II CA 1176/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał apelacje od postanowień Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju dotyczących podziału majątku wspólnego M. M. (1) i A. M. W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w punkcie I A, przyznając prawo własności ciągnika rolniczego uczestnikowi A. M. zamiast wnioskodawczyni M. M. (1). Uzasadniono to tym, że wnioskodawczyni nie prowadzi gospodarstwa rolnego, podczas gdy uczestnik je prowadzi, a ciągnik stanowi integralną część tego gospodarstwa. Zmieniono również kwotę dopłaty należnej wnioskodawczyni. W drugiej kolejności, Sąd Okręgowy uchylił postanowienie uzupełniające w części dotyczącej oddalenia żądania wnioskodawczyni rozliczenia pożytków i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniono to brakiem jasnego i kompletnego zgłoszenia żądania przez wnioskodawczynię, co uniemożliwiło Sądowi Rejonowemu rozpoznanie istoty sprawy w tym zakresie. Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawczyni musi jednoznacznie określić wysokość i podstawę faktyczną żądania, wskazując, czy chodzi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy (art. 206 kc) czy o pożytki w ścisłym tego słowa znaczeniu (art. 207 kc). Na koniec, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie uzupełniające w części nakazującej wydanie ciągnika, poprzez jego uchylenie, co było konsekwencją zmiany postanowienia w przedmiocie własności ciągnika. Zasądzono również koszty postępowania apelacyjnego od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów przyznawania składników majątku wspólnego w postaci maszyn rolniczych w sprawach o podział majątku, a także wymogów formalnych zgłaszania żądań rozliczenia pożytków.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku wspólnego, gdzie jeden ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo rolne.
Zagadnienia prawne (3)
Komu przyznać prawo własności ciągnika rolniczego w ramach podziału majątku wspólnego, gdy jeden ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo rolne, a drugi deklaruje zamiar jego prowadzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo własności ciągnika rolniczego powinno być przyznane temu współwłaścicielowi, który faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne, a ciągnik stanowi jego integralną część.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawczyni nie prowadzi faktycznie gospodarstwa rolnego, a jedynie wydzierżawiła niewielki grunt i deklaruje zamiar uprawy truskawek, co nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Uczestnik natomiast prowadzi gospodarstwo rolne, a ciągnik stanowi jego istotny składnik, bez którego racjonalne prowadzenie gospodarstwa nie jest możliwe. Dlatego ciągnik powinien być przyznany uczestnikowi.
Czy współwłaściciel może domagać się rozliczenia pożytków z rzeczy wspólnej, jeśli nie zgłosił tego żądania w sposób formalny i kompletny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie rozliczenia pożytków w postępowaniu o podział majątku musi być zgłoszone w sposób formalny i kompletny, spełniając wymogi pisma procesowego, w tym dokładne oznaczenie wysokości i podstawy faktycznej żądania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie żądania rozliczenia pożytków, ponieważ wnioskodawczyni nie zgłosiła go w sposób prawidłowy. Brak było jasnego określenia wysokości kwoty i podstawy prawnej (art. 206 kc czy art. 207 kc). Sąd Rejonowy nie podjął czynności zmierzających do uzupełnienia braków formalnych, co skutkowało uchyleniem postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Czy zmiana postanowienia o przyznaniu własności rzeczy ruchomej w postępowaniu działowym wpływa na postanowienie o obowiązku jej wydania, nawet jeśli to ostatnie nie zostało zaskarżone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana postanowienia o przyznaniu własności rzeczy ruchomej implikuje konieczność uchylenia postanowienia o obowiązku jej wydania, ze względu na integralność orzeczenia działowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że obowiązek wydania rzeczy jest integralnie związany z rozstrzygnięciem o prawie własności. Skoro prawo własności ciągnika zostało przyznane uczestnikowi, a nie wnioskodawczyni, to obowiązek wydania ciągnika przez uczestnika wnioskodawczyni stał się bezprzedmiotowy, nawet jeśli postanowienie uzupełniające w tym zakresie nie zostało formalnie zaskarżone przez uczestnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (22)
Główne
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 233 § 1 kpc, co prowadziło do wadliwej oceny materiału dowodowego.
k.c. art. 55³
Kodeks cywilny
Definicja gospodarstwa rolnego, istotna dla przyznania ciągnika rolniczego.
k.c. art. 214 § § 1
Kodeks cywilny
Zasada przyznawania gospodarstwa rolnego temu ze współwłaścicieli, który je prowadzi lub stale w nim pracuje.
k.c. art. 212 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do powiększenia zasądzonej dopłaty o połowę wartości ciągnika rolniczego.
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Roszczenia przewidziane w art. 618 § 1 kpc, które sąd rozpoznający sprawę o zniesienie współwłasności orzeka na wniosek osób uprawnionych.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy wspólnej przez jednego ze współwłaścicieli.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie windykacyjne.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach w sprawach nieprocesowych.
Pomocnicze
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 207 kc poprzez jego nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym przyjęciu, że wnioskodawczyni M. , skoro ubiegała się o posiadanie nieruchomości wspólnej, to nie może domagać się rozliczenia pożytków z tej nieruchomości.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące pozwu, stosowane odpowiednio do wniosku o rozliczenie pożytków.
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot wniosku w razie nieusunięcia braków formalnych.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.p.c. art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie o podział majątku wspólnego.
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o zniesieniu współwłasności do podziału majątku wspólnego.
Rozp. Min. Spr. art. 2 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych w sprawach o podział majątku.
Rozp. Min. Spr. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych w sprawach o podział majątku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawczyni nie prowadzi gospodarstwa rolnego, co wyklucza przyznanie jej ciągnika rolniczego. • Ciągnik rolniczy stanowi integralną część gospodarstwa rolnego prowadzonego przez uczestnika. • Żądanie rozliczenia pożytków nie zostało zgłoszone w sposób formalny i kompletny.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne i zamierza je uprawiać, co uzasadnia przyznanie jej ciągnika. • Wnioskodawczyni domaga się rozliczenia pożytków z nieruchomości wspólnej.
Godne uwagi sformułowania
Niekonsekwencja tego wywodu jest oczywista, skoro to ostatnie założenie nie ma żadnego oparcia w ustalonym uprzednio stanie faktycznym. • Sam fakt nie tylko posiadania, ale własności gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni jest niesporny, co jednak nie pozostaje tożsame z podstawą twierdzenia, że prowadzi ona to gospodarstwo, czy realnie zamierza go prowadzić. • Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc. • Z tych względów, dokonując zmiany postanowienia w części dotyczącej obowiązku wydania „ciągnika” Sąd Okręgowy nie naruszył zakazu reformationis in peius, wobec tego, że było ono integralnie związane z rozstrzygnięciem o przyznaniu prawa własności do tej rzeczy, na skutek podziału majątku wspólnego.
Skład orzekający
Małgorzata Klesyk
przewodniczący
Mariusz Broda
sprawozdawca
Bartosz Pniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów przyznawania składników majątku wspólnego w postaci maszyn rolniczych w sprawach o podział majątku, a także wymogów formalnych zgłaszania żądań rozliczenia pożytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku wspólnego, gdzie jeden ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo rolne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów podziału majątku, w tym kluczowego dla rolnictwa sprzętu, oraz pokazuje, jak ważne jest formalne zgłaszanie żądań w postępowaniu sądowym.
“Kto dostanie ciągnik? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady podziału majątku rolnego i pułapki formalne.”
Dane finansowe
dopłata: 49 956,5 PLN
zwrot pożytków: 1582 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.