I UK 279/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną spółki P. Sp. z o.o. w likwidacji. Sprawa wywodziła się z odwołania spółki F. Sp. z o.o. od decyzji ZUS dotyczącej podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, ponieważ spółka F. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców i nikt nie przejął jej zobowiązań, co skutkowało utratą zdolności sądowej. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie spółki P. na postanowienie o uchyleniu wezwania do udziału w sprawie i oddalił zażalenie na umorzenie postępowania. Spółka P. wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że jej prawa i obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na współuczestnictwo jednolite lub konieczne. Sąd Najwyższy uznał jednak, że spółka P. nie posiadała statusu zainteresowanego w rozumieniu art. 477¹¹ § 2 k.p.c., ponieważ jej prawa nie zależały bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podkreślił, że o statusie zainteresowanego decyduje obiektywna zależność praw lub obowiązków od rozstrzygnięcia, a nie subiektywne przekonanie strony. Ponieważ spółka P. nie była stroną postępowania, jej skarga kasacyjna była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów posiadających status strony lub zainteresowanego w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a także konsekwencji utraty zdolności sądowej przez stronę.
Dotyczy specyficznej sytuacji utraty zdolności sądowej przez płatnika składek oraz interpretacji pojęcia 'zainteresowanego' w kontekście decyzji ZUS.
Zagadnienia prawne (4)
Czy spółka, która została wykreślona z rejestru przedsiębiorców w trakcie postępowania, posiada zdolność sądową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, utrata zdolności sądowej w toku procesu uzasadnia umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Spółka F. Sp. z o.o. została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców w związku z zakończeniem likwidacji, a żaden podmiot nie przejął jej zobowiązań. Utrata zdolności sądowej w toku procesu czyni wydanie wyroku niedopuszczalnym.
Czy spółka P. Sp. z o.o. miała status zainteresowanego w sprawie dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym przez pracowników spółki F. Sp. z o.o.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka P. nie miała statusu zainteresowanego, ponieważ jej prawa i obowiązki nie zależały bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Status zainteresowanego wymaga obiektywnej, bezpośredniej zależności praw lub obowiązków od rozstrzygnięcia sprawy, co wynika z osnowy decyzji, a nie z jej uzasadnienia. W tym przypadku decyzje ZUS dotyczyły spółki F. jako płatnika składek, a nie spółki P.
Czy zażalenie na postanowienie uchylające wezwanie do udziału w sprawie jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie uchylające wezwanie do udziału w sprawie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie ani nie mieści się w katalogu zaskarżalnych postanowień.
Uzasadnienie
Postanowienie uchylające wezwanie do udziału w sprawie nie jest objęte art. 394 § 1 k.p.c., co czyni zażalenie na nie niedopuszczalnym.
Czy skarga kasacyjna wniesiona przez podmiot niebędący stroną postępowania jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna przysługuje tylko stronie postępowania.
Uzasadnienie
Skoro spółka P. nie miała statusu strony postępowania, wniesiona przez nią skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. Spółka z o.o. w J. | spółka | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
| E. B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| P. G. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| B. K. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| R. B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| A. T. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| S. B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| D. L. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| I. B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| I. W. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| P. Spółki z o.o. w R. w likwidacji | spółka | skarżąca (zainteresowana) |
| R. Spółki z o.o. w W. | spółka | zainteresowana (wezwana) |
| K. – E. Spółki z o.o. w O. | spółka | zainteresowana (upadła) |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.
k.p.c. art. 477 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli osoba taka nie została wezwana do udziału w sprawie przed organem rentowym, sąd wezwie ją do udziału w postępowaniu bądź z urzędu, bądź na jej wniosek lub na wniosek jednej ze stron.
Pomocnicze
k.p.c. art. 73 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadku gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich uczestników (współuczestnictwo jednolite), czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Katalog postanowień, na które przysługuje zażalenie.
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku pozbawienia możności obrony praw.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo do wniesienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie skargi kasacyjnej.
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakres obowiązków płatników składek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata zdolności sądowej przez spółkę F. w toku postępowania uzasadnia umorzenie. • Spółka P. nie posiadała statusu zainteresowanego, gdyż jej prawa nie zależały bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy. • Skarga kasacyjna wniesiona przez podmiot niebędący stroną jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Istnienie współuczestnictwa jednolitego lub koniecznego po stronie spółki P. • Prawa i obowiązki spółki P. zależą od rozstrzygnięcia sprawy. • Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw.
Godne uwagi sformułowania
odwołująca się utraciła zdolność sądową, co uzasadnia umorzenie postępowania • bezprzedmiotowe stało się wezwanie do udziału w sprawie • zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne • zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy • związek zależności musi mieć charakter bezpośredni • stroną jest jedynie osoba uczestnicząca w procesie w tym charakterze, a nie osoba, która powinna lub może być stroną
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
przewodniczący
Romualda Spyt
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających status strony lub zainteresowanego w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a także konsekwencji utraty zdolności sądowej przez stronę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty zdolności sądowej przez płatnika składek oraz interpretacji pojęcia 'zainteresowanego' w kontekście decyzji ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - kto może być stroną w postępowaniu sądowym i jakie są konsekwencje utraty zdolności sądowej. Jest to istotne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.
“Czy spółka zniknęła z rejestru, a sprawa się toczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy postępowanie musi zostać umorzone.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.