II C 139/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuGmina Miejska P. wniosła pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie (...) o zasądzenie kwoty 635 926,55 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Roszczenie obejmowało wypłacone przez poprzednika prawnego powoda, SP ZOZ w P., zaległe wynagrodzenia dla 51 byłych pracowników ZOZ za pracę w godzinach nadliczbowych w latach 1996-1997, a także odprowadzone od tych wypłat składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy. Dodatkowo, powód domagał się skapitalizowanych odsetek ustawowych od tych kwot za okres trzech lat poprzedzających wytoczenie powództwa. Pozwany Skarb Państwa zakwestionował żądanie co do zasady i wysokości, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd, opierając się na wcześniejszym wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który ustalił odpowiedzialność Skarbu Państwa za zobowiązania ZOZ w P. do 31 listopada 1998 r., uznał roszczenie Gminy za uzasadnione. Podkreślono, że zgodnie z art. 231 § 1 i 2 Kodeksu pracy, w przypadku przejścia zakładu pracy, nowy pracodawca odpowiada solidarnie za zobowiązania powstałe przed przejściem. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 kwietnia 2005 r. (SK 7/03) potwierdził niezgodność przepisów pomijających współodpowiedzialność Skarbu Państwa z Konstytucją, co uzasadniało przyjęcie, że Skarb Państwa ponosi definitywnie ciężar świadczeń pracowniczych powstałych do 31 grudnia 1998 r. Sąd odrzucił zarzut przedawnienia, wskazując, że roszczenia pracownicze powstały dopiero po publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 maja 1999 r. (20 maja 1999 r.), a ich bieg został przerwany przez wnioski o próbę ugodową składane w latach 2008-2012, co zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 kc i art. 124 § 1 kc powodowało rozpoczęcie biegu nowego, dziesięcioletniego terminu przedawnienia. Sąd skorygował jedynie kwotę skapitalizowanych odsetek, zasądzając je za okres od 28 listopada 2011 r. do 27 listopada 2014 r. i obciążył pozwanego całością kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania SP ZOZ, przerwanie biegu przedawnienia przez wnioski o próbę ugodową, powstanie roszczeń pracowniczych po publikacji wyroku TK.
Dotyczy specyficznego okresu transformacji systemu ochrony zdrowia i odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania jednostek budżetowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania SP ZOZ powstałe przed jego przekształceniem, w tym zaległe wynagrodzenia pracownicze i związane z nimi składki oraz podatki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania SP ZOZ powstałe do 31 listopada 1998 r., na podstawie przepisów Kodeksu pracy oraz ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną, a także orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku SO w Łodzi z 2001 r. i wyroku TK z 2005 r., wskazując na solidarną odpowiedzialność SP ZOZ i Skarbu Państwa (in solidum) oraz na art. 80 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, który stanowi, że Skarb Państwa ponosi definitywnie ciężar świadczeń pracowniczych powstałych do 31.12.1998 r.
Czy roszczenie o zwrot wypłaconych zaległych wynagrodzeń pracowniczych i składek jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wnioski o próbę ugodową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenia pracownicze powstały dopiero po publikacji wyroku TK z 17.05.1999 r. (20.05.1999 r.), a termin przedawnienia (3 lata dla należności głównych, 10 lat dla odsetek) nie upłynął do momentu wytoczenia powództwa. Wnioski o próbę ugodową składane w latach 2008-2012 przerwały bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 kc, powodując rozpoczęcie biegu nowego, dziesięcioletniego terminu.
Czy odsetki ustawowe od skapitalizowanych należności powinny być naliczane do dnia wniesienia pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale z uwzględnieniem, aby nie doszło do dwukrotnego naliczenia odsetek za ten sam dzień.
Uzasadnienie
Sąd uznał żądanie zasądzenia odsetek ustawowych od skapitalizowanych należności za uzasadnione na podstawie art. 481 kc w zw. z art. 455 kc, jednak skorygował okres kapitalizacji, aby uniknąć podwójnego naliczenia odsetek za dzień wniesienia pozwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska P. | instytucja | powód |
| Skarb Państwa – Wojewoda (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 23¹ § § 1 i 2
Kodeks pracy
W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, a za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed przejściem, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie.
Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 80 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Zobowiązaniami Skarbu Państwa, powstałymi do dnia 31 grudnia 1998 r., są zobowiązania finansowe państwowych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych, przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosi dziesięć lat, a dla roszczeń okresowych – trzy lata.
k.c. art. 123 § § 1 punkt 1
Kodeks cywilny
Każda czynność przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia albo ustalenia albo zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia przerywa bieg przedawnienia.
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
Po przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie mogą być dochodzone tylko wtedy, gdy wierzyciel żąda ich od oznaczonej kwoty.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu stanowiła podstawę do ustalenia opłaty od pozwu, sąd obciąży strony kosztami w takim stosunku, w jakim poniosły straty.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem trzech lat.
Pomocnicze
k.c. art. 40 § § 1
Kodeks cywilny
Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania państwowych osób prawnych, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej.
k.c. art. 376 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia zwrotnego podmiotu, który zaspokoił wierzycieli Skarbu Państwa.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania SP ZOZ powstałe do 31.11.1998 r. • Roszczenie nie jest przedawnione z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia przez wnioski o próbę ugodową. • Zobowiązania pracownicze powstały po publikacji wyroku TK z 17.05.1999 r., co rozpoczęło bieg 3-letniego terminu przedawnienia. • Wypłacone przez SP ZOZ zaległe wynagrodzenia, składki i zaliczki na podatek podlegają zwrotowi od Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. • Przedawnienie roszczeń wynikających z czynów niedozwolonych (nieadekwatne do stanu faktycznego). • Brak przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa (nieadekwatne do stanu faktycznego). • Zarzut przedawnienia części roszczeń przed zawarciem ugód.
Godne uwagi sformułowania
zasada odpowiedzialności Skarbu Państwa – Wojewody (...) za zobowiązania Zakładu Opieki Zdrowotnej w P. powstałe do 31 listopada 1998r. została rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z 29 marca 2001r. • za dawne zobowiązania pracownicze publicznego zakładu opieki zdrowotnej prowadzonego w formie jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa ponosił odpowiedzialność zarówno nowy pracodawca, tzn. samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, jak i Skarb Państwa. • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje powstania stanu niezgodności normy z Konstytucją lub aktem prawnym niższego rzędu, a jedynie stwierdza ten stan. • tylko w takim sensie nie ma ono mocy retroaktywnej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania SP ZOZ, przerwanie biegu przedawnienia przez wnioski o próbę ugodową, powstanie roszczeń pracowniczych po publikacji wyroku TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu transformacji systemu ochrony zdrowia i odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania jednostek budżetowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii odpowiedzialności Skarbu Państwa za dawne zobowiązania publicznych placówek medycznych, co ma znaczenie praktyczne dla jednostek samorządu terytorialnego i byłych pracowników.
“Skarb Państwa musi zapłacić ponad 600 tys. zł za zaległe pensje pracowników ZOZ – kluczowe orzeczenie o odpowiedzialności publicznej.”
Dane finansowe
WPS: 635 926,55 PLN
należności pracownicze: 298 648,51 PLN
składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne: 116 703,31 PLN
zaliczki na podatek dochodowy: 42 032,1 PLN
odsetki ustawowe: 178 379,73 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.