II CA 1157/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację strony powodowej (Gmina J.-P.) od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o eksmisję pozwanej A.S., uchylił zaskarżone punkty wyroku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o eksmisję, uznając, że pozwanej przysługuje tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na podstawie dorozumianej umowy najmu. Sąd Okręgowy uznał jednak, że apelacja strony powodowej zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd Rejonowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych i naruszył przepisy dotyczące oceny oświadczeń woli (art. 233 § 1 k.p.c. i art. 65 § 1 i 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy stwierdził, że samo pismo pozwanej z dnia 13 marca 2017 roku, w którym wyraziła zamiar przeniesienia się do lokalu zajmowanego przez rodziców i prośbę o uznanie jej za lokatora z prawami głównych najemców, nie jest wystarczające do uznania, że doszło do dorozumianego nawiązania stosunku najmu. Brak sprzeciwu ze strony gminy nie oznacza automatycznie zgody na zawarcie umowy najmu. Sąd podkreślił, że gmina przez cały czas uznawała za najemcę wyłącznie ojca pozwanej, J.S., do którego kierowała korespondencję dotyczącą czynszu i któremu wypowiedziała umowę najmu. Pozwana była traktowana co najwyżej jako osoba wywodząca swoje uprawnienie od J.S., a nie jako samodzielny najemca. Brak było dowodów na to, że pozwana składała oświadczenia woli o uznaniu się za najemcę, a wpłaty czynszu były dokonywane przez J.S. w jego imieniu. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał, że żądanie eksmisji było uzasadnione, ponieważ pozwanej nie przysługuje tytuł prawny do lokalu. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, aby sąd niższej instancji mógł ocenić, czy pozwanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną, rodzinną oraz dotychczasowy sposób korzystania z lokalu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dorozumianej umowy najmu, oceny oświadczeń woli w kontekście prawa lokalowego oraz obowiązków sądu w sprawach o eksmisję, w tym orzekania o prawie do lokalu socjalnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji lokalu mieszkalnego w budynku szkolnym, będącego własnością gminy, oraz relacji między pierwotnym najemcą a jego córką.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pisemna prośba lokatora o uznanie go za najemcę, w połączeniu z brakiem sprzeciwu właściciela i przyjmowaniem opłat, może stanowić podstawę do uznania dorozumianej umowy najmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama prośba lokatora i brak sprzeciwu właściciela nie są wystarczające do uznania dorozumianej umowy najmu, jeśli właściciel nadal traktuje pierwotnego najemcę jako jedynego najemcę i nie wyraża wprost zgody na zawarcie nowej umowy z inną osobą.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pismo pozwanej z prośbą o uznanie jej za najemcę oraz brak sprzeciwu gminy nie tworzą dorozumianej umowy najmu. Kluczowe jest, że gmina nadal uznawała ojca pozwanej za najemcę, kierowała do niego korespondencję i wypowiedziała mu umowę najmu. Brak było dowodów na wyrażenie przez gminę zgody na zawarcie umowy najmu z pozwaną.
Czy pozwanej, która nie ma tytułu prawnego do lokalu, przysługuje prawo do lokalu socjalnego w przypadku nakazania jej opróżnienia lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd musi orzec o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu lub braku takiego uprawnienia, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną osoby oraz dotychczasowy sposób korzystania z lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że sąd pierwszej instancji zaniechał oceny uprawnienia pozwanej do lokalu socjalnego, co jest obowiązkiem sądu w sprawach o eksmisję. Konieczne jest zbadanie przesłanek z art. 14 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, w tym sytuacji materialnej i rodzinnej pozwanej oraz ewentualnej uciążliwości jej zachowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina J. - P. | organ_państwowy | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. S. | osoba_fizyczna | najemca (wcześniejszy) |
| W. S. | osoba_fizyczna | opiekun prawny pozwanej |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie windykacyjne właściciela o wydanie rzeczy.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 11 § 3 pkt 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Wypowiedzenie umowy najmu z powodu udostępnienia lokalu bez zgody właściciela.
u.o.p.l. art. 14 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Obowiązek sądu orzeczenia o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu lub braku takiego uprawnienia.
u.o.p.l. art. 14 § 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sąd bada z urzędu przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu oraz sytuację materialną i rodzinną.
k.c. art. 65 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Ocena oświadczeń woli, w tym ich wykładnia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego jako podstawa odmowy ochrony prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do uznania dorozumianej umowy najmu lokalu mieszkalnego. • Sąd Rejonowy naruszył przepisy dotyczące oceny oświadczeń woli (art. 65 § 1 i 2 k.c.). • Sąd Rejonowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych (art. 233 § 1 k.p.c.). • Pozwanej nie przysługuje tytuł prawny do lokalu, co uzasadnia żądanie eksmisji (art. 222 § 1 k.c.).
Odrzucone argumenty
Istnienie dorozumianej umowy najmu lokalu mieszkalnego. • Żądanie eksmisji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
nie sposób jest odeprzeć podniesionego w apelacji zarzutu błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. • treść pisma pozwanej z dnia 13 marca 2017 roku (...) jest niewystarczająca dla przyjęcia, by pomiędzy stronami doszło do nawiązania w sposób dorozumiany stosunku najmu. • Z faktu, że strona powodowa nie sprzeciwiła się, jak ujął to Sąd Rejonowy, „zamiarom pozwanej” nie sposób wyprowadzać wniosku, że złożyła ona w sposób dorozumiany pozwanej wolę zawarcia umowy najmu. • Strona powodowa mogła akceptować fakt zamieszkania pozwanej z rodzicami ale sama ta okoliczność nie pozwala na przyjmowanie, że pozwaną traktowała jako najemczynię, nie zaś za domownika. • za najemcę tego lokalu strona powodowa w tym okresie uznawała wyłącznie ojca pozwanej J. S.
Skład orzekający
Jarosław Tyrpa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dorozumianej umowy najmu, oceny oświadczeń woli w kontekście prawa lokalowego oraz obowiązków sądu w sprawach o eksmisję, w tym orzekania o prawie do lokalu socjalnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalu mieszkalnego w budynku szkolnym, będącego własnością gminy, oraz relacji między pierwotnym najemcą a jego córką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nieoczywistej sytuacji prawnej lokalu mieszkalnego związanego ze stosunkiem pracy i późniejszego zamieszkiwania przez członka rodziny, a także interpretacji dorozumianej umowy najmu, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy prośba i milczenie wystarczą do zawarcia umowy najmu? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy dorozumiana zgoda nie działa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.