II CA 619/14Uchylenie wyroku nierozpoznanie istoty sprawy

Sprawa dotyczyła powództwa przeciwegzekucyjnego, w którym powodowie R. B., S. B. i Z. B. domagali się pozbawienia wykonalności szeregu tytułów wykonawczych, argumentując, że ich zobowiązania zostały zaspokojone. Sąd Rejonowy w Myśliborzu oddalił powództwo, uznając, że powodowie nie sprecyzowali swojego żądania, nie wskazali konkretnych tytułów wykonawczych, których wykonalności domagają się pozbawić, ani nie wykazali podstaw do takiego żądania. Sąd Rejonowy podkreślił również, że powództwo przeciwegzekucyjne nie jest właściwą drogą do kwestionowania sposobu prowadzenia egzekucji. Apelację od tego wyroku wnieśli powodowie, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w tym art. 232 kpc (inicjatywa dowodowa), art. 233 § 1 kpc (błąd w ustaleniach faktycznych) i art. 328 § 2 kpc (wadliwe uzasadnienie), a także nierozpoznanie istoty sprawy. Pozwana wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając sprawę, uznał apelację powodów za zasadną w tym zakresie, że uzasadniała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu z powodu nierozpoznania istoty sprawy (art. 386 § 4 kpc). Sąd Okręgowy wskazał na kluczowe błędy Sądu Rejonowego, w tym brak sprecyzowania żądania pozwu, mimo wcześniejszych wezwań i postanowień. Podkreślił, że powodowie nie określili precyzyjnie, w jakim zakresie i co do jakich należności domagają się pozbawienia wykonalności poszczególnych tytułów. Zwrócił uwagę, że samo zaspokojenie wierzytelności nie zawsze stanowi podstawę do uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego, a wyegzekwowanie kwot przez komornika nie zawsze prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania w sposób umożliwiający pozbawienie wykonalności tytułu. Podkreślono, że zapłata bezpośrednio wierzycielowi po powstaniu tytułu wykonawczego może stanowić podstawę do częściowego pozbawienia wykonalności. Sąd Okręgowy zwrócił również uwagę na kwestię prekluzji zarzutów w postępowaniu przeciwegzekucyjnym (art. 843 § 3 kpc) oraz na to, że nie można ponownie oceniać zasadności prawomocnych tytułów wykonawczych. Wskazano na potrzebę przeprowadzenia starannych wyliczeń, uwzględniających zarówno wpłaty bezpośrednie, jak i egzekucję komorniczą, a także na konieczność uwzględnienia przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zaliczania wpłat. Sąd Okręgowy uznał, że dowód z opinii biegłego przeprowadzony przez Sąd Rejonowy był nieprzydatny dla rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

Zagadnienia prawne (4)

Skład orzekający