Orzeczenie · 2024-10-07

II AKA 164/24

Sąd
Sąd Apelacyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2024-10-07
SAOSKarneodpowiedzialność Skarbu PaństwaWysokaapelacyjny
zatrzymanieniesłuszne zatrzymaniezadośćuczynieniepostępowanie karneprawa człowiekaodpowiedzialność odszkodowawczakpk

Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 28 maja 2024 roku w sprawie IV Ko 965/23. Apelujący zarzucił Sądowi Okręgowemu m.in. obrazę przepisów postępowania, w tym art. 552 § 4 k.p.k. w zw. z art. 247 § 1 i 2 k.p.k., poprzez dowolne uznanie, że zatrzymanie D. G. nie było niewątpliwie niesłuszne. Podniesiono również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty apelacji za zasadne. Stwierdzono, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo ocenił zasadność zatrzymania D. G., które miało miejsce 1 marca 2023 roku. Sąd odwoławczy podkreślił, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 247 § 1 k.p.k. (obawa niestawiennictwa lub utrudniania postępowania) ani w art. 247 § 2 k.p.k. (potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego). Wskazano, że D. G. mieszka od lat pod stałym adresem, nie utrudniał postępowania, a dowody zostały zabezpieczone wcześniej. Zatrzymanie uznano za rażąco nieproporcjonalne. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz D. G. kwotę 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikającą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zatrzymania i przymusowego doprowadzenia w postępowaniu karnym oraz zasad zasądzania zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, ale stanowi ważny głos w kwestii proporcjonalności stosowania środków przymusu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zatrzymanie osoby podejrzanej przez prokuratora było uzasadnione i proporcjonalne do celów postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zatrzymanie D. G. nie było uzasadnione ani proporcjonalne, było niewątpliwie niesłuszne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do zatrzymania określone w art. 247 § 1 i 2 k.p.k., takie jak obawa niestawiennictwa lub utrudniania postępowania, ani potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego. Zatrzymanie uznano za rażąco nieproporcjonalne do celów postępowania.

Czy stwierdzenie niewątpliwej niesłuszności zatrzymania stanowi podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie niewątpliwej niesłuszności zatrzymania stanowi faktyczną podstawę zasądzenia zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 552 § 4 k.p.k., stwierdzenie niewątpliwej niesłuszności zatrzymania jest podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
D. G.

Strony

NazwaTypRola
D. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za zadośćuczynienie

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 552 § 4

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że stwierdzenie niewątpliwej niesłuszności zatrzymania jest podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia i odszkodowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 247 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki zatrzymania osoby podejrzanej lub podejrzanego przez prokuratora (obawa niestawiennictwa lub utrudniania postępowania).

k.p.k. art. 247 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa dodatkową przesłankę zatrzymania - potrzebę niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego.

k.c. art. 445 § 1

Kodeks cywilny

Określa, że zadośćuczynienie powinno być sumą odpowiednią, adekwatną do rozmiaru doznanej krzywdy.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarzutu obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do zatrzymania D. G. zgodnie z art. 247 § 1 i 2 k.p.k. • Zatrzymanie było rażąco nieproporcjonalne do celów postępowania. • Dowody zostały zabezpieczone wcześniej, a D. G. nie utrudniał postępowania. • Nie było potrzeby niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego.

Godne uwagi sformułowania

zatrzymanie było niesłuszne w stopniu niewątpliwym • rażąca dysproporcja zatrzymania wnioskodawcy w stosunku do ustalonych w niniejszej sprawie okoliczności oraz procesowych celów toczącego się w niej postępowania • nie można zapominać, że postępowanie w sprawie (...) Prokuratury Regionalnej w L. dotyczy zdarzeń z 2019 roku, a dowody ich dotyczące zostały zabezpieczone i poddane analizie procesowej już w dniu 3 marca 2022 roku. Nie sposób więc skutecznie bronić stanowiska, że 12 miesięcy później, w dniu 1 marca 2023 roku istniała realna obawa ukrycia lub zniszczenia przez wnioskodawcę dowodów przestępstwa

Skład orzekający

Leszek Pietraszko

przewodniczący

Beata Siewielec

członek

Paweł Tobała

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatrzymania i przymusowego doprowadzenia w postępowaniu karnym oraz zasad zasądzania zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, ale stanowi ważny głos w kwestii proporcjonalności stosowania środków przymusu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy naruszenia wolności osobistej obywatela przez organy państwa i dochodzenia przez niego odszkodowania, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy zatrzymanie przez prokuratora było legalne? Sąd Apelacyjny przyznaje zadośćuczynienie za niesłuszne pozbawienie wolności.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zadośćuczynienie: 8000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst