II C 419/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka P. W. wniosła pozew przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego (...) w Ł. oraz R. L., domagając się zasądzenia solidarnie 300 000 zł zadośćuczynienia, 40 177,64 zł odszkodowania, renty w wysokości 3 000 zł miesięcznie z tytułu częściowej utraty zdolności do pracy oraz 2 000 zł miesięcznie z tytułu zmniejszenia widoków na przyszłość, a także ustalenia odpowiedzialności pozwanych na przyszłość. Powódka wskazała, że wskutek nieprawidłowego zabiegu chirurgicznego przeprowadzonego 4 grudnia 2012 roku doznała uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, co uniemożliwiło jej kontynuowanie kariery w modelingu i zdobycie kwalifikacji stomatologa. Pozwany szpital wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując swoją legitymację bierną i roszczenia co do zasady i wysokości. Pozwany R. L. również wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty braku legitymacji biernej, nieudowodnienia zawinionego uchybienia, przedawnienia, nieudowodnienia szkody oraz powołując się na miarkowanie obowiązku odszkodowawczego. Sąd uznał, że podczas zabiegu z 4 grudnia 2012 roku doszło do błędu polegającego na pobraniu ścięgna wraz z nerwem pośrodkowym. Sąd oddalił powództwo przeciwko R. L. na podstawie art. 120 § 1 k.p., uznając, że pracodawca ponosi wyłączną odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pracownika przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Odpowiedzialność szpitala została ustalona na podstawie art. 430 kc, gdyż błąd został popełniony przez personel medyczny podlegający kierownictwu szpitala, z winy nieumyślnej. Sąd zasądził 60 000 zł zadośćuczynienia, uwzględniając trwały uszczerbek na zdrowiu, cierpienia psychiczne, utratę szans na rozwój zawodowy (zawód stomatologa) oraz psychologiczne następstwa oszpecenia. Zasądzono również 6 495 zł odszkodowania tytułem kosztów rehabilitacji, leków, badań i ortezy. Żądania renty i ustalenia odpowiedzialności na przyszłość zostały oddalone z powodu braku udowodnienia przesłanek. O kosztach procesu orzeczono proporcjonalnie do stopnia uwzględnienia powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności szpitala za błąd medyczny popełniony przez personel, wyłączna odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika, ocena krzywdy niemajątkowej w sprawach o błędy medyczne, znaczenie świadomej zgody pacjenta.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym przepisów o odpowiedzialności pracodawcy i prawach pacjenta.
Zagadnienia prawne (6)
Czy pracownik, który przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych wyrządził szkodę osobie trzeciej z winy nieumyślnej, ponosi wobec niej odpowiedzialność cywilną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie ponosi wobec niej odpowiedzialności cywilnej. Zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca na podstawie art. 120 § 1 k.p.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 120 § 1 k.p., który ustanawia wyłączną legitymację bierną zakładu pracy wobec poszkodowanej osoby trzeciej, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego III CZP 5/76.
Czy szpital ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez personel medyczny w wyniku błędu medycznego popełnionego z winy nieumyślnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, szpital ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 430 kc.
Uzasadnienie
Błąd został popełniony przez personel medyczny zatrudniony na podstawie umowy o pracę, podlegający kierownictwu szpitala, podczas wykonywania obowiązków pracowniczych. Przerwanie nerwu pośrodkowego nie jest normalnym następstwem pobrania ścięgna, co świadczy o braku należytej staranności.
Czy brak świadomej zgody pacjenta na zabieg i związane z nim ryzyko może stanowić podstawę do przyznania zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak świadomej zgody na zabieg i związane z nim ryzyko niepożądanych następstw wypełnia znamiona czynu opisanego w art. 157 kk i może stanowić samoistną podstawę do przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta.
Uzasadnienie
Pobranie ścięgna do przeszczepu bez świadomej zgody pacjentki lub jej opiekuna prawnego stanowi poważne naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o prawach pacjenta.
Jak należy ocenić rozmiar krzywdy niemajątkowej w przypadku błędu medycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena rozmiaru krzywdy nie może opierać się wyłącznie na procentowym uszczerbku na zdrowiu, ale musi uwzględniać indywidualne okoliczności, takie jak wiek poszkodowanego, wpływ na plany zawodowe i psychiczne cierpienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że człowiek nie składa się z procentów, a ta sama dysfunkcja może mieć różne rozmiary dla różnych osób. W tym przypadku istotne były: młody wiek powódki, utrata szans na karierę stomatologiczną, cierpienia psychiczne oraz oszpecenie.
Czy można zasądzić rentę z tytułu utraty zdolności do pracy lub zmniejszenia widoków na przyszłość w przypadku, gdy możliwość wykonywania wymarzonego zawodu była przyszła i niepewna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie renty zostało oddalone, ponieważ możliwość podjęcia pracy w zawodzie stomatologa była zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a powódka nie udowodniła niezdolności do pracy w innym zawodzie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podjęcie pracy w zawodzie stomatologa było uzależnione od spełnienia wielu warunków, a ocena ex post prawdopodobieństwa ich spełnienia jest niemożliwa. Niemożność wykonywania zawodu stomatologa została uwzględniona jako pozbawienie szansy rozwoju zawodowego, a nie utrata zdolności do pracy zarobkowej.
Czy można ustalić odpowiedzialność na przyszłość za skutki zdarzenia medycznego, jeśli nie udowodniono możliwości wystąpienia dalszych następstw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość jest niezasadne wobec nieudowodnienia przesłanki istnienia interesu prawnego wymaganego przez art. 189 kpc.
Uzasadnienie
Z opinii biegłych nie wynika, aby mogły zaistnieć jakiekolwiek inne, oddalone w czasie następstwa przedmiotowego zdarzenia, w szczególności w postaci pogorszenia stanu zdrowia powódki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego (...) w Ł. - (...) Szpitala (...) | instytucja | pozwany |
| R. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (...) Szpital (...) w Ł. | instytucja | interwenient uboczny |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności szpitala za błąd medyczny popełniony przez personel.
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa żądania odszkodowania za poniesione koszty leczenia i rehabilitacji.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa żądania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.p. art. 120 § § 1
Kodeks pracy
Wyłączna odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika osobie trzeciej.
Pomocnicze
k.c. art. 519
Kodeks cywilny
Reguluje przejęcie długu.
k.c. art. 522
Kodeks cywilny
Forma oświadczenia wierzyciela o zgodzie na przejęcie długu.
u.p.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Podstawa do przyznania zadośćuczynienia w przypadku naruszenia praw pacjenta.
u.p.p. art. 2
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Prawo pacjenta do rzetelnej informacji.
u.p.p. art. 9 § ust. 2
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Obowiązek uzyskania zgody na zabieg.
u.p.p. art. 16
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Obowiązek uzyskania świadomej zgody na zabieg.
k.k. art. 157
Kodeks karny
Ciężki uszczerbek na zdrowiu.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka istnienia interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zasądzenia kwoty według swojej oceny, gdy precyzyjne udowodnienie jest niemożliwe.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zwrot kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub proporcjonalnego rozliczenia kosztów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozstrzyganie o nieuiszczonych kosztach sądowych.
u.dz.l. art. 66
Ustawa o działalności leczniczej
Przekształcenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szpital ponosi odpowiedzialność za błąd medyczny popełniony przez personel z winy nieumyślnej (art. 430 kc). • Uszkodzenie nerwu pośrodkowego podczas zabiegu było wynikiem błędu medycznego, a nie normalnego ryzyka. • Brak świadomej zgody pacjentki na zabieg i związane z nim ryzyko stanowi podstawę do przyznania zadośćuczynienia. • Krzywda powinna być oceniana indywidualnie, uwzględniając wiek, plany zawodowe i cierpienia psychiczne. • Koszty rehabilitacji, leków i ortezy stanowią udowodnione odszkodowanie.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji procesowej biernej po stronie szpitala. • Brak legitymacji procesowej biernej po stronie R. L. (argument uwzględniony). • Przedawnienie roszczenia. • Nieudowodnienie szkody i jej rozmiarów. • Żądanie renty z tytułu utraty zdolności do pracy lub zmniejszenia widoków na przyszłość (argument oddalony). • Żądanie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość (argument oddalony).
Godne uwagi sformułowania
Człowiek nie składa się z procentów, którym można przypisać określoną z góry wartość w pieniądzu. • Słowo lekarza nie jest wystarczającym dowodem dopełnienia obowiązku informacyjnego zwłaszcza, że pozwany miał osobisty interes w przedstawieniu całej sytuacji w jak najkorzystniejszym dla siebie świetle. • Zaproponowane powódce zadośćuczynienie, poprzez swoją rażąco niską wysokość, mogło jedynie wywołać efekt odwrotny od zamierzonego, pogłębiając poczucie pokrzywdzenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności szpitala za błąd medyczny popełniony przez personel, wyłączna odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika, ocena krzywdy niemajątkowej w sprawach o błędy medyczne, znaczenie świadomej zgody pacjenta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym przepisów o odpowiedzialności pracodawcy i prawach pacjenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy błędu medycznego z poważnymi konsekwencjami dla młodego człowieka, w tym utratą szans na karierę zawodową. Pokazuje, jak ważne jest prawo pacjenta do informacji i świadomej zgody.
“Błąd chirurga przekreślił marzenia o karierze. Sąd przyznał pacjentce 60 tys. zł zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 300 000 PLN
zadośćuczynienie: 60 000 PLN
odszkodowanie: 6495 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.