Orzeczenie · 2026-01-29

I USK 147/26Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej emerytura policyjna 14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-01-29
SNUbezpieczenia społeczneemerytury i rentyNiskanajwyższy
emerytura policyjnaustawa zaopatrzeniowasłużba w PRLpaństwo totalitarneIPNskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzesłanki formalneprzedsąd

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez J.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który oddalił jego odwołanie od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA obniżającej wysokość emerytury policyjnej. Obniżenie świadczenia nastąpiło na podstawie art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w związku z informacją IPN o pełnieniu służby na rzecz państwa totalitarnego w latach 1984-1989. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze pierwotnie zmienił decyzję organu, nakazując przeliczenie emerytury z pominięciem art. 15c. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił jednak ten wyrok, oddalając odwołanie. Skarżący zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego (w tym Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania, kwestionując sposób ustalenia jego służby na rzecz państwa totalitarnego, brak indywidualnej oceny jego czynów oraz naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i ochrony praw nabytych. Wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej wskazano na potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości oraz na oczywistą uzasadnioną skargę. Sąd Najwyższy, badając skargę w ramach przedsądu, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to niespełnieniem przez skarżącego przesłanek formalnych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano na wadliwość sformułowania wniosku o przyjęcie skargi, który jednocześnie twierdził o oczywistej zasadności i potrzebie wykładni przepisów. Ponadto, skarżący nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych ani rozbieżności w orzecznictwie, a także nie udowodnił oczywistej zasadności skargi w sposób kwalifikowany. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo dotyczące wykładni przepisów ustawy zaopatrzeniowej oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej. W konsekwencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności w kontekście wymogów stawianych wnioskom o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych przyjęcia skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga meritum sprawy dotyczącej emerytury policyjnej i służby w PRL.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ustalenie służby na rzecz państwa totalitarnego na podstawie ogólnej charakterystyki instytucji, w której funkcjonariusz pełnił służbę, jest wystarczające do obniżenia emerytury policyjnej, czy też wymaga indywidualnej oceny czynów funkcjonariusza pod kątem naruszenia praw człowieka?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie rozstrzygając merytorycznie kwestii wykładni przepisów dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego, ale wskazując na niespełnienie przez skarżącego przesłanek formalnych do przyjęcia skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, takich jak istotne zagadnienie prawne czy oczywista zasadność. Wskazano na wadliwość sformułowania wniosku i brak pogłębionej argumentacji prawnej uzasadniającej potrzebę wykładni przepisów lub rozbieżności w orzecznictwie.

Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki formalne do jej przyjęcia do rozpoznania, w szczególności czy zachodzi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista uzasadniona skarga?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek formalnych do jej przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący wadliwie sformułował wniosek o przyjęcie skargi, łącząc przesłankę oczywistej zasadności z potrzebą wykładni przepisów. Nie wykazał również istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych ani rozbieżności w orzecznictwie, ani kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałyby przyjęcie skargi jako oczywiście uzasadnionej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J.K.osoba_fizycznaodwołujący
W.K.osoba_fizycznanastępca prawny
B.K.osoba_fizycznanastępca prawny
R.M.osoba_fizycznanastępca prawny
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieorgan_państwowyorgan emerytalno-rentowy

Przepisy (16)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis dotyczący obniżenia emerytury funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę na rzecz państwa totalitarnego. Sąd Najwyższy nie dokonał jego wykładni w tym orzeczeniu, ale wskazał na wcześniejsze orzecznictwo.

ustawa zaopatrzeniowa art. 13b § ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis definiujący służbę na rzecz państwa totalitarnego.

k.p.c. art. 3989 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przedsąd).

k.p.c. art. 3989 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowiący podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad orzekania o kosztach postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada ochrony praw nabytych, zasada sprawiedliwości społecznej, zasada zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa, niedziałanie prawa wstecz.

Konstytucja RP art. 67 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka.

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona czci, dobrego imienia, prawa do prywatności i ochrony życia rodzinnego.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności i prawo dziedziczenia.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 10 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska i podział władzy.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedzialność karna tylko na podstawie ustawy.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne • nie w każdej sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania • nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów, czy też występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego - wymagających z natury rzeczy pogłębionych rozważań • odwołanie się do potrzeby wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie, w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć • przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.

Skład orzekający

Jarosław Sobutka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności w kontekście wymogów stawianych wnioskom o przyjęcie skargi do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych przyjęcia skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga meritum sprawy dotyczącej emerytury policyjnej i służby w PRL.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu służby w PRL i jej wpływu na emerytury, jednak rozstrzygnięcie skupia się na kwestiach proceduralnych, a nie merytorycznych, co obniża jej atrakcyjność dla szerszego grona odbiorców.

“Sąd Najwyższy odrzuca skargę ws. emerytury policyjnej – kluczowe znaczenie mają formalności.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst