I UZ 19/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez C. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 maja 2024 r., które odrzuciło skargę kasacyjną ubezpieczonego od wyroku dotyczącego ustalenia kapitału początkowego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, opierając się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż 10 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Wyjątki dotyczą spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a także spraw o odszkodowanie za wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 8 265,12 zł, uznając, że sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie należy do kategorii spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, podkreślając, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są co do zasady sprawami o prawa majątkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest istotna, chyba że sprawa dotyczy przyznania lub wstrzymania emerytury lub renty. Sąd Najwyższy uznał, że spór o ustalenie kapitału początkowego pośrednio wpływa na wysokość emerytury, co czyni go sprawą majątkową, dla której obowiązuje próg 10 000 zł. Sąd oddalił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając sposób wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez Sąd Apelacyjny za prawidłowy i nie widząc potrzeby powoływania biegłych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie kapitału początkowego oraz sposobu określania wartości przedmiotu zaskarżenia w tego typu sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest poniżej ustawowego progu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprawa o ustalenie kapitału początkowego jest sprawą o prawa majątkowe, dla której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprawa o ustalenie kapitału początkowego jest sprawą o prawa majątkowe, a dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która musi wynosić co najmniej 10 000 zł.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są co do zasady sprawami o prawa majątkowe. Chociaż ustalenie kapitału początkowego jest elementem obliczenia emerytury, samo postępowanie o jego ustalenie ma charakter majątkowy, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest istotna dla dopuszczalności skargi kasacyjnej, chyba że sprawa dotyczy przyznania lub wstrzymania emerytury lub renty.
Czy sąd ma obowiązek dopuścić dowód z opinii biegłego w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli strona nie posiada odpowiedniej wiedzy?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma takiego obowiązku, jeśli wyliczenia stron są dla niego jasne i zrozumiałe, a strony miały możliwość samodzielnego zwrócenia się o pomoc w ich wykonaniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie miał obowiązku powoływać biegłych do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ strony przedstawiły swoje wyliczenia, które były dla sądu jasne. Ubezpieczony, nie posiadając wiedzy, mógł samodzielnie zwrócić się o pomoc w wykonaniu tych wyliczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odszkodowanie z tytułu wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna postanowienia Sądu Najwyższego o oddaleniu zażalenia.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna postanowienia Sądu Najwyższego o oddaleniu zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 19 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w tym sposobu określenia wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 25 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku powołania biegłego.
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 174
Kapitał początkowy jest ustalany na dzień 1 stycznia 1999 r.
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sposobu określenia wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o ustalenie kapitału początkowego jest sprawą o prawa majątkowe, a jej wartość przedmiotu zaskarżenia decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej. • Wartość przedmiotu zaskarżenia została prawidłowo ustalona przez Sąd Apelacyjny na kwotę 8 265,12 zł. • Sąd nie miał obowiązku powoływania biegłych do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie powinna być traktowana jako sprawa o prawa majątkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie powinna decydować o dopuszczalności skargi kasacyjnej. • Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 19 § 2 k.p.c. i art. 25 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c., kwestionując sposób ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia i brak powołania biegłego.
Godne uwagi sformułowania
Wszystkie sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są co do zasady sprawami o prawa majątkowe i tak należy je traktować. • Spór nie dotyczył zatem jedynie wysokości kapitału początkowego, ale również wysokości emerytury ustalonej z jego pomocą.
Skład orzekający
Krzysztof Rączka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie kapitału początkowego oraz sposobu określania wartości przedmiotu zaskarżenia w tego typu sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest poniżej ustawowego progu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje zasady dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kapitału początkowego.
“Kiedy skarga kasacyjna w ZUS jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Dane finansowe
WPS: 8265,12 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.