II CA 43/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 12 listopada 2012 r. nakazał pozwanej spółce energetycznej (...) SA w K. przeniesienie słupa energetycznego nr 16 wraz z linią niskiego napięcia na granicę działki powodów R. O. i A. O., stanowiącej ich własność. Sąd uznał, że obecność urządzeń przesyłowych narusza prawo własności powodów i ogranicza możliwość zabudowy działki zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd Rejonowy odrzucił zarzut zasiedzenia służebności przesyłu przez pozwanego, uznając, że urządzenia powstały nie wcześniej niż w 1994 r., co uniemożliwiło upływ wymaganego okresu do zasiedzenia. Pozwany w apelacji zaskarżył ten wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie wieku linii energetycznej, brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy naruszył art. 233 kpc, dokonując wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie wieku linii energetycznej, które nie znalazły oparcia w zebranym materiale dowodowym i były sprzeczne z zeznaniami świadka. Wadliwe ustalenie wieku linii miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasiedzeniu. Sąd Okręgowy zgodził się z Sądem Rejonowym co do dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu, ale uznał, że Sąd Rejonowy naruszył art. 292 kc w zw. z art. 285 kc, błędnie odrzucając możliwość zasiedzenia bez prawidłowego ustalenia wszystkich przesłanek, w tym początku biegu zasiedzenia. Ponadto, Sąd Okręgowy wskazał na brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy w aspekcie skutków wyroku, możliwości budowy domu, kosztów i czasu ewentualnego przesunięcia linii. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zasiedzenia, a w przypadku jego braku – w zakresie możliwości i kosztów przesunięcia linii oraz możliwości zabudowy działki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wieku urządzeń przesyłowych dla potrzeb zasiedzenia, ocena naruszenia prawa własności przez urządzenia przesyłowe, analiza dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu, badanie przesłanek zasiedzenia, ocena wszechstronności postępowania dowodowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji urządzeń przesyłowych z planowaną zabudową mieszkaniową i kwestii zasiedzenia służebności przesyłu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obecność słupa energetycznego i linii niskiego napięcia na działce właściciela nieruchomości, ograniczająca jej zabudowę, stanowi naruszenie prawa własności, uzasadniające nakazanie przeniesienia tych urządzeń na koszt przedsiębiorcy przesyłowego?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa własności musi być jak najmniej dotkliwe dla właścicieli, a zaproponowane przez powodów rozwiązanie (przesunięcie słupa na granicę działki) było optymalne, nie powodując likwidacji linii, a pozwalając na korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł się na art. 222 § 2 kc, uznając prawo własności za podlegające szczególnej ochronie i nakazując usunięcie przeszkody w korzystaniu z nieruchomości.
Czy przedsiębiorca przesyłowy nabył przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą służebności przesyłu dla urządzeń posadowionych na nieruchomości prywatnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu jest co do zasady prawnie dopuszczalne, jednakże Sąd Rejonowy błędnie ustalił brak przesłanek do zasiedzenia, nieprawidłowo określając wiek linii energetycznej i nie badając wszystkich przesłanek zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył art. 292 kc w zw. z art. 285 kc, odrzucając możliwość zasiedzenia bez prawidłowego ustalenia początku biegu zasiedzenia i innych przesłanek. Wadliwe ustalenie wieku linii energetycznej było kluczowe dla tej oceny.
Czy żądanie przeniesienia urządzeń przesyłowych na koszt przedsiębiorcy przesyłowego, w sytuacji gdy właściciel nabył nieruchomość ze świadomością istnienia tych urządzeń i planowanej zabudowy, może stanowić nadużycie prawa podmiotowego?
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy nie rozważył wszechstronnie materiału dowodowego w aspekcie skutków wyroku oraz zarzutu ewentualnego nadużycia przez powodów swojego prawa podmiotowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy nie zbadał, czy możliwa jest budowa domu mimo linii, czy możliwe jest przesunięcie linii, jakie są koszty i czas inwestycji, co wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. O. | osoba_fizyczna | powód |
| A. O. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) SA w K. Oddziałowi w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Ochrona prawa własności poprzez nakazanie usunięcia naruszenia.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Zasiedzenie służebności gruntowej.
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
Treść służebności przesyłu.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady obciążania kosztami procesu.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisu art. 233 kpc przez dokonanie wadliwych ustaleń podstawy faktycznej wyroku w zakresie przyjęcia, że sporna linia energetyczna wraz ze słupem nr (...) powstały nie wcześniej jak w 1994r. • Brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału w aspekcie skutków wyroku oraz zarzutu ewentualnego nadużycia przez powodów swojego prawa podmiotowego. • Naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisu art. 292 k.c w związku z art. 285 k.c uznając, że pozwany nie zasiedział służebności gruntowej, mimo braku prawidłowego ustalenia wszystkich przesłanek zasiedzenia, w szczególności początku biegu zasiedzenia.
Godne uwagi sformułowania
Prawo własności podlega szczególnej materialnoprawnej ochronie i jego naruszenie musi być – w razie usprawiedliwionych potrzeb – jak najmniej dotkliwe dla właścicieli. • Rozwiązanie, które zaproponowali powodowie ( przesunięcie słupa na granicę działki) było – zdaniem Sądu Rejonowego – optymalne, gdyż nie powodowało likwidacji słupa i linii energetycznej, a pozwalało korzystać powodom z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. • Wadliwość ustalenia czasu budowy linii elektrycznej ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ na tej podstawie Sąd Rejonowy przyjął, że nie nastąpiło zasiedzenie służebności gruntowej przez pozwanego. • Stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu, powoduje, że roszczenie negatoryjne powodów musiałoby być uznane za bezpodstawne.
Skład orzekający
Anatol Gul
przewodniczący
Barbara Nowicka
sędzia
Jerzy Dydo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wieku urządzeń przesyłowych dla potrzeb zasiedzenia, ocena naruszenia prawa własności przez urządzenia przesyłowe, analiza dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu, badanie przesłanek zasiedzenia, ocena wszechstronności postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji urządzeń przesyłowych z planowaną zabudową mieszkaniową i kwestii zasiedzenia służebności przesyłu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kolizji infrastruktury energetycznej z prawem własności nieruchomości, a także kwestii zasiedzenia służebności przesyłu, co jest istotne dla wielu właścicieli gruntów i przedsiębiorstw energetycznych.
“Czy linia energetyczna na Twojej działce może zostać przeniesiona na koszt firmy? Kluczowe orzeczenie w sprawie zasiedzenia służebności przesyłu.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.