II CA 292/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z części ich nieruchomości przez stronę pozwaną, przedsiębiorstwo energetyczne, które posadowiło na niej urządzenia elektroenergetyczne. Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 810,58 zł, uznając złą wiarę pozwanego dopiero od daty doręczenia pozwu. Powodowie zaskarżyli ten wyrok w części, domagając się zasądzenia dalszej kwoty za okres od 8 października 2012 r. do 12 marca 2014 r. oraz korekty kosztów. Zarzucili sądowi pierwszej instancji sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 224 § 1-2 KC i art. 225 KC, poprzez błędne przyjęcie, że zła wiara pozwanego powstała dopiero od daty doręczenia pozwu, podczas gdy powinna być liczona od daty pisemnego wezwania do zapłaty z 2 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, rozpoznając apelację, uznał ją za uzasadnioną. Podzielił stanowisko judykatury, że przedsiębiorstwo energetyczne korzystające z nieruchomości bez tytułu prawnego, po otrzymaniu wezwania do zapłaty od właściciela, jest w złej wierze i zobowiązane jest do zapłaty wynagrodzenia. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 1589,84 zł (obejmującą kwotę zasądzoną przez Sąd Rejonowy oraz dodatkowe wynagrodzenie za okres od 8 października 2012 r. do 31 sierpnia 2015 r.) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 listopada 2013 r. Zmieniono również rozliczenie kosztów postępowania, zasądzając od powodów na rzecz pozwanego kwotę 515,72 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję, a także obciążono strony nieopłaconymi wydatkami stosunkowo do wyniku sprawy. Zasądzono również od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 174 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania złej wiary posiadacza nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne oraz zasad naliczania odsetek za bezumowne korzystanie.
Dotyczy sytuacji braku tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne i wezwania właściciela do zapłaty.
Zagadnienia prawne (2)
Od jakiej daty przedsiębiorstwo energetyczne korzystające z nieruchomości bez tytułu prawnego jest zobowiązane do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przedsiębiorstwo energetyczne jest zobowiązane do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości od daty, w której właściciel wezwał je do zapłaty, co skutkuje utratą przez posiadacza przymiotu dobrej wiary.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że po otrzymaniu pisemnego wezwania do zapłaty od właściciela, przedsiębiorstwo energetyczne traci dobrą wiarę i od tej daty jest zobowiązane do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie art. 224 § 2 i art. 225 KC.
Od jakiej daty należą się ustawowe odsetki za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki należą się od dnia złożenia pozwu, jeśli zasądzona kwota mieściła się w pierwotnej wartości przedmiotu sporu i była wymagalna w dniu wniesienia pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że odsetki od zasądzonej kwoty powinny być naliczane od dnia złożenia pozwu (29 listopada 2013 r.), ponieważ zasądzona kwota była wymagalna w tym dniu i mieściła się w pierwotnej wartości przedmiotu sporu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| B. B. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, przy czym, samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Należność odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
KPC art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.
KPC art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 224 § § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary posiadacza, które może być obalone przez właściciela.
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
Definicja zwłoki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zła wiara pozwanego powstała od daty pisemnego wezwania do zapłaty, a nie od daty doręczenia pozwu. • Należność wynagrodzenia za bezumowne korzystanie powinna być liczona od daty wezwania do zapłaty. • Odsetki ustawowe powinny być naliczane od daty złożenia pozwu.
Godne uwagi sformułowania
Dobra lub zła wiara strony pozwanej przy posiadaniu części nieruchomości powodów determinowała czy od jakiej daty powodom należne jest wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości. • W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że przedsiębiorstwo energetyczne, które nie legitymuje się uprawnieniem do ingerowania w sferę cudzej własności nieruchomości dla bieżącego utrzymania urządzeń przesyłowych, korzysta z tej nieruchomości w złej wierze i zobowiązane jest do świadczenia właścicielowi wynagrodzenia na podstawie art. 225 KC. • Od chwili bowiem dokonanego przez powodów wezwania o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego gruntu, należy pozwane przedsiębiorstwo energetyczne uważać za będące w złej wierze (art. 224 § 2 KC), a w konsekwencji od tej chwili jest ono zobowiązane do zapłacenia właścicielowi wynagrodzenia za korzystanie z gruntu.
Skład orzekający
Katarzyna Wręczycka
przewodniczący
Dorota Stawicka-Moryc
sędzia
Grzegorz Karaś
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania złej wiary posiadacza nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne oraz zasad naliczania odsetek za bezumowne korzystanie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne i wezwania właściciela do zapłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie daty powstania złej wiary w kontekście bezumownego korzystania z nieruchomości, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość odszkodowania i odsetek.
“Kiedy energetyka "zapomina" zapłacić za prąd na Twojej działce? Sąd wyjaśnia, od kiedy należą się odsetki!”
Dane finansowe
WPS: 15 263,5 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 1589,84 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.