II CA 1849/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa Towarzystwa (...) S.A. przeciwko E. B. o zapłatę, dotyczącą zwrotu wypłaconego odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez pozwanego w wypadku drogowym. Sąd Rejonowy w Myślenicach zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 7.219,60 zł z odsetkami, uznając, że pozwany, będąc pod wpływem alkoholu, spowodował szkodę w pojazdach A. (...) i O. (...) . Kluczową kwestią w sprawie było ustalenie stanu psychicznego pozwanego w chwili zdarzenia – czy był to stan prostego upojenia alkoholowego, czy patologicznego, które mogłoby wyłączyć jego poczytalność. Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłej A. R. , która stwierdziła, że pozwany był w stanie prostego upojenia, a nie patologicznego, i był zdolny do świadomego podjęcia decyzji. Sąd Rejonowy nie uznał opinii biegłych z postępowań karnych, które wskazywały na zniesienie poczytalności pozwanego, za wiążące w sprawie cywilnej. Pozwany wniósł apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania (m.in. dowolną ocenę dowodów, brak dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego) oraz naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 425 § 1 kc). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w szczególności opinię biegłej A. R. . Sąd Okręgowy dopuścił również dowód z opinii biegłego psychologa M. P. , który potwierdził, że pozwany znajdował się w stanie prostego upojenia alkoholowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że ciężar udowodnienia niepoczytalności spoczywał na pozwanym, a ten nie wykazał, że był w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji. Sąd Okręgowy uznał również, że strona powodowa wykazała wysokość wypłaconego odszkodowania, a pozwany nie udowodnił, że było ono nienależne lub zawyżone. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwany obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia prostego i patologicznego upojenia alkoholowego w kontekście odpowiedzialności cywilnej oraz rozkład ciężaru dowodu w sprawach o regres ubezpieczeniowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji regresu ubezpieczeniowego i interpretacji stanu nietrzeźwości w kontekście prawa cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy stan upojenia patologicznego lub inne zakłócenie czynności psychicznych wywołane alkoholem, bez winy sprawcy, zwalnia go z odpowiedzialności cywilnej za szkodę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli stan upojenia jest prosty (nie patologiczny) i nie wyłącza świadomości i swobody w powzięciu decyzji, sprawca ponosi odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłej, która stwierdziła, że pozwany był w stanie prostego upojenia alkoholowego, a nie patologicznego. Zachowanie pozwanego (ucieczka przed policją, opór) było typowe dla upojenia prostego. Brak dowodów na stan wyłączający poczytalność zgodnie z art. 425 § 1 kc.
Jaki jest rozkład ciężaru dowodu w sprawie o regres ubezpieczeniowy na podstawie art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ubezpieczyciel musi wykazać fakt wypłacenia odszkodowania i jego wysokość. Ciężar udowodnienia, że odszkodowanie było nienależne lub zawyżone, spoczywa na pozwanym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nakłada na ubezpieczyciela obowiązek wykazania jedynie faktu i wysokości wypłaconego odszkodowania. Pozwany, kwestionując wysokość, ma obowiązek udowodnić, że świadczenie było zbędne lub nadmierne, co w tej sprawie nie nastąpiło.
Czy opinie biegłych sporządzone w innych postępowaniach (karnych, wykroczeniowych) mogą stanowić dowód w sprawie cywilnej?
Odpowiedź sądu
Opinie te mogą być traktowane jako dokumenty urzędowe lub prywatne, ale nie zastępują dowodu z opinii biegłego dopuszczonego w danej sprawie cywilnej, zwłaszcza gdy strony wnoszą o przeprowadzenie takiego dowodu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że opinie z innych spraw nie mają formalnych podstaw jako dowód z opinii biegłego w niniejszej sprawie. Mogą być materiałem dowodowym, ale sąd cywilny nie jest nimi związany i może dopuścić własny dowód z opinii biegłego, co też uczynił.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo (...) S.A. | spółka | powód |
| E. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 436 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 425 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
u.u.o. art. 43 § pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Pomocnicze
k.c. art. 425 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
u.u.o. art. 98 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 207 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. MS ws. opłat za czynności radców prawnych art. 6 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
rozp. MS ws. opłat za czynności radców prawnych art. 12 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
u.k.s.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany znajdował się w stanie prostego upojenia alkoholowego, a nie patologicznego. • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym opinię biegłej A. R. • Ciężar udowodnienia niepoczytalności spoczywał na pozwanym. • Strona powodowa wykazała wysokość wypłaconego odszkodowania, a pozwany nie udowodnił, że było ono zawyżone. • Zarzut nieważności postępowania z powodu nieodroczenia rozprawy był bezzasadny.
Odrzucone argumenty
Pozwany znajdował się w stanie upojenia patologicznego. • Opinie biegłych z postępowań karnych powinny być wiążące dla sądu cywilnego. • Sąd Rejonowy dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego. • Należało dopuścić dowód z opinii innego biegłego lub zespołu biegłych. • Sąd Rejonowy niezasadnie obciążył pozwanego ciężarem dowodu co do wysokości szkody. • Pozbawienie pozwanego możliwości obrony praw z powodu nieodroczenia rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany w chwili zdarzenia był po prostu pijany. • O ilości wypitego alkoholu świadczyć musi jego poziom we krwi zbadany na prawie 5 godzin po zakończeniu jego spożywania. • Zachowanie powoda w okresie bezpośrednio poprzedzającym i bezpośrednio następującym po szkodzie, w postaci kilkudziesięciokilometrowej ucieczki przed patrolem Policji... jest typowe dla upojenia prostego, a nie patologicznego. • Dowód z opinii złożonej w innej sprawie, w zakresie zawartej w takiej opinii treści, ma charakter dokumentu prywatnego.
Skład orzekający
Katarzyna Serafin-Tabor
przewodniczący
Katarzyna Biernat-Jarek
sędzia
Krzysztof Wąsik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia prostego i patologicznego upojenia alkoholowego w kontekście odpowiedzialności cywilnej oraz rozkład ciężaru dowodu w sprawach o regres ubezpieczeniowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regresu ubezpieczeniowego i interpretacji stanu nietrzeźwości w kontekście prawa cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności kierowcy pod wpływem alkoholu i interpretacji stanu upojenia, co jest tematem zawsze aktualnym. Dodatkowo porusza kwestię regresu ubezpieczeniowego.
“Czy pijany kierowca zawsze ponosi pełną odpowiedzialność? Sąd rozstrzyga o granicach upojenia.”
Dane finansowe
WPS: 7219,6 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 600 PLN
zwrot kosztów opinii biegłego: 162,32 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.