II CA 1071/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawców na rzecz spółki przesyłowej. Sąd Rejonowy w Szamotułach ustanowił służebność i zasądził od spółki na rzecz wnioskodawców kwotę 104.399 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia. Spółka wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez pominięcie wniosku dowodowego o opinię biegłego z dziedziny gazownictwa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących zasiedzenia służebności i wysokości wynagrodzenia. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ale zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym wynagrodzenia. Sąd Okręgowy uznał, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu nie powinno obejmować rekompensaty za tzw. strefę kontrolowaną, która stanowi obciążenie publicznoprawne, a nie element treści służebności. W związku z tym obniżono zasądzone wynagrodzenie do kwoty 51.368,17 zł. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, zwłaszcza w kontekście stref ochronnych i kontrolowanych gazociągów.
Dotyczy głównie służebności przesyłu gazu i interpretacji przepisów technicznych dotyczących sieci gazowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno obejmować rekompensatę za tzw. strefę kontrolowaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu nie powinno obejmować rekompensaty za strefę kontrolowaną, która stanowi obciążenie publicznoprawne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym strefy ochronne/kontrolne gazociągów stanowią ograniczenia prawa własności wynikające z prawa publicznego, a nie z treści służebności przesyłu. Celem ich wprowadzenia jest zapewnienie bezpieczeństwa eksploatacji, a nie powiększenie majątku przedsiębiorcy przesyłowego. Ewentualne odszkodowanie za takie ograniczenia powinno być dochodzone na podstawie innych przepisów prawa.
Czy przedsiębiorca przesyłowy nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uczestnik postępowania nie udowodnił spełnienia przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zakwestionował początek biegu terminu zasiedzenia, wskazując na niejasności dotyczące dat zajęcia nieruchomości i budowy gazociągu. Podkreślono, że początek biegu terminu zasiedzenia musi być związany z początkiem przesyłu mediów, a nie z samym zamiarem budowy czy okresem budowy. Ponadto, sąd uznał, że władze przedsiębiorstwa przesyłowego miały świadomość braku tytułu prawnego do stałego korzystania z nieruchomości, co podważa dobrą wiarę.
Czy sąd odwoławczy powinien przeprowadzić dodatkowy dowód z opinii biegłego z dziedziny gazownictwa na wniosek uczestnika postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie miał potrzeby powoływania biegłego z dziedziny gazownictwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kwestie związane z zakresem eksploatacji gazociągu i szerokością pasa eksploatacyjnego zostały wystarczająco wyjaśnione na podstawie opinii biegłego geodety oraz dokumentów i twierdzeń samego uczestnika postępowania, w tym jego wewnętrznych norm technicznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) SA z siedzibą w W. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez sąd odwoławczy na podstawie materiału dowodowego zebranego w pierwszej instancji.
k.c. art. 305(1)
Kodeks cywilny
Podstawa ustanowienia służebności przesyłu.
k.c. art. 305(2) § 2
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odniesienie do przepisów dotyczących postępowania przed sądem drugiej instancji.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia służebności gruntowych, stosowany odpowiednio do służebności przesyłu.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia rzeczy ruchomych i nieruchomości, stosowany odpowiednio do służebności gruntowych.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący posiadania rzeczy ruchomej lub prawa, stosowany odpowiednio do służebności gruntowych.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący dobrej wiary.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ciężaru dowodu.
Dz. U. 2013, poz. 640 art. 110 § 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
Przepis dotyczący strefy kontrolowanej, którego zastosowanie w sprawie zostało zakwestionowane.
Dz.U. Nr 80, poz. 717 art. 36
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Potencjalna podstawa dochodzenia odszkodowania za ograniczenia prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie za służebność przesyłu nie powinno obejmować rekompensaty za strefę kontrolowaną. • Brak wystarczających dowodów na zasiedzenie służebności przesyłu przez uczestnika postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez pominięcie wniosku dowodowego o opinię biegłego z dziedziny gazownictwa. • Błędna wykładnia przepisów dotyczących zasiedzenia służebności. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących strefy kontrolowanej przy ustalaniu wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno pozostawać w związku z treścią służebności. • Strefa kontrolowana jest obciążeniem publicznoprawnym, a ewentualnego odszkodowania należy szukać na podstawie innych przepisów prawa.
Skład orzekający
Marcin Miczke
przewodniczący
Małgorzata Radomska-Stęplewska
sędzia
Katarzyna Bryl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, zwłaszcza w kontekście stref ochronnych i kontrolowanych gazociągów."
Ograniczenia: Dotyczy głównie służebności przesyłu gazu i interpretacji przepisów technicznych dotyczących sieci gazowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową – sposobu wyliczania wynagrodzenia i zakresu służebności. Interpretacja przepisów technicznych i ich relacja do prawa cywilnego jest istotna dla prawników.
“Czy wynagrodzenie za gazociąg na Twojej działce powinno uwzględniać "strefę kontrolną"? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za ustanowienie służebności: 51 368,17 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.