I UK 100/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonej T. D. dotyczącą renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy przyznał ubezpieczonej rentę na stałe, uznając jej całkowitą i trwałą niezdolność do pracy. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, przyznając rentę jedynie na okres 5 lat. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując, że od 2005 roku renty przyznawane są terminowo, zazwyczaj na okres nie dłuższy niż 5 lat, chyba że brak jest rokowań odzyskania zdolności do pracy. Sąd Najwyższy, analizując przepisy, stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował pojęcie "renty stałej" i "trwałej niezdolności do pracy" w kontekście obowiązujących przepisów. Podkreślono, że nawet przy braku rokowań odzyskania zdolności do pracy, renta jest przyznawana na okres dłuższy niż 5 lat, ale zawsze z określoną datą końcową, a nie na czas nieokreślony. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność właściwej interpretacji przepisów dotyczących okresu przyznawania renty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących renty stałej i okresowej, a także zasady ustalania okresu niezdolności do pracy po zmianach wprowadzonych od 2005 roku.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i interpretacji przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować pojęcie "renta stała" i "trwała niezdolność do pracy" w świetle zmian przepisów wprowadzonych od dnia 1 listopada 2005 r., w szczególności art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Renta stała przysługuje na okres orzeczonej niezdolności do pracy osobie, u której istnieje rokowanie odzyskania tej zdolności po upływie 5 lat od dnia badania. Okres trwania niezdolności do pracy musi być zamknięty datą końcową, nawet jeśli jest to okres dłuższy niż 5 lat.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że mimo utrzymania w systemie pojęć "renta stała" i "trwała niezdolność do pracy", nowelizacja przepisów od 2005 r. wprowadziła zasadę orzekania niezdolności do pracy terminowo, zazwyczaj na okres nie dłuższy niż 5 lat. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu, wówczas orzeka się ją na okres dłuższy niż 5 lat, ale zawsze z określoną datą końcową. "Renta stała" odnosi się do trwałości niezdolności do pracy, a nie "trwałości" prawa do renty.
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące okresu przyznawania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, w sytuacji gdy opinia biegłych wskazywała na trwałą niezdolność do pracy bez określenia przewidywanego czasu jej trwania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepisy, przyznając rentę na 5 lat, mimo że opinia biegłych wskazywała na trwałą niezdolność do pracy, a Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w takich przypadkach renta może być przyznana na okres dłuższy niż 5 lat, ale zawsze z określoną datą końcową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny, mimo uznania opinii biegłych za miarodajną, nieprawidłowo zastosował przepisy dotyczące okresu przyznawania renty. Sąd Apelacyjny pominął wniosek opinii o trwałej niezdolności do pracy i orzekł rentę okresową, podczas gdy zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego, w przypadku braku rokowań odzyskania zdolności do pracy, renta powinna być przyznana na okres dłuższy niż 5 lat.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. D. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (18)
Główne
ustawa art. 59 § 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określenie "renta stała" należy odczytywać jako odniesienie do trwałości niezdolności do pracy, a nie "trwałości" prawa do renty. Przysługuje na okres orzeczonej niezdolności do pracy osobie, u której istnieje rokowanie odzyskania tej zdolności po upływie 5 lat od dnia badania.
ustawa art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Renta okresowa przysługuje, jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa.
Pomocnicze
ustawa art. 57 § 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy, przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy.
ustawa art. 12 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa art. 13
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Od dnia 1 listopada 2005 r. nie rozróżnia się niezdolności do pracy trwałej i okresowej ze względu na rokowania odzyskania zdolności do pracy. Niezdolność do pracy orzeka się co do zasady na okres nie dłuższy niż 5 lat, chyba że według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu (wtedy na okres dłuższy niż 5 lat).
k.p.c. art. 287 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 228 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 332 § zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa art. 13 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ocena niezdolności do pracy uwzględnia stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia sprawności, możliwość wykonywania pracy oraz celowość przekwalifikowania.
ustawa art. 13 § 2 i 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Niezdolność do pracy orzeka się na okres nie dłuższy niż 5 lat, chyba że brak rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu, wtedy na okres dłuższy niż 5 lat.
Dz.U. Nr 169, poz. 1412 ze zm.
Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa art. 24a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa art. 126
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Rencista jest zobowiązany poddać się badaniom lekarskim na żądanie organu rentowego.
ustawa art. 107
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczenia ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących okresu przyznawania renty stałej. • Błędne orzeczenie renty na 5 lat, mimo opinii biegłych o trwałej niezdolności do pracy.
Godne uwagi sformułowania
Okres dłuższy niż 5 lat to każdy okres przekraczający tę miarę, jednak zawsze okres zamknięty. • Nie ma instytucji renty dożywotniej. • Zmienności stanu niezdolności do pracy jako przesłanki (ryzyka) ubezpieczenia odpowiadają przepisy, które wprowadzają zasady aktualizowania decyzji ustalających prawo do świadczeń w relacji do stanu faktycznego.
Skład orzekający
Beata Gudowska
przewodniczący-sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Marek Procek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących renty stałej i okresowej, a także zasady ustalania okresu niezdolności do pracy po zmianach wprowadzonych od 2005 roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i interpretacji przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu osób pobierających renty, a mianowicie interpretacji przepisów dotyczących okresu ich przyznawania, co ma bezpośredni wpływ na stabilność świadczeń.
“Czy renta może być przyznana na stałe? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przepisy!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.