II AKA 309/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora i obrońcy skazanego T.S. dotyczącej wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Szczecinie. Prokurator zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, wskazując na błędne ustalenie przez Sąd Okręgowy zbiegu realnego przestępstw i w konsekwencji wadliwe ukształtowanie kary łącznej pozbawienia wolności i grzywny. Obrońca skazanego zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonych kar. Sąd Apelacyjny uznał apelację prokuratora za częściowo zasadną, stwierdzając naruszenie art. 85 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy. Sąd odwoławczy uchylił rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji dotyczące kar łącznych i orzekł nowe, uwzględniając trzy odrębne zbiegi realne przestępstw, co doprowadziło do orzeczenia trzech kar łącznych pozbawienia wolności i trzech kar łącznych grzywny. W wyniku tych zmian, łączna kara pozbawienia wolności skazanego wzrosła z 17 lat do 22 lat, a łączna kara grzywny z 1610 do 1630 stawek dziennych. Sąd Apelacyjny podkreślił, że możliwość orzeczenia surowszej kary wynikała z apelacji prokuratora wniesionej na niekorzyść skazanego oraz z konieczności prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, niezależnie od konsekwencji dla skazanego. Zarzuty obrońcy stały się bezprzedmiotowe wobec stwierdzenia wadliwości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji co do zasady.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o łączeniu kar (art. 85 k.k.), ustalanie zbiegu realnego przestępstw, możliwość orzekania surowszych kar łącznych w postępowaniu odwoławczym na skutek apelacji na niekorzyść skazanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wielu zbiegów realnych przestępstw i orzekania wielu kar łącznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił zbieg realny przestępstw i orzekł karę łączną pozbawienia wolności oraz grzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Okręgowy wadliwie ustalił zbieg realny przestępstw i kary podlegające połączeniu, naruszając art. 85 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że punktem wyjścia dla łączenia kar jest pierwsze przestępstwo, a nie pierwszy wyrok. Konieczne było ustalenie trzech odrębnych zbiegów realnych przestępstw i orzeczenie odrębnych kar łącznych dla każdego z nich.
Czy apelacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanego pozwala na orzeczenie surowszej kary łącznej niż orzeczona przez Sąd Okręgowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, apelacja wniesiona na niekorzyść skazanego otwiera Sądowi Apelacyjnemu drogę do orzeczenia kary surowszej, zgodnej z prawem materialnym, nawet jeśli jest ona wyższa niż kara orzeczona przez Sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 434 § 1 k.p.k., sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego, gdy wniesiono środek odwoławczy na jego niekorzyść. W sytuacji naruszenia prawa materialnego przez Sąd Okręgowy, Sąd Apelacyjny ma obowiązek zastosować właściwe przepisy, nawet jeśli skutkuje to orzeczeniem surowszej kary.
Czy instytucja kary łącznej ma na celu wyłącznie łagodzenie konsekwencji prawnych dla sprawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, instytucja kary łącznej nie jest traktowana jako narzędzie wyłącznie łagodzące konsekwencje dla sprawcy. Jej stosowanie nie jest uzależnione od tego, czy prowadzi do pogorszenia sytuacji skazanego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że przepisy o karze łącznej nie nakazują traktowania jej jako instytucji mającej na celu łagodzenie prawnokarnych konsekwencji sprawcy. Zbieg realny przestępstw jest kategorią obiektywną, a sąd nie jest zobowiązany do wyboru wariantu najkorzystniejszego dla sprawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Obrońca skazanego | inne | obrońca |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
Warunki do orzeczenia kary łącznej zachodzą, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Punktem wyjścia dla określania kar podlegających łączeniu jest pierwszy wyrok (choćby nieprawomocny), a nie pierwsze przestępstwo.
k.k. art. 91 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy łączenia kar w przypadku ciągu przestępstw.
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy orzekania kary łącznej grzywny.
k.k. art. 86 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy określenia wysokości stawki dziennej grzywny w karze łącznej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 572
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy umorzenia postępowania.
k.k. art. 244
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa z art. 244 k.k.
k.k. art. 216 § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa z art. 216 § 1 k.k.
k.k. art. 33 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy wysokości stawki dziennej grzywny.
k.k. art. 33 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy określenia wysokości stawki dziennej grzywny.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia skazanego z ponoszenia wydatków postępowania.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości orzeczenia przez sąd odwoławczy na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 577
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zaliczenia okresu pozbawienia wolności na poczet kary.
k.p.k. art. 576 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pozostawienia wyroków jednostkowych do odrębnego wykonania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja prokuratora trafnie wskazała na naruszenie art. 85 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy w zakresie ustalenia zbiegu realnego przestępstw i orzeczenia kary łącznej. • Konieczność prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego dotyczących łączenia kar, nawet jeśli prowadzi to do orzeczenia surowszej kary łącznej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońcy dotyczące rażącej niewspółmierności kar stały się bezprzedmiotowe wobec stwierdzenia wadliwości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji co do zasady. • Argumentacja Sądu Okręgowego dotycząca łączenia kar była błędna.
Godne uwagi sformułowania
punktem wyjścia dla określania kar podlegających łączeniu jest zawsze pierwszy wyrok (choćby nieprawomocny) • prawo materialne, wyznaczające normy bezwzględnie obowiązujące, nie może być stosowane w sposób dowolny i dogodny dla organu rozstrzygającego • instytucja kary łącznej jest instytucją prawa karnego materialnego, której stosowanie nie jest uzależnione od konsekwencji wynikających z orzeczenia tej kary dla sprawcy • nie ma żadnych przeszkód, aby uznać, że racjonalny ustawodawca założył, że wymierzenie kary łącznej w pewnych wypadkach może prowadzić do pogorszenia sytuacji skazanego.
Skład orzekający
Maciej Kawałko
SSO del do SA
Robert Mąka
SSA
Przemysław Żmuda
SSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o łączeniu kar (art. 85 k.k.), ustalanie zbiegu realnego przestępstw, możliwość orzekania surowszych kar łącznych w postępowaniu odwoławczym na skutek apelacji na niekorzyść skazanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wielu zbiegów realnych przestępstw i orzekania wielu kar łącznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów o karze łącznej i jak błędy proceduralne w niższej instancji mogą prowadzić do znaczących zmian w orzeczonych karach, w tym ich zwiększenia. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa karnego materialnego.
“Błąd sądu pierwszej instancji kosztował skazanego dodatkowe lata więzienia – Sąd Apelacyjny koryguje wyrok łączny.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.