Orzeczenie · 2026-05-25

II Ca 590/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak publikacji wyroku TK 10

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-05-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaokręgowy
wznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćpublikacja orzeczeńskargapostanowieniesłużebnośćnieruchomości

Skarżący M.W. złożył skargę o wznowienie postępowania, domagając się uchylenia prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2021 r. (sygn. akt II Ca 859/21). Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16), który według skarżącego orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących ustanawiania służebności przesyłu bez wynagrodzenia. Skarżący argumentował, że zaskarżone postanowienie oparto na niekonstytucyjnych założeniach. Sąd Okręgowy, rozpoznając skargę, stwierdził, że kluczową przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie art. 401¹ k.p.c. jest wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z Konstytucją i ustawą o organizacji i trybie postępowania przed TK, orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Sąd ustalił, że wyrok TK z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16) nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że nie wszedł w życie i nie uzyskał mocy obowiązującej. W związku z tym, skarżący nie mógł skutecznie oprzeć swojej skargi na tym orzeczeniu. Sąd Okręgowy uznał, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i na mocy art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił ją.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi formalne dotyczące wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływ na możliwość wznowienia postępowania cywilnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji orzeczenia TK i jego konsekwencji procesowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, nie wchodzi w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z Konstytucją i ustawą o TK, orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim dzienniku urzędowym. Brak publikacji oznacza brak wejścia w życie i brak mocy obowiązującej, co uniemożliwia skuteczne powołanie się na taki wyrok jako podstawę wznowienia postępowania.

Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na formalnym wskazaniu przepisu (art. 401¹ k.p.c.), jeśli faktycznie przesłanka wskazana w tym przepisie nie wystąpiła?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo formalne powołanie się na ustawową podstawę wznowienia nie jest wystarczające; konieczne jest, aby faktycznie taka podstawa wystąpiła.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i musi być oparta na ustawowej podstawie, która rzeczywiście zaistniała. Jeśli wskazana podstawa, mimo formalnego zgodności z przepisem, nie wystąpiła w rzeczywistości (np. wyrok TK nie wszedł w życie), skarga podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucić skargę
Strona wygrywająca
brak wskazania

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskarżący
A. G.osoba_fizycznawnioskodawca
I. G.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

u.o.t.p.TK art. 114

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Orzeczenia Trybunału ogłasza się w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji oraz ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony oraz sąd, który je wydał, jak również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy samorządu terytorialnego w zakresie, w jakim zostało rozstrzygnięte.

k.p.c. art. 407 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sytuacji określonej w art. 401¹ k.p.c. skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie, ponieważ nie został opublikowany w dzienniku urzędowym. • Brak wejścia w życie orzeczenia TK oznacza, że nie może ono stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16) stanowi podstawę do wznowienia postępowania, mimo braku publikacji.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie w sprawie II Ca 859/21 oparto na niekonstytucyjnym założeniu • przepisy pozwalające na darmowe i przymusowe obciążanie prywatnych gruntów urządzeniami przesyłowymi (w tym przykanalikami) naruszają art. 21 i 64 Konstytucji RP • Orzeczenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. • Dopiero ogłoszenie w odpowiednim dzienniku urzędowym na zasadach i w trybie określonych w Konstytucji powoduje skutek wejścia w życie orzeczenia, które wówczas ma moc powszechnie obowiązującą.

Skład orzekający

Urszula Persak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływ na możliwość wznowienia postępowania cywilnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji orzeczenia TK i jego konsekwencji procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praworządności – publikacji orzeczeń TK i ich wpływu na postępowania sądowe. Pokazuje, jak formalne wymogi mogą decydować o możliwościach prawnych obywatela.

“Wyrok TK nie opublikowany? Twoja sprawa w sądzie może nie zostać wznowiona!”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst