Orzeczenie · 2013-07-08

II CA 418/13Alimenty rozwód pogorszenie sytuacji materialnej

Sąd

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Miejsce

Piotrków Trybunalski

Data

2013-07-08

SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy

alimentyrozwódobowiązek alimentacyjnysytuacja materialnakoszty procesuapelacjakodeks rodzinny i opiekuńczy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę z powództwa M.W. (1) przeciwko P.W. o alimenty, rozpoznając apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim. Sąd Rejonowy zasądził alimenty w kwocie 300 zł miesięcznie od pozwanego na rzecz powódki, oddalając powództwo w pozostałej części. Powódka złożyła apelację domagając się podwyższenia alimentów do 1000 zł, argumentując istotnym pogorszeniem jej sytuacji materialnej po rozwodzie, zwłaszcza w kontekście spłaty kredytu samochodowego i konieczności samodzielnego zapewnienia bytu sobie i dzieciom. Pozwany złożył apelację, kwestionując ustalenia Sądu Rejonowego co do pogorszenia sytuacji powódki, wskazując na jej wyższe zarobki po rozwodzie, otrzymywane alimenty na dzieci oraz gorszy stan zdrowia i niższe możliwości zarobkowe pozwanego. Sąd Okręgowy uznał obie apelacje za bezzasadne. W odniesieniu do apelacji pozwanego, Sąd odrzucił zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. (błędna ocena dowodów) i art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. (brak tożsamości spraw), podkreślając, że sytuacja powódki uległa istotnemu pogorszeniu, co uzasadnia zasądzenie alimentów. Sąd uznał również, że zniesienie wzajemnie kosztów postępowania (art. 100 k.p.c.) było uzasadnione, mimo częściowego uwzględnienia powództwa. Apelację powódki Sąd uznał za bezzasadną, wskazując, że choć nastąpiło istotne pogorszenie jej sytuacji materialnej (konieczność wyprowadzki i samodzielnego utrzymania), zasądzona kwota 300 zł jest adekwatna do obecnych możliwości pozwanego, który dopiero rozpoczyna działalność gospodarczą, a także do stopnia pogorszenia sytuacji powódki. Sąd podkreślił, że obowiązek alimentacyjny nie ma na celu zapewnienia równej stopy życiowej, a jedynie przyczynienie się do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje i zniósł wzajemnie koszty procesu za instancję odwoławczą.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja art. 60 § 2 krio dotyczącego obowiązku alimentacyjnego małżonka wyłącznie winnego po rozwodzie, ocena istotnego pogorszenia sytuacji materialnej, zasady orzekania o kosztach w przypadku częściowego uwzględnienia apelacji.

Ograniczenia stosowania

Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji stron mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego po rozwodzie uzasadnia zasądzenie alimentów od małżonka wyłącznie winnego, nawet jeśli małżonek niewinny nie znajduje się w niedostatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego po rozwodzie, spowodowane rozwodem z winy drugiego małżonka, uzasadnia zasądzenie alimentów od małżonka wyłącznie winnego, nawet jeśli małżonek niewinny nie znajduje się w niedostatku, w celu przyczynienia się do zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia wobec małżonka niewinnego (art. 60 § 2 krio) ma na celu zapewnienie małżonkowi niewinnemu bardziej dostatniego życia poprzez przyczynienie się do zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb, a niekoniecznie wyrównanie stopy życiowej. Kluczowe jest porównanie sytuacji materialnej małżonka niewinnego po rozwodzie z hipotetyczną sytuacją, gdyby pożycie małżeńskie trwało nadal i obowiązki byłyby należycie spełniane. W tej sprawie powódka wyprowadziła się z domu, ponosi koszty utrzymania dzieci i spłaca kredyt, co stanowi istotne pogorszenie jej sytuacji.

Jak ocenić istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego po rozwodzie w kontekście art. 60 § 2 krio?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ocena istotnego pogorszenia sytuacji materialnej małżonka niewinnego zależy od porównania jego obecnej sytuacji z sytuacją, w jakiej znalazłby się, gdyby rozwodu nie orzeczono i pożycie małżeńskie funkcjonowało prawidłowo. Zmiany, które nastąpiły w czasie między faktycznym rozłączeniem małżonków a orzeczeniem rozwodu, mają mniejsze znaczenie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla oceny istotnego pogorszenia sytuacji materialnej kluczowe jest porównanie stanu obecnego z hipotetycznym stanem, gdyby małżeństwo trwało i obowiązki byłyby spełniane. Zmiany powstałe w okresie separacji nie są decydujące.

