II AKa 343/25Odmowa dodatku mieszkaniowego kryterium dochodowe 32
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał apelację obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu, który stwierdził, że R.A. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne dotyczące współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. Sąd Okręgowy orzekł wobec R.A. utratę prawa wybieralności oraz zakaz pełnienia funkcji publicznych na okres 3 lat, zwalniając go jednocześnie od kosztów postępowania. Obrońca zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, kwestionując wiarygodność zeznań świadka G.F. oraz moment zmaterializowania się współpracy, argumentując, że informacje przekazane przez R.A. nie miały znaczenia operacyjnego, a celem było uwolnienie się od nękania. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za prawidłowe. Podkreślono, że ustawa lustracyjna nie ocenia szkodliwości współpracy, lecz prawdziwość oświadczenia. Sąd odwoławczy uznał, że współpraca R.A. zmaterializowała się z chwilą przekazania sprawozdania z pobytu w USA, niezależnie od jego motywacji (np. chęci uzyskania paszportu czy uniknięcia nękania) lub wartości operacyjnej informacji. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na niekonsekwencję wyjaśnień lustrowanego i brak obiektywnych dowodów na nękanie. Utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie, a R.A. został zwolniony od wydatków postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia współpracy z organami bezpieczeństwa PRL w kontekście ustawy lustracyjnej, znaczenie motywacji lustrowanego, charakter czynności operacyjnych oraz ocena prawdziwości oświadczeń lustracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą lustracyjną i okresem PRL.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekazanie informacji organom bezpieczeństwa państwa, nawet jeśli nie miały one znaczenia operacyjnego lub zostały wymuszone, stanowi współpracę w rozumieniu ustawy lustracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekazanie informacji organom bezpieczeństwa państwa, niezależnie od ich wartości operacyjnej czy motywacji lustrowanego (np. chęć uzyskania paszportu, uniknięcie nękania), stanowi współpracę w rozumieniu ustawy lustracyjnej, jeśli było świadomym działaniem.
Uzasadnienie
Ustawa lustracyjna ma na celu zapewnienie obsady funkcji publicznych przez osoby dające gwarancje uczciwości, a nie karanie za współpracę. Związek między pomocą organom władzy komunistycznej a łamaniem praw człowieka uzasadnia wymóg ujawnienia takiej współpracy. Zmaterializowanie się współpracy następuje z chwilą podjęcia konkretnej aktywności, jak przekazanie sprawozdania, co stanowi świadectwo lojalności i realizacji zadania.
Czy groźba odmowy wydania paszportu lub utraty pracy przez funkcjonariusza służby bezpieczeństwa, w realiach lat 70-tych, uzasadnia twierdzenie o wymuszeniu współpracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama groźba lub obawa odmowy wydania paszportu, choć mogła stanowić motywację do współpracy, nie wyłącza faktu świadomej współpracy. Brak obiektywnych dowodów na nękanie lub szantaż, a także racjonalne decyzje lustrowanego, wskazują na dobrowolność działania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w realiach PRL odmowa wydania paszportu była obiektywnie możliwa, a funkcjonariusz nie musiał formułować bezpośredniej groźby. R.A., jako osoba wykształcona, podejmował świadome decyzje. Brak dowodów na szantaż czy groźby, a także niewielka liczba spotkań, podważały argument o nękaniu. Kluczowa jest ocena prawdziwości oświadczenia lustracyjnego, a nie stopień szkodliwości współpracy.
Czy przekazanie informacji zawierających dane osobowe osób odwiedzających Polskę przez lustrowanego funkcjonariuszowi kontrwywiadu stanowiło czynność operacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekazanie takich informacji miało charakter czynności operacyjnej, ponieważ stanowiło gromadzenie informacji w sposób pozaprocesowy, co jest typowe dla działalności służb specjalnych.
