Orzeczenie · 2023-07-12

II AKA 329/21

Sąd
Sąd Apelacyjny w Szczecinie
Data
2023-07-12
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokaapelacyjny
zabójstwokanibalizmznieważenie zwłokproces karnyapelacjasąd apelacyjnydowodywiarygodność świadkabrak zwłok

Sprawa dotyczyła oskarżenia R. M. i innych o zabójstwo, znieważenie zwłok oraz posiadanie broni. Sąd Okręgowy w Szczecinie wydał wyrok skazujący R. M. na 25 lat pozbawienia wolności za kierowanie zabójstwem i znieważenie zwłok, a także orzekł przepadek broni. Postępowanie w części dotyczącej posiadania broni oraz znieważenia zwłok wobec pozostałych oskarżonych zostało umorzone. Od wyroku apelacje wnieśli prokurator oraz obrońcy wszystkich oskarżonych. Prokurator zarzucił obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub orzeczenia kary dożywotniego pozbawienia wolności wobec R. M. Obrońcy kwestionowali wiarygodność kluczowego świadka R. O., podnosili błędy w ustaleniach faktycznych, w tym brak odnalezienia zwłok i ustalenia tożsamości ofiary, a także zarzucali naruszenie przepisów postępowania. Sąd Apelacyjny, po analizie wniesionych środków odwoławczych, uznał je za bezzasadne. Podkreślono, że sprawa była niezwykle trudna ze względu na upływ czasu od zdarzenia i brak odnalezienia zwłok, jednakże skazanie za zabójstwo bez odnalezienia ciała jest możliwe przy odpowiednim materiale dowodowym. Sąd Apelacyjny stwierdził, że wyjaśnienia R. O. znalazły potwierdzenie w innych dowodach, a zarzuty obrońców miały charakter polemiczny i nie wykazały rzeczywistych uchybień procesowych ani błędów w ustaleniach faktycznych. Wyrok Sądu Okręgowego został utrzymany w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądu odwoławczego w kwestii dopuszczalności skazania za zabójstwo bez odnalezienia zwłok oraz oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego z problemami psychicznymi.

Ograniczenia stosowania

Sprawa ma charakter wyjątkowy ze względu na drastyczność czynów i specyficzne dowody (brak zwłok, wyjaśnienia R. O.).

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak odnalezienia zwłok pokrzywdzonego i nieustalenie jego tożsamości wyklucza możliwość skazania za zabójstwo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak odnalezienia zwłok nie wyklucza możliwości skazania za zabójstwo, jeśli inne dowody pozwalają na bezsporne ustalenie śmierci ofiary i jej okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że polskie prawo karne dopuszcza skazanie za zabójstwo nawet w sytuacji braku odnalezienia ciała, o ile zgromadzone dowody (w tym wyjaśnienia świadków, nagrania, zeznania innych oskarżonych) pozwalają na wykluczenie innych wersji zdarzenia i jednoznaczne powiązanie śmierci z działaniami oskarżonego.

Czy wyjaśnienia oskarżonego R. O., mimo jego problemów psychicznych i rozbieżności w relacjach, mogą stanowić podstawę skazania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyjaśnienia R. O. mogą stanowić podstawę skazania, jeśli zostaną ocenione jako wiarygodne w kontekście całokształtu materiału dowodowego i znajdą potwierdzenie w innych dowodach.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że mimo upośledzenia umysłowego i zespołu zależności alkoholowej u R. O., jego wyjaśnienia były konsekwentne w kluczowych aspektach dotyczących zabójstwa i znieważenia zwłok, a rozbieżności były nieznaczne i wynikały z upływu czasu. Dodatkowo, jego relacje znalazły potwierdzenie w wyjaśnieniach innych oskarżonych, zeznaniach świadków oraz zarejestrowanych rozmowach.

