II CA 411/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania dla J. U., który doznał złamania kciuka po wjechaniu rowerem w nieoznakowaną dziurę w drodze gminnej. Sąd Rejonowy w Bełchatowie zasądził od pozwanego ubezpieczyciela gminy Z. kwotę 11.000 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, uznając odpowiedzialność gminy za utrzymanie drogi, mimo że zadanie to zostało powierzone firmie zewnętrznej. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów (zdjęć drogi) oraz naruszenie prawa materialnego (art. 362 k.c.) przez nieuwzględnienie przyczynienia się powoda do szkody. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że odpowiedzialność zarządcy drogi za jej stan jest wyższa niż oczekiwania wobec uczestnika ruchu, a powierzenie utrzymania drogi firmie zewnętrznej nie zwalnia gminy z odpowiedzialności na podstawie art. 417 k.c. Sąd uznał, że powód nie przyczynił się do szkody, gdyż nie mógł zauważyć nieoznakowanej dziury w warunkach słabego oświetlenia, a jazda rowerem obok innego rowerzysty na pustej ulicy nie stanowiła utrudnienia dla ruchu ani zagrożenia. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwany obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odpowiedzialności zarządcy drogi za szkody spowodowane zaniedbaniami w utrzymaniu nawierzchni, nawet gdy zadania zostały powierzone podmiotowi zewnętrznemu.
Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika z zaniedbań przy wykonywaniu władzy publicznej, a nie z typowej umowy cywilnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządca drogi (gmina) ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną uczestnikowi ruchu w wyniku wjechania w nieoznakowaną dziurę w jezdni, nawet jeśli powierzył utrzymanie drogi firmie zewnętrznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządca drogi ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c., a powierzenie utrzymania drogi firmie zewnętrznej nie zwalnia go z tej odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność zarządcy drogi za jej stan jest ustawowym obowiązkiem, a powierzenie wykonania tych zadań profesjonalnemu podmiotowi nie zwalnia go z odpowiedzialności deliktowej na podstawie art. 417 k.c. Brak należytego utrzymania drogi, w tym nieoznakowanie niebezpiecznej dziury, stanowi naruszenie prawa skutkujące obowiązkiem naprawienia szkody.
Czy uczestnik ruchu (rowerzysta) przyczynił się do powstania szkody, jeśli wjechał w nieoznakowaną dziurę w jezdni w warunkach słabego oświetlenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli powód nie mógł zauważyć dziury mimo prawidłowej obserwacji drogi z powodu niewystarczającego oświetlenia i braku oznakowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie miał obowiązku szczególnej ostrożności w obserwacji drogi w stopniu pozwalającym na dostrzeżenie nieoznakowanej dziury w warunkach wieczornych. Obowiązek dbałości o nawierzchnię drogi spoczywa na zarządcy, a staranność wymagana od niego jest wyższa niż od uczestnika ruchu. Jazda rowerem obok innego rowerzysty na pustej ulicy nie stanowiła utrudnienia ani zagrożenia.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia za doznany uszczerbek na zdrowiu w postaci złamania kciuka, który skutkuje trwałym, choć niewielkim, ograniczeniem sprawności?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji zasądził kwotę 11.000 zł, uwzględniając ból, cierpienie, okres unieruchomienia, potrzebę pomocy osób trzecich oraz trwały, choć niewielki, uszczerbek na zdrowiu (5%).
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że kwota 11.000 zł stanowi odpowiednie zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym wiek powoda, czas trwania dolegliwości, potrzebę rehabilitacji i trwałe skutki urazu, jednocześnie mieszcząc się w granicach żądania pozwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. U. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmującej koszty leczenia i utratę zdolności do pracy w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
u.d.p. art. 20
Ustawa o drogach publicznych
Obowiązki zarządcy drogi w zakresie utrzymania nawierzchni.
Pomocnicze
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres naprawienia szkody.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej (wina).
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Zwolnienie od odpowiedzialności przy powierzeniu wykonania zadania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
u.d.p. art. 20
Ustawa o drogach publicznych
Obowiązek utrzymania powierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą.
p.r.d. art. 13
Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek zachowania szczególnej ostrożności przez uczestnika ruchu.
p.r.d. art. 33
Prawo o ruchu drogowym
Dopuszcza jazdę po jezdni kierującego rowerem obok innego kierującego rowerem lub motorowerem, jeżeli nie utrudnia to poruszania się innym uczestnikom ruchu lub w inny sposób nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.
u.u.o. art. 19
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Możliwość dochodzenia roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność zarządcy drogi za utrzymanie nawierzchni (art. 20 u.d.p.). • Powierzenie wykonania zadań firmie zewnętrznej nie zwalnia gminy z odpowiedzialności (art. 417 k.c.). • Brak możliwości zauważenia dziury przez rowerzystę w warunkach słabego oświetlenia i braku oznakowania. • Jazda rowerem obok innego rowerzysty na pustej ulicy nie stanowi utrudnienia ani zagrożenia.
Odrzucone argumenty
Powód miał obowiązek zachowania szczególnej staranności i mógł dostrzec wyrwę. • Powód przyczynił się do powstania szkody w 50% poprzez nieprawidłową jazdę i brak obserwacji drogi. • Zwolnienie od odpowiedzialności na podstawie art. 429 k.c. z uwagi na powierzenie zadań firmie zewnętrznej.
Godne uwagi sformułowania
Staranność jaka obciąża zarządcę drogi jest zatem o wiele wyższa niż staranność jakiej można wymagać od uczestnika ruchu drogowego w obserwacji przeszkód na drodze. • Szerokie ujęcie sformułowania „ wykonywanie władzy publicznej ” ma m. in.. tę zaletę, iż uniemożliwia uchylanie się przez podmiot prawa publicznego od odpowiedzialności za jakość wykonywania swych ustawowych zadań przez powierzenie ich wykonywania podmiotowi sektora prywatnego.
Skład orzekający
Jarosław Gołębiowski
przewodniczący
Stanisław Łęgosz
sędzia
Dariusz Mizera
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności zarządcy drogi za szkody spowodowane zaniedbaniami w utrzymaniu nawierzchni, nawet gdy zadania zostały powierzone podmiotowi zewnętrznemu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy szkoda wynika z zaniedbań przy wykonywaniu władzy publicznej, a nie z typowej umowy cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet jeśli gmina zleca utrzymanie dróg firmie zewnętrznej, to nadal ponosi odpowiedzialność za wypadki spowodowane dziurami w jezdni, co jest ważną informacją dla obywateli i samorządów.
“Gmina odpowiada za dziury w drodze, nawet gdy zleciła jej naprawę innej firmie!”
Dane finansowe
WPS: 11 000 PLN
odszkodowanie: 11 000 PLN
zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą: 600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.