II AKa 315/25Oddalenie apelacji o wyższe zadośćuczynienie za represje komunistyczne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał apelację pełnomocnika I.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który przyznał wnioskodawcy odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje komunistyczne. Wnioskodawca domagał się podwyższenia zasądzonej kwoty zadośćuczynienia, zarzucając Sądowi Okręgowemu m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 7, 410, 167, 193 k.p.k.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał wszystkie zarzuty apelacyjne za niezasadne. Stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił krzywdę wnioskodawcy, uznając ją za typową dla osób represjonowanych przez reżim komunistyczny. Sąd pierwszej instancji uwzględnił cierpienia psychiczne i fizyczne, rozłąkę z rodziną, utratę pracy, ale uznał, że zasądzone zadośćuczynienie (około 15 000 zł miesięcznie represji) jest kwotą słuszną i realną ekonomicznie, nieprowadzącą do nadmiernego wzbogacenia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że argumentacja apelacji nie zawierała nowych okoliczności i opierała się na polemice z ustaleniami Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy odrzucił zarzuty dotyczące pominięcia okoliczności, błędnej oceny dowodów oraz niewspółmierności represji, wskazując, że zachowanie wnioskodawcy (rzucanie kamieniami w milicjantów) nie było działaniem pokojowym, a zastosowane środki represji, choć dotkliwe, nie były nadzwyczajnie opresyjne. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wysokości zadośćuczynienia za represje komunistyczne, ocena krzywdy, stosowanie ustawy lutowej, granice apelacji w sprawach karnych.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami komunistycznymi i specyfiki oceny krzywdy w takich przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasądzone zadośćuczynienie za represje komunistyczne jest adekwatne do doznanej krzywdy, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzone zadośćuczynienie jest adekwatne, słuszne i nieprowadzące do nadmiernego wzbogacenia, a apelacja nie wykazała obrazy przepisów prawa ani błędów w ustaleniach faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił krzywdę wnioskodawcy, uwzględniając typowe dla represjonowanych cierpienia, rozłąkę z rodziną i utratę pracy, ale zasądzona kwota jest słuszna i nie nadmierna. Argumentacja apelacji nie zawierała nowych okoliczności i była polemiczna.
Czy doszło do obrazy przepisów postępowania karnego (art. 7, 410, 167, 193 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie istotnych okoliczności dotyczących skali naruszenia prawa przez organy władzy komunistycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do obrazy wskazanych przepisów, ponieważ Sąd Okręgowy ocenił dowody zgodnie z zasadami swobodnej oceny i uwzględnił wszystkie istotne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy rzeczowo i logicznie uzasadnił swoje stanowisko, a zarzuty apelacji dotyczące pominięcia okoliczności i dowolnej oceny dowodów nie znalazły potwierdzenia.
Czy zachowanie wnioskodawcy polegające na rzucaniu kamieniami w milicjantów podczas demonstracji uzasadnia twierdzenie o nadzwyczajnie opresyjnych represjach i potrzebę zasądzenia wyższego zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie wnioskodawcy miało charakter ofensywny, a zastosowane represje, choć dotkliwe, nie były na tyle nadzwyczajne, aby uzasadniać wyższe zadośćuczynienie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że sprawa dotyczy konkretnego fragmentu działalności wnioskodawcy, za który został skazany, a jego zachowanie nie było wyłącznie pokojowe. W związku z tym, reakcja systemu komunistycznego nie była nadzwyczajnie opresyjna.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
u.d.o.a. art. 8 § ust. 1
Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
Podstawa do zasądzania odszkodowań i zadośćuczynień; kwoty powinny być słuszne, ale niewygórowane.
Pomocnicze
u.d.o.a. art. 13
Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice oceny dowodów.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek ujawnienia dowodów.
k.p.k. art. 193
Kodeks postępowania karnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy uchylenia.
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił krzywdę wnioskodawcy. • Zasądzone zadośćuczynienie jest słuszne i nie prowadzi do nadmiernego wzbogacenia. • Apelacja nie wykazała obrazy przepisów postępowania ani błędów w ustaleniach faktycznych. • Zachowanie wnioskodawcy nie było wyłącznie pokojowe, a represje nie były nadzwyczajnie opresyjne.
Odrzucone argumenty
Obraza art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Obraza art. 410 i 167 k.p.k. poprzez pominięcie okoliczności dotyczących skali naruszenia prawa. • Obraza art. 410 i 167 k.p.k. poprzez pominięcie okoliczności wpływających na wymiar krzywd. • Zasądzone zadośćuczynienie jest zaniżone i nie uwzględnia w pełni cierpień psychicznych i rozłąki z rodziną. • Zastosowane środki były rażąco niewspółmierne.
Godne uwagi sformułowania
kontrola instancyjna nie potwierdziła, aby zaskarżony wyrok zapadł z obrazą przepisów postępowania karnego. • kwota około piętnastu tysięcy złotych w skali miesiąca aktualnie przekracza trzykrotność minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę, przez co jest trudno osiągalna dla większości społeczeństwa, a w konsekwencji przedstawia niewątpliwie realną wartość ekonomiczną. • kwota wyższa byłaby nadmierną, prowadząc do nieuzasadnionego wzbogacenia się I. M. • nie padł ofiarą represji na tyle wyjątkowych, nieproporcjonalnych, że czyniły one zasadnym oczekiwanie przez niego nadzwyczajnie podwyższonego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Skład orzekający
Krzysztof Ciemnoczołowski
przewodniczący-sprawozdawca
Leszek Mering
sędzia
Joanna Mielec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wysokości zadośćuczynienia za represje komunistyczne, ocena krzywdy, stosowanie ustawy lutowej, granice apelacji w sprawach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami komunistycznymi i specyfiki oceny krzywdy w takich przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za represje komunistyczne, co jest tematem historycznie i społecznie ważnym. Pokazuje, jak sądy oceniają krzywdę i jak stosują przepisy dotyczące odszkodowań za okres PRL.
“Czy 15 tys. zł miesięcznie to za mało za krzywdę z czasów PRL? Sąd Apelacyjny odpowiada.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 110 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.