II AKA 393/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego Ł. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt II K 113/16. Sąd Okręgowy uznał oskarżonego za winnego przywłaszczenia koparko-ładowarki i samochodu ciężarowego o łącznej wartości ponad 265 tys. zł, kwalifikując czyn z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 12 k.k. Wykonanie orzeczonej kary roku pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 2 lata. Ponadto, zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zwrot pojazdów lub zapłatę ich równowartości. Apelacja obrońcy podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny nie podzielił większości zarzutów, uznając ustalenia Sądu Okręgowego co do winy i zamiaru oskarżonego za prawidłowe. W szczególności odrzucono argumentację dotyczącą nieskuteczności doręczeń pism o rozwiązaniu umów oraz kwestii powierzenia koparko-ładowarki. Jedynie zarzut naruszenia art. 415 § 1 k.p.k. został uznany za zasadny. Sąd Apelacyjny stwierdził, że postępowanie cywilne dotyczące roszczenia pokrzywdzonego jest w toku, co zgodnie z art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. stanowi przeszkodę do orzekania obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uchylając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III dotyczące obowiązku naprawienia szkody, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy. Orzeczono również o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 415 § 1 k.p.k. w kontekście równoległych postępowań karnych i cywilnych dotyczących naprawienia szkody.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie roszczenie jest przedmiotem innego postępowania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie art. 415 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania, stanowi podstawę do zmiany wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie art. 415 § 1 k.p.k. stanowi podstawę do uchylenia rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro postępowanie cywilne dotyczące roszczenia pokrzywdzonego jest w toku, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym jest sprzeczne z dyspozycją art. 415 § 1 k.p.k. Klauzula antykumulacyjna ma na celu uniknięcie podwójnego tytułu egzekucyjnego dla tego samego roszczenia.
Czy odmowa zwrotu powierzonego mienia, mimo trwających negocjacji i deklaracji spłaty, świadczy o zamiarze przywłaszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa zwrotu cudzej rzeczy, połączona z deklaracjami spłaty, które nie były akceptowane przez wierzyciela, może świadczyć o zamiarze przywłaszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że postawa oskarżonego, który konsekwentnie odmawiał zwrotu pojazdów, mimo świadomości rozwiązania umów i żądania zwrotu, świadczyła o zamiarze przywłaszczenia. Podkreślono, że jego deklaracje spłaty były jednostronne i miały na celu jedynie wydłużenie czasu.
Czy doręczenie zastępcze korespondencji dotyczącej rozwiązania umów jest skuteczne, jeśli oskarżony nie odbierał przesyłek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strony umowy zaakceptowały zasady doręczenia zastępczego, a oskarżony świadomie unikał odbioru korespondencji, doręczenie zastępcze jest skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że oskarżony zaakceptował w umowach zasady doręczenia zastępczego, w tym skutki braku odbioru awizowanej przesyłki. Dlatego zarzuty dotyczące nieprawidłowości doręczeń na gruncie prawa cywilnego uznał za bezzasadne.
Czy koparko-ładowarka, która została nabyta przez oskarżonego za środki z pożyczki, a następnie przewłaszczona na zabezpieczenie i przejęta przez pożyczkodawcę, może być uznana za rzecz powierzoną w rozumieniu art. 284 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli własność rzeczy czasowo powróciła do oskarżonego, fakt jej pierwotnego powierzenia i możliwość jej przejęcia przez pożyczkodawcę na mocy umowy pozwala na kwalifikację czynu z art. 284 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że złożony stosunek zobowiązaniowy, obejmujący pożyczkę, przewłaszczenie na zabezpieczenie i zastaw rejestrowy, prowadził do sytuacji, w której koparko-ładowarka została oskarżonemu powierzona z zastrzeżeniem obowiązku zwrotu w określonych okolicznościach. Fakt późniejszego powrotu własności do oskarżonego był rozwiązaniem czasowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy obowiązku naprawienia szkody i przesłanek orzekania
Pomocnicze
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
dotyczy stosowania przepisów w czasie
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
dotyczy okresu próby przy warunkowym zawieszeniu kary
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
dotyczy obowiązku naprawienia szkody
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
dotyczy względnych podstaw odwoławczych - naruszenie przepisów postępowania
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
dotyczy względnych podstaw odwoławczych - błąd w ustaleniach faktycznych
k.p.k. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy podjęcia na nowo postępowania przygotowawczego
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy umorzenia postępowania
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
dotyczy braku skargi uprawnionego oskarżyciela
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy granic rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy
k.p.k. art. 463 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania
k.p.k. art. 465 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania
k.c. art. 104
Kodeks cywilny
dotyczy jednostronnych czynności prawnych dokonanych w cudzym imieniu bez umocowania
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
dotyczy kosztów postępowania odwoławczego
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
dotyczy kosztów postępowania
k.p.k. art. 626 § § 1
Kodeks postępowania karnego
dotyczy kosztów postępowania
u.o.p.k. art. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 415 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, gdy roszczenie jest przedmiotem innego postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 327 § 1 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k.) poprzez podjęcie na nowo postępowania przygotowawczego. • Błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia, poprzez błędne przyjęcie zamiaru zatrzymania pojazdów i daty przywłaszczenia. • Nieskuteczność doręczeń pism o rozwiązaniu umów. • Koparko-ładowarka nie była rzeczą powierzoną oskarżonemu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów i argumentów zawartych w tym środku odwoławczym, co sprawiło, że nie uwzględniono innych wniosków apelacyjnych. • Całkowicie bezpodstawny okazał się zarzut opisany w punkcie 1 apelacji, związany z rzekomym naruszeniem - na etapie postępowania przygotowawczego - dyspozycji art. 327 §1 kpk. • W tej sytuacji Sąd I instancji nie był uprawniony (a tym bardziej zobowiązany) do umorzenia niniejszego postępowania w oparciu o art. 414 §1 kpk, gdyż nie ziściła się przesłanka z art. 17 §1 pkt 9 kpk (brak skargi uprawnionego oskarżyciela). • Jako trafny Sąd Apelacyjny uznał jedynie zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy dyspozycji art. 415 §1 kpk, co skutkowało - w konsekwencji - niezasadnym zobowiązaniem oskarżonego do naprawienia szkody w trybie art. 46 §1 kk (punkt III zaskarżonego wyroku).
Skład orzekający
Wojciech Andruszkiewicz
przewodniczący
Sławomir Steinborn
sędzia
Rafał Ryś
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 § 1 k.p.k. w kontekście równoległych postępowań karnych i cywilnych dotyczących naprawienia szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie roszczenie jest przedmiotem innego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między postępowaniem karnym a cywilnym w kwestii naprawienia szkody, a także jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji.
“Sąd Apelacyjny uchyla obowiązek naprawienia szkody w sprawie karnej z powodu toczącego się postępowania cywilnego.”
Dane finansowe
WPS: 265 680 PLN
naprawienie_szkody: 209 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.