedmiotem postępowania jest ustalenie istnienia albo wysokości roszczenia.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd drugiej instancji pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Dobra wiara objęta jest domniemaniem usuwalnym.
k.c. art. 234
Kodeks cywilny
Domniemania ustanowione przez prawo wiążą sąd, jeżeli ich nie obalono.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Przedawnienie nie biegnie, między innymi, co do roszczeń, które mogą być dochodzone w trybie procesu, od dnia wniesienia pozwu lub innego pisma wszczynającego postępowanie sądowe w sprawie o te roszczenia.
u.g.n. art. 124
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy prawa wstępu na teren nieruchomości w celu wykonania prac związanych z urządzeniami przesyłowymi.
u.z.t.w.n. art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Dotyczy wywłaszczania nieruchomości na cele publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy wadliwie ocenił moment rozpoczęcia biegu zasiedzenia i ocenę dobrej/złej wiary poprzednika prawnego przedsiębiorcy. • Bieg zasiedzenia mógł rozpocząć się dopiero po zbyciu nieruchomości przez Skarb Państwa w 1982 roku, a ocena dobrej/złej wiary powinna być dokonana na ten moment. • Konieczne jest zbadanie administracyjnego uregulowania prawa do korzystania z nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wykluczyłoby zasiedzenie. • Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie zbadał wystarczająco przesłanek ustanowienia służebności przesyłu, w tym wysokości wynagrodzenia i zakresu obciążenia nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy • w dacie posadowienia trwałych i widocznych urządzeń elektroenergetycznych przedmiotowa nieruchomość należała do Skarbu Państwa • do dnia 31 stycznia 1989 roku nie mogło dojść do posiadania i zasiedzenia służebności gruntowej przesyłu, wówczas, gdy Skarb Państwa był jednocześnie posiadaczem służebności gruntowej przesyłu jak i właścicielem nieruchomości obciążonej taką służebnością • ocena dobrej lub złej wiary winna być dokonywana na moment objęcia służebności w posiadanie • instytucje te są, bowiem względem siebie konkurencyjne i zaistnienie jednej wyklucza możliwość powstania drugiej.
Skład orzekający
Sławomir Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Iwona Siuta
sędzia
Wiesława Buczek - Markowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności w kontekście nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i momentu oceny dobrej/złej wiary, a także wpływu administracyjnego uregulowania prawa korzystania z nieruchomości na zasiedzenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z własnością Skarbu Państwa i późniejszym zbyciem nieruchomości, a także kwestii administracyjnego uregulowania prawa korzystania z nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu, które ma szerokie implikacje praktyczne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące momentu oceny dobrej wiary i wpływu wcześniejszego statusu własnościowego nieruchomości.
“Czy linie energetyczne na Twojej działce mogą zostać zasiedzone? Kluczowe zasady oceny dobrej wiary i momentu rozpoczęcia biegu zasiedzenia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.