Uzasadnienie
Informacje zawarte w sprawozdaniu, w tym dane osobowe, miały charakter pozaprocesowy i mogły być wykorzystane przez organy bezpieczeństwa do budowania sieci informatorów. Nawet jeśli informacje okazały się nieprzydatne, ich charakter i sposób pozyskania były operacyjne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. A. | osoba_fizyczna | lustrowany |
Przepisy (10)
Główne
ustawa lustracyjna art. 3a
Ustawa lustracyjna
Definicja współpracy z organami bezpieczeństwa państwa.
ustawa lustracyjna art. 2
Ustawa lustracyjna
Definicja organów bezpieczeństwa państwa.
ustawa lustracyjna art. 21a § 2a
Ustawa lustracyjna
Orzeczenie o utracie prawa wybieralności.
ustawa lustracyjna art. 21a § 2b
Ustawa lustracyjna
Orzeczenie o zakazie pełnienia funkcji publicznych.
Pomocnicze
ustawa lustracyjna art. 4
Ustawa lustracyjna
Definicja funkcji publicznych.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obiektywne badanie okoliczności.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Badanie okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Kompletność materiału dowodowego.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrzymanie w mocy orzeczenia Sądu Okręgowego stwierdzającego niezgodność oświadczenia lustracyjnego z prawdą. • Potwierdzenie, że przekazanie sprawozdania z pobytu w USA stanowiło współpracę z organami bezpieczeństwa PRL. • Odrzucenie argumentów apelacji dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów. • Zwolnienie lustrowanego od wydatków postępowania odwoławczego z uwagi na zasadę słuszności.
Odrzucone argumenty
Obraza art. 7 k.p.k. przez obdarzenie wiarygodnością zeznań świadka G.F. w zakresie, w którym zaprzeczył kierowaniu gróźb. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że współpraca zmaterializowała się z chwilą przekazania sprawozdania, mimo braku znaczenia operacyjnego informacji i celu uwolnienia się od nękania. • Argumentacja obrońcy o automatyzmie przypisania R.A. działania jako tajnego współpracownika. • Argumentacja o wymuszeniu współpracy groźbą odpowiedzialności karnej za niezachowanie tajemnicy kontaktów. • Argumentacja, że nie doszło do zmaterializowania się współpracy, gdyż R.A. odmówił rozpracowania wskazanych osób. • Argumentacja, że sprawozdanie z pobytu w USA nie należało do kategorii udziału w operacyjnym zdobywaniu informacji.
Godne uwagi sformułowania
niezależnie od tego, czy taka groźba została faktycznie wyrażona, czy też była jedynie domniemaniem samego lustrowanego, jest to okoliczność, która może co najwyżej tłumaczyć motywację R. A. , lecz nie wyłącza ona samego faktu współpracy w rozumieniu przepisów ustawy lustracyjnej • obowiązek ujawnienia współpracy z organami bezpieczeństwa państwa nie powinien być uzależniony od stopnia szkodliwości działań podjętych przez lustrowanego • ustawa lustracyjna nie „karze” nikogo za współpracę z organami bezpieczeństwa państwa komunistycznego, ale zawiera sankcje wyłącznie z tytułu niezgodnego z prawdą oświadczenia w przedmiocie takiej współpracy • nie mieliśmy zatem do czynienia ze zmanipulowaniem młodego, nieświadomego realiów człowieka, przez doświadczonego funkcjonariusza organu państwa, lecz ze świadomymi, podejmowanymi z określonych pobudek, decyzjami R. A. • niniejsze postępowanie nie ma na celu osądu R. A. za podjętą i zrealizowaną przez niego współpracę, ale zbadanie, czy lustrowany miał podstawy do złożenia określonej treści oświadczenia lustracyjnego • nie ma podstaw do uznania, że sprawozdanie sporządzone i przekazane oficerowi kontrwywiadu przez R. A. nie było czynnością operacyjną
Skład orzekający
Krzysztof Ciemnoczołowski
przewodniczący-sprawozdawca
Rafał Ryś
sędzia
Joanna Mielec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia współpracy z organami bezpieczeństwa PRL w kontekście ustawy lustracyjnej, znaczenie motywacji lustrowanego, charakter czynności operacyjnych oraz ocena prawdziwości oświadczeń lustracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą lustracyjną i okresem PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy lustracji i współpracy z organami bezpieczeństwa PRL, co jest tematem budzącym historyczne i społeczne emocje. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie współpracy i oświadczeń lustracyjnych.
“Czy chęć wyjazdu na staż do USA usprawiedliwiała współpracę z PRL-owskim kontrwywiadem? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
administracja_publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.