Czy sąd odwoławczy ma obowiązek sporządzić uzasadnienie wyroku na urzędowym formularzu?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy może odstąpić od sporządzenia uzasadnienia na formularzu, jeśli uzna, że tradycyjna forma lepiej zagwarantuje prawo strony do rzetelnego procesu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uzasadnił odstąpienie od formularza koniecznością zapewnienia przejrzystości i pełnego ustosunkowania się do złożonych apelacji w skomplikowanej sprawie, co lepiej realizuje standard rzetelnego procesu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku Sądu Okręgowego
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
R. M. (1)osoba_fizycznaoskarżony
S. B. (1)osoba_fizycznaoskarżony
R. O. (1)osoba_fizycznaoskarżony
J. S. (1)osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Okręgowy w Szczecinieorgan_państwowyoskarżyciel

Przepisy (28)

Główne

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Dotyczy zabójstwa, które zostało przypisane R. M. jako sprawcy kierowniczemu.

k.k. art. 18 § 1

Kodeks karny

Dotyczy podżegania lub pomocnictwa do popełnienia czynu zabronionego, w tym przypadku kierowania wykonaniem zabójstwa.

k.k. art. 262 § 1

Kodeks karny

Dotyczy znieważenia zwłok.

k.k. art. 262 § 2

Kodeks karny

Dotyczy znieważenia zwłok poprzez ich rozczłonkowanie, okaleczenie lub ukrycie.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów, gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona więcej niż jednego przepisu.

k.k. art. 189 § 2

Kodeks karny

Dotyczy pozbawienia wolności ze szczególnym udręczeniem (w brzmieniu obowiązującym przed 19.04.2010 r.).

k.k. art. 263 § 2

Kodeks karny

Dotyczy nielegalnego posiadania broni palnej.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów, która była przedmiotem zarzutów w apelacjach.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego przy wydawaniu orzeczenia.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy apelacji, w tym obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których umarza się postępowanie karne.

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia okoliczności wyłączających jego ściganie.

k.p.k. art. 193

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy opinii biegłych.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uzupełnienia opinii biegłego.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu do przeprowadzania dowodów z urzędu.

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy treści uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 99a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sporządzania uzasadnienia wyroku na formularzu.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakresu kontroli apelacyjnej.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przesłanek uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych podstaw uchylenia wyroku.

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego w postępowaniu odwoławczym, chyba że wniesiono apelację na jego niekorzyść.

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, gdy uwzględnienie apelacji jednego ze współoskarżonych wymaga orzekania również co do współoskarżonego, który nie wniósł apelacji.

k.p.k. art. 176 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym.

k.p.k. art. 2 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa cele postępowania karnego.

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów formalnych apelacji, w tym obowiązku jej uzasadnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjaśnienia R. O. znalazły potwierdzenie w innych dowodach (wyjaśnienia J. S., zeznania świadków, nagrania rozmów). • Brak odnalezienia zwłok nie wyklucza skazania za zabójstwo. • Ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była zgodna z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy specjalistycznej. • Apelacje obrońców miały charakter polemiczny i nie wykazały rzeczywistych uchybień procesowych.

Odrzucone argumenty

Zabójstwo nie miało miejsca z powodu braku zwłok i nieustalonej tożsamości ofiary. • Wyjaśnienia R. O. są niewiarygodne z powodu jego problemów psychicznych, rozbieżności w relacjach i podatności na manipulacje. • Samochód T. nie był sprawny w 2002 roku i nie mógł być użyty do transportu. • Brak cech psychopatologicznych charakterystycznych dla kanibali u oskarżonych. • Sąd Okręgowy dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

„nie ma ciała nie ma zabójstwa” była wcześniej charakterystyczna (do lat 50) dla krajów anglosaskich, jednakże w polskim procesie karnym takie skazanie nie tylko jest możliwe, ale i spotykane w orzecznictwie. • „osiowo” R. O. (1) powielał analogiczną wersję zdarzenia, przytaczając charakterystyczne jego momenty i wypowiedzi R. M. (1) , jak ta kierowana do Z. B. (1) - „wiesz co masz robić”. • „cała narracja zapoczątkowana była fantazjowaniem nietrzeźwego R. O. (1) ”.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądu odwoławczego w kwestii dopuszczalności skazania za zabójstwo bez odnalezienia zwłok oraz oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego z problemami psychicznymi."

Ograniczenia: Sprawa ma charakter wyjątkowy ze względu na drastyczność czynów i specyficzne dowody (brak zwłok, wyjaśnienia R. O.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy niezwykle brutalnego zabójstwa i kanibalizmu, co budzi silne emocje i zainteresowanie ze względu na swoją makabryczną naturę i złożoność dowodową (brak zwłok).

Makabryczne zabójstwo i kanibalizm: Sąd Apelacyjny utrzymuje wyrok w sprawie, gdzie kluczowym dowodem były wyjaśnienia oskarżonego z problemami psychicznymi, a zwłok nigdy nie odnaleziono.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst