II AKA 359/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę wnioskodawcy K. K. o zadośćuczynienie i odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. Sąd Okręgowy we Wrocławiu pierwotnie zasądził symboliczne kwoty 100 zł tytułem odszkodowania i 100 zł tytułem zadośćuczynienia. Zarówno wnioskodawca, jak i prokurator wnieśli apelacje. Apelacja prokuratora była zasadna i dotyczyła zarzutu przedawnienia roszczenia, zgodnie z art. 555 k.p.k., który stanowi, że roszczenia te przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia zatrzymanego. Sąd Apelacyjny uznał, że zatrzymanie miało miejsce od 20 do 21 lipca 2021 r., a wniosek o odszkodowanie złożono 15 marca 2024 r., co nastąpiło po upływie ponad roku i ośmiu miesięcy od daty zwolnienia, czyli po terminie przedawnienia. Sąd podkreślił, że roczny termin przedawnienia jest zgodny z Konstytucją i nie wygasza roszczenia, ale pozwala dłużnikowi uchylić się od jego zaspokojenia. Wnioskodawca i jego pełnomocniczka nie wykazali żadnych szczególnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, zwłaszcza że wnioskodawca korzystał z pomocy prawnej. W związku z tym, Sąd Apelacyjny oddalił wniosek w całości, uznał za bezprzedmiotowe rozpoznawanie zarzutów dotyczących wysokości zasądzonych kwot i odmówił przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie oraz zasady stosowania art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia roszczeń wynikających z zatrzymania, z uwzględnieniem braku wykazania przez wnioskodawcę usprawiedliwiających opóźnienie okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie to przedawnia się po upływie roku od daty zwolnienia zatrzymanego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na art. 555 k.p.k., który wprost stanowi o rocznym terminie przedawnienia, liczonym od daty zwolnienia. Podkreślono, że jest to termin cywilnoprawny, a jego upływ pozwala dłużnikowi uchylić się od zaspokojenia roszczenia, chyba że zrzeka się tego prawa.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez prokuratora w sprawie o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Samo podniesienie zarzutu przedawnienia nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Strona domagająca się odszkodowania musiałaby wykazać wyjątkowe okoliczności uniemożliwiające dochodzenie roszczenia w terminie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ciężar wykazania sprzeczności podniesienia zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego spoczywa na stronie powołującej się na art. 5 k.c. Brak wiedzy o roszczeniu czy brak pouczenia nie są wystarczającymi usprawiedliwieniami dla opóźnienia, zwłaszcza przy korzystaniu z pomocy prawnej.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta stała się bezprzedmiotowa w związku z oddaleniem wniosku z powodu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro roszczenie podlega oddaleniu w całości z powodu przedawnienia, rozpoznawanie zarzutów dotyczących wysokości zasądzonego odszkodowania i zadośćuczynienia jest zbędne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Prokuratura (...) we W. | organ_państwowy | prokurator |
| Komendant (...) Policji we W. | organ_państwowy | przedstawiciel Skarbu Państwa |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje osobie, w wypadku jej niewątpliwie niesłusznego zatrzymania.
k.p.k. art. 555
Kodeks postępowania karnego
Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § § 1
Kodeks cywilny
Zasadą jest, że roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego stanu faktycznego wywodzi skutki prawne.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w razie wątpliwości sąd odwoławczy może rozszerzyć zakres rozpoznania na inne kwestie.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy może zmienić lub uchylić zaskarżone orzeczenie, nawet gdyby nie było to objęte zaskarżeniem, jeżeli wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości lub społeczny.
k.p.k. art. 554 § § 4
Kodeks postępowania karnego
W razie nieuwzględnienia wniosku o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, orzeka się o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie uległo przedawnieniu zgodnie z art. 555 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Argumenty pełnomocniczki wnioskodawcy dotyczące niezasadności zatrzymania, błędów w ustaleniach faktycznych oraz nieadekwatnej wysokości zasądzonego odszkodowania i zadośćuczynienia (stały się bezprzedmiotowe z powodu przedawnienia).
Godne uwagi sformułowania
przedawnienie roszczenia • niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie • roczny termin przedawnienia • uchylić się od jego zaspokojenia • zasady współżycia społecznego • nie wykazali żadnych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie
Skład orzekający
Cezariusz Baćkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Agata Regulska
sędzia
Andrzej Szliwa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie oraz zasady stosowania art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia roszczeń wynikających z zatrzymania, z uwzględnieniem braku wykazania przez wnioskodawcę usprawiedliwiających opóźnienie okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń wobec Skarbu Państwa za niesłuszne zatrzymanie, co ma praktyczne znaczenie dla obywateli i prawników. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów procesowych.
“Czy można dochodzić odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie po latach? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy roszczenie się przedawnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.