II Ca 2062/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację powoda, małoletniego A. W. reprezentowanego przez matkę N. W., od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o alimenty przeciwko D. W. Apelacja dotyczyła części wyroku oddalającej żądanie zasądzenia zaległych alimentów za okres od października 2017 r. do września 2019 r. w kwocie 10 000 zł. Powód zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 327¹ kpc z powodu braku szczegółowego uzasadnienia w zakresie nieuwzględnienia żądania zaległych alimentów oraz sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym, w szczególności zeznaniami świadków. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał apelację za bezzasadną. Podkreślono, że uzasadnienie Sądu Rejonowego spełniało wymogi formalne, a zarzut sprzeczności ustaleń z dowodami nie został skutecznie wykazany. Sąd odwoławczy wyjaśnił, że dochodzenie alimentów za okres przeszły (art. 137 § 2 krio) jest dopuszczalne jedynie w sytuacji wykazania niezaspokojonych potrzeb uprawnionego lub zaciągniętych zobowiązań na ich pokrycie. Powód nie przedstawił takich dowodów, a jedynie ogólne twierdzenia o ograniczonym udziale pozwanego w utrzymaniu dziecka. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do zasądzenia alimentów z datą wsteczną. Pomimo oddalenia apelacji, Sąd Okręgowy, stosując art. 102 kpc, odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego, uznając, że szczególny charakter sprawy (zaspokajanie potrzeb życiowych dziecka) oraz usprawiedliwione przekonanie matki o zasadności roszczenia stanowiły wypadek szczególnie uzasadniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących dochodzenia zaległych alimentów oraz stosowania art. 102 kpc w sprawach rodzinnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga wykazania konkretnych niezaspokojonych potrzeb lub zobowiązań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy może uwzględnić zarzut naruszenia art. 327¹ kpc, jeśli uzasadnienie sądu pierwszej instancji pozwala na odtworzenie toku rozumowania?
Odpowiedź sądu
Tak, ale zarzut ten jest zasadny tylko wtedy, gdy braki uzasadnienia uniemożliwiają kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy analizuje uzasadnienie pod kątem możliwości odtworzenia toku rozumowania sądu pierwszej instancji. Jeśli jest to możliwe, zarzut naruszenia art. 327¹ kpc nie jest zasadny.
Czy sąd może zasądzić alimenty za okres poprzedzający wytoczenie powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w zakresie wykazanych niezaspokojonych potrzeb uprawnionego lub zaciągniętych zobowiązań na ich pokrycie.
Uzasadnienie
Dochodzenie alimentów za okres przeszły wymaga udowodnienia istnienia niezaspokojonych potrzeb (np. związanych z edukacją, leczeniem) lub zaciągniętych zobowiązań na ich pokrycie. Ogólne twierdzenia o braku partycypacji pozwanego nie są wystarczające.
Czy sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Uzasadnienie
Sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami, biorąc pod uwagę okoliczności związane z przebiegiem procesu, sytuację życiową i majątkową strony, a także zasady współżycia społecznego. W tej sprawie szczególny charakter przedmiotu żądania (potrzeby życiowe dziecka) i usprawiedliwione przekonanie matki o zasadności roszczenia uzasadniały zastosowanie tego przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | powód małoletni |
| N. W. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda |
| D. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.r.o. art. 137 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dopuszcza dochodzenie alimentów za czas przed wytoczeniem powództwa, pod warunkiem udowodnienia istnienia niezaspokojonych potrzeb uprawnionego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów albo nieobciążanie jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 327¹
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga wskazania podstawy faktycznej i wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa. Kontrola instancyjna jest możliwa, gdy na gruncie uzasadnienia można odtworzyć tok rozumowania sądu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis sprzed nowelizacji, ale orzecznictwo do niego ma odniesienie do aktualnego stanu prawnego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Kontrola prawidłowości tej oceny odnosi się do wzorca wypracowanego w nauce i orzecznictwie.
k.r.o. art. 137 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa trzyletni okres przedawnienia dla roszczeń alimentacyjnych.
k.r.o. art. 132
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy obowiązku alimentacyjnego dalszych krewnych.
k.r.o. art. 140
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy dochodzenia zwrotu środków przez dalszych krewnych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyznacza granice kognicji sądu odwoławczego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowa zasada orzekania w przedmiocie kosztów procesu - strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi niezbędne koszty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda niezaspokojonych potrzeb za okres poprzedzający wytoczenie powództwa. • Uzasadnienie Sądu Rejonowego spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę instancyjną. • Zarzut sprzeczności ustaleń z dowodami nie został skutecznie wykazany.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 327¹ kpc przez Sąd Rejonowy. • Sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Dochodzenie alimentów za czas przeszły dopuszczalne jest tylko w ograniczonym zakresie, bo tylko w wypadku gdy pozostały niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego względem osoby trzeciej na pokrycie kosztów wychowania i utrzymania. • W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Skład orzekający
Ewa Blumczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dochodzenia zaległych alimentów oraz stosowania art. 102 kpc w sprawach rodzinnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga wykazania konkretnych niezaspokojonych potrzeb lub zobowiązań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia alimentów za okres przeszły i stosowania klauzuli generalnej dotyczącej kosztów procesu, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego.
“Czy można dochodzić zaległych alimentów? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
renta alimentacyjna miesięcznie: 700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.