Czy zasądzenie alimentów w kwocie 300 zł miesięcznie jest adekwatne do sytuacji materialnej powódki i możliwości zarobkowych pozwanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kwota 300 zł miesięcznie jest adekwatna, biorąc pod uwagę obecne możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego, który dopiero rozpoczyna działalność gospodarczą, oraz stopień pogorszenia sytuacji materialnej powódki po rozwodzie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasądzona kwota jest właściwa, ponieważ powódka nie dysponuje środkami wypracowanymi przez pozwanego, a gdyby małżeństwo trwało, miałaby taką możliwość. Kwota ta jest też adekwatna do możliwości pozwanego, który dopiero zaczyna działalność, a jednocześnie uwzględnia pogorszenie sytuacji powódki.

Czy w sytuacji, gdy obie strony apelują, a powódka wygrała sprawę tylko częściowo, zniesienie wzajemnie kosztów postępowania jest uzasadnione?

Odpowiedź sądu

Tak, zniesienie wzajemnie kosztów postępowania jest uzasadnione, nawet jeśli powódka wygrała sprawę tylko w części, gdyż zastosowanie art. 100 k.p.c. podlega dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej, a poczucie słuszności może być kluczowym kryterium.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wzajemne zniesienie kosztów nie wymaga precyzyjnego obliczenia stosunku wygranej do przegranej, a decydujące może być poczucie słuszności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. W. (1)	osoba_fizyczna	powódka
P. W.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (8)

Główne

krio art. 60 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rozszerzony obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia wobec małżonka niewinnego, nawet jeśli ten nie znajduje się w niedostatku, w celu zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb.

Pomocnicze

k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozłożenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia pozwu w przypadku toczącej się sprawy o to samo roszczenie.

Dz.U. Nr 167, poz. 1398 art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienie strony powodowej z opłaty stosunkowej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne pogorszenie sytuacji materialnej powódki po rozwodzie z winy pozwanego. • Konieczność samodzielnego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i utrzymania dzieci przez powódkę. • Potencjał zarobkowy pozwanego, mimo obecnych trudności i uzależnienia od alkoholu. • Obowiązek przyczynienia się małżonka winnego do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. przez Sąd Rejonowy (dowolna ocena dowodów). • Zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. (brak tożsamości spraw z postępowaniem o podział majątku). • Zarzut naruszenia art. 60 § 2 k.r.o. przez zasądzenie alimentów, gdyż sytuacja materialna powódki nie uległa istotnemu pogorszeniu. • Zarzut naruszenia art. 100 k.p.c. przez zniesienie kosztów, gdy powódka w przeważającej części przegrała sprawę. • Żądanie podwyższenia alimentów do 1000 zł miesięcznie przez powódkę.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia nie sięga wprawdzie - przynajmniej z reguły - tak daleko, aby miał zapewnić małżonkowi niewinnemu równą stopę życiową • zakres przyczyniania się małżonka winnego rozkładu pożycia do utrzymania małżonka niewinnego lokuje się między granicą, poniżej której istnieje niedostatek, a granicą, której przekroczenie byłoby zrównaniem stopy życiowej obojga małżonków • Całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego nie zastosowanie. • rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o wzajemnym zniesieniu kosztów procesu pomimo , że powódka wygrała sprawę tylko w 30% jest trafne.

Skład orzekający

Arkadiusz Lisiecki

przewodniczący

Grzegorz Ślęzak

sędzia

Dariusz Mizera

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 60 § 2 krio dotyczącego obowiązku alimentacyjnego małżonka wyłącznie winnego po rozwodzie, ocena istotnego pogorszenia sytuacji materialnej, zasady orzekania o kosztach w przypadku częściowego uwzględnienia apelacji."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji stron mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy alimentów po rozwodzie, co jest tematem powszechnie interesującym. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz złożoność oceny sytuacji materialnej stron.

“Rozwód z winy jednego z małżonków – czy to automatycznie oznacza wyższe alimenty dla niewinnego?”

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

alimenty: 300 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników