Orzeczenie · 2026-05-04

II Ca 440/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania wyrok TK 2

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-05-04
SAOSNieruchomościprawa rzeczoweWysokaokręgowy
zasiedzeniesłużebność przesyłuwznowienie postępowaniaTrybunał KonstytucyjnyDziennik Ustawterminskarganieruchomości

Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając skargę R.K. o wznowienie postępowania, postanowił ją odrzucić. Skarga dotyczyła prawomocnego postanowienia w sprawie o zasiedzenie służebności przesyłu, które zostało wydane w oparciu o przepisy umożliwiające nabycie takiej służebności przez przedsiębiorcę przesyłowego przed 2008 rokiem. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 roku (sygn. akt P 10/16), który stwierdził niekonstytucyjność tych przepisów. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że wyrok TK, opublikowany w OTK-A 14 stycznia 2026 roku, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a termin na wniesienie skargi biegnie od tej daty. Sąd Okręgowy uznał jednak, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, kiedy wyrok TK wchodzi w życie. Zgodnie z Konstytucją, orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym, którym w przypadku Kodeksu cywilnego jest Dziennik Ustaw. Wyrok z dnia 2 grudnia 2025 roku, mimo publikacji w wewnętrznym zbiorze OTK-A, nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a zatem nie wszedł w życie i nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że samo formalne powołanie się na przepis nie jest wystarczające, jeśli podstawa wznowienia obiektywnie nie zaistniała. W związku z tym skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania opartej na wyroku TK, który nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga o wznowienie postępowania jest oparta na wyroku TK dotyczącym przepisów sprzed 2008 roku, a sam wyrok nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, opublikowany w zbiorze OTK-A, ale nieogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, dopóki nie zostanie ogłoszony w Dzienniku Ustaw i nie wejdzie w życie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że publikacja wyroku TK w OTK-A ma charakter informacyjny i nie jest równoznaczna z wejściem w życie orzeczenia. Dopiero publikacja w Dzienniku Ustaw powoduje utratę mocy obowiązującej przepisu i otwiera drogę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c.

Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na nieobowiązującym przepisie lub niezaistniałej podstawie prawnej jest dopuszczalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka skarga podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i musi być oparta na ustawowej podstawie. Samo formalne powołanie się na przepis nie jest wystarczające, jeśli podstawa wznowienia obiektywnie nie zaistniała, co skutkuje odrzuceniem skargi a limine.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
brak

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaskarżący
(...) sp. z o.o. w P.spółkawnioskodawca
(...) S.A. w P.spółkauczestnik
Skarb Państwa - Starosta (...)organ_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

k.p.c. art. 407 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK - trzy miesiące od dnia wejścia w życie orzeczenia.

Konstytucja RP art. 190 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym.

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że TK określi inny termin.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

k.p.c. art. 148 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość wydania postanowienia na posiedzeniu niejawnym.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący służebności przesyłu, którego konstytucyjność była kwestionowana.

k.c. art. 285 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący służebności gruntowych, którego konstytucyjność była kwestionowana.

k.c. art. 285 § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący służebności gruntowych, którego konstytucyjność była kwestionowana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 roku (sygn. akt P 10/16) stwierdził niekonstytucyjność przepisów art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.c. w zakresie umożliwiającym nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed wejściem w życie regulacji o służebności przesyłu w 2008 roku. • Publikacja wyroku TK w OTK-A w dniu 14 stycznia 2026 roku wyznacza początek biegu trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 407 § 2 k.p.c.).

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo publikacji w OTK-A, nie wszedł w życie, ponieważ nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. • Brak wejścia w życie wyroku TK oznacza, że nie zmaterializowała się podstawa prawna do wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c. • Skarga oparta na nieistniejącej podstawie prawnej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

skarga o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia • nie ma ona charakteru środka kontroli prawidłowości zapadłych orzeczeń • skarga podlega odrzuceniu a limine • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doczekał się prawem przewidzianej publikacji w Dzienniku Ustaw • nie wszedł dotychczas w życie • nie ziściła się materialnoprawna podstawa do wznowienia postępowania

Skład orzekający

Rafał Reszka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania opartej na wyroku TK, który nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga o wznowienie postępowania jest oparta na wyroku TK dotyczącym przepisów sprzed 2008 roku, a sam wyrok nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wejściem w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawomocne orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

“Wyrok TK nie wszedł w życie? Skarga o wznowienie postępowania odrzucona przez sąd!”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst