I USKP 24/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędzi Ewy Stryczyńskiej od orzekania w sprawie I USKP 24/25 został złożony przez pełnomocnika L. M. z powołaniem się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz argumentację dotyczącą sposobu powołania sędzi na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., a także przepisów Konstytucji RP i prawa międzynarodowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, oddalił go. Uzasadnienie wskazuje, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Podkreślono, że wyłączenie sędziego nie może być dowolne. Uchwała Sądu Najwyższego, nawet składu połączonych izb, nie ma rangi ustawy i nie może zastępować przepisów procedury cywilnej. Stwierdzono, że uchwała ta nie wiąże formalnie sędziów, a jej myśli mogą być wykorzystywane jedynie w granicach normalnych sposobów wykładni prawa. Ustrój sądów i postępowanie przed nimi określają ustawy, a uchwała SN nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów ani indywidualnego sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne. Podstawą wyłączenia nie mogą być przepisy prawa międzynarodowego ani art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd odwołał się do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kwestiach spornych dotyczących ustroju sądów. Ponadto, ustawa o Sądzie Najwyższym wprost zakazuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego. Z tych względów wniosek o wyłączenie sędziego został oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności orzekania sędziów powołanych w nowym trybie, interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego, znaczenie uchwał SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powołanie sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r., stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie sędziego w taki sposób nie stanowi podstawy do jego wyłączenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Uchwały Sądu Najwyższego nie mają rangi ustawy i nie mogą zastępować przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie jest samo w sobie przesłanką wyłączenia, a ustawa o Sądzie Najwyższym zakazuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
Czy uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I 4110-1/20) może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała SN nie ma mocy wiążącej jako źródło prawa i nie może zastępować przepisów procedury cywilnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała SN nie ma rangi ustawy i nie może być sprzeczna z ustawą. Zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej jedynie w granicach normalnych sposobów wykładni prawa. Uchwała nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów ani indywidualnego sędziego.
Czy przepisy prawa międzynarodowego (Konwencja o ochronie praw człowieka, Karta Praw Podstawowych) lub art. 45 ust. 1 Konstytucji RP mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie?
Odpowiedź sądu
Nie, te przepisy nie stanowią bezpośredniej podstawy do wyłączenia sędziego w rozumieniu przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwestie sporne w tym zakresie zostały rozstrzygnięte przez orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Podstawy wyłączenia sędziego od orzekania są ściśle określone w przepisach proceduralnych i nie mogą być zastępowane przez ogólne zasady konstytucyjne czy międzynarodowe, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie | organ_państwowy | organ wydający decyzję |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego, który nie został spełniony.
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego z mocy ustawy, który nie został spełniony.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niezawisłości sędziowskiej i podlegania tylko Konstytucji i ustawom.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określenie źródeł prawa powszechnie obowiązującego w RP.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określenie, że ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § § 3
Zakaz oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z niego uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezawisłość sędziowska i podleganie tylko Konstytucji i ustawom. • Uchwały SN nie mają rangi ustawy i nie mogą zastępować przepisów procedury cywilnej. • Przyczyny wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne. • Ustawa o Sądzie Najwyższym zakazuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
Odrzucone argumenty
Powołanie sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. jako podstawa wyłączenia. • Uchwała SN z 23 stycznia 2020 r. jako podstawa wyłączenia. • Przepisy prawa międzynarodowego i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jako podstawa wyłączenia.
Godne uwagi sformułowania
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. • Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. • Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. • Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Ewa Stryczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności orzekania sędziów powołanych w nowym trybie, interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego, znaczenie uchwał SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i sposobu powoływania sędziów, co jest tematem publicznego zainteresowania i debat prawniczych.
“Czy sędzia powołany w nowym trybie może orzekać? Sąd Najwyższy rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.