Orzeczenie · 2013-08-29

II AKA 122/13

Sąd

Sąd Apelacyjny w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2013-08-29

SAOSKarnezadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanieWysokaapelacyjny

areszt tymczasowyniesłuszne tymczasowe aresztowaniezadośćuczynienieodszkodowaniekrzywdaochrona praw człowiekakodeks postępowania karnegosąd apelacyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku M.N. o zadośćuczynienie i odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, które trwało od 29 sierpnia 2009 roku do 13 stycznia 2011 roku (503 dni). Wnioskodawca był podejrzany o zbrodnię z art. 148 § 1 kk, początkowo skazany na 8 lat pozbawienia wolności, a następnie uniewinniony. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 8 kwietnia 2013 roku zasądził 100.000 zł zadośćuczynienia i 7.380 zł odszkodowania. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, domagając się zasądzenia 500.000 zł zadośćuczynienia i 30.000 zł odszkodowania. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uznał apelację za zasadną w zakresie podwyższenia zadośćuczynienia, stwierdzając, że kwota 100.000 zł była nieodpowiednia, nie biorąc pod uwagę w pełni przeżyć związanych z zarzutem zbrodni i perspektywą wieloletniego pozbawienia wolności. Podwyższono zadośćuczynienie do 150.000 zł, uznając tę kwotę za odpowiednią, a jednocześnie ekonomicznie odczuwalną i odpowiadającą aktualnym warunkom społecznym. Apelacja w zakresie odszkodowania została uznana za całkowicie niezasadną. Sąd Apelacyjny zasądził również od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, powołując się na zmianę przepisów kpk.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, uwzględnianie wpływu aresztu na życie pokrzywdzonego, zasady zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o zadośćuczynienie.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o zadośćuczynienie ma charakter indywidualny, a wysokość świadczenia zależy od konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Jaka jest odpowiednia wysokość zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, uwzględniając jego długość, zarzuty i wpływ na życie pokrzywdzonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwota 150.000 zł jest odpowiednim zadośćuczynieniem za 503 dni niesłusznego tymczasowego aresztowania, biorąc pod uwagę wagę zarzutów, okres aresztu i jego wpływ na życie wnioskodawcy, ale unikając nieuzasadnionego wzbogacenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że pierwotnie zasądzone 100.000 zł było nieodpowiednie, ponieważ sąd pierwszej instancji nie nadał należytego znaczenia okolicznościom takim jak zarzut popełnienia zbrodni, nieprawomocny wyrok skazujący na 8 lat pozbawienia wolności oraz utrata radości życia i izolacja od środowiska. Podwyższenie kwoty do 150.000 zł miało na celu zrównoważenie doznanej krzywdy, jednocześnie utrzymując ją w granicach rozsądku i odpowiadającą realiom życiowym.

Czy wnioskodawcy przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym w sprawie o zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wnioskodawcy przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, jeśli jego wniosek był trafny co do zasady.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na nowelizację art. 632 pkt 2 kpk oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym strona dochodząca zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie nie może być obciążana kosztami procesu, jeżeli jej roszczenie okazało się zasadne. Wnioskodawca wygrał apelację w części dotyczącej zadośćuczynienia, co uzasadnia zasądzenie zwrotu kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku w pkt I, utrzymanie w mocy w pozostałej części

Strona wygrywająca

M. N.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. N.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
Skarb Państwa	organ_państwowy	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 552 § 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia i odszkodowania za niesłuszne tymczasowe aresztowanie.

k.c. art. 445 § 2

Kodeks cywilny

Określa, że zadośćuczynienie powinno być "odpowiednie", czyli zrównoważyć doznane krzywdy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 552 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zasądzenia zwrotu wydatków poniesionych w związku z ustanowieniem pełnomocnika, jeśli wniosek był zasadny.

u.z.w.p.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Stosowana przez analogię przy ustalaniu odszkodowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 14 § 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena przez sąd pierwszej instancji wpływu tymczasowego aresztowania na krzywdę wnioskodawcy, w szczególności nieuwzględnienie w pełni negatywnych przeżyć związanych z zarzutem zbrodni i perspektywą wieloletniego pozbawienia wolności. • Zasada odpowiedniości zadośćuczynienia wymaga jego podwyższenia, aby zrównoważyć doznaną krzywdę.

Odrzucone argumenty

Żądanie zasądzenia 500.000 zł zadośćuczynienia i 30.000 zł odszkodowania jako nadmierne i nieuzasadnione. • Argumentacja dotycząca odszkodowania, która w rzeczywistości odnosiła się do zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

zadośćuczynienie ma charakter indywidualny • wysokość zadośćuczynienia wyznaczają dwie granice, a mianowicie winna ona być wartością ekonomicznie odczuwalną i jednocześnie odpowiadającą aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa • odpowiedniość zadośćuczynienia należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego • podwyższenie jego zgodnie z wnioskiem autora apelacji sprawiłoby, że przybrałaby ona postać nieuzasadnionego wzbogacenia się i całkowitego „oderwania się” od realiów życia i warunków materialnych przeciętnego Polaka

Skład orzekający

Ewa Wieczorkiewicz

przewodniczący

Janusz Szrama

sprawozdawca

Mariusz Tomaszewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, uwzględnianie wpływu aresztu na życie pokrzywdzonego, zasady zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o zadośćuczynienie."

Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie ma charakter indywidualny, a wysokość świadczenia zależy od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd koryguje pierwotne rozstrzygnięcie w kwestii zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, podkreślając indywidualny charakter krzywdy i wpływ długotrwałego pozbawienia wolności na życie człowieka. Dotyczy ważnego aspektu ochrony praw jednostki.

“Niesłusznie aresztowany wywalczył wyższe zadośćuczynienie – sąd uznał pierwotną kwotę za nieodpowiednią.”

Dane finansowe

WPS: 530 000 PLN

zadośćuczynienie: 150 000 PLN

odszkodowanie: 7380 PLN

zwrot kosztów postępowania: 120 PLN

Asystent AI dla